August 31, 2023

ถาม-ตอบ ปัญหาธรรม | 30 ส.ค. 66 (ค่ำ)

16 minutes

"..ถ้าอยู่ในสภาวะนิ่ง ว่าง กายเบา จิตเบา บางทีมันก็หลบอยู่นะ แต่ถ้าเราถอยกลับสู่ภาวะจิตปกตินี่ มีอะไรมันก็ค่อย ๆ ผุดขึ้นมา

อีกอย่างหนึ่งก็คือการเข้าถึงสภาวะจิตตั้งมั่น รู้ที่อายตนะใจ รู้จิตที่ตั้งมั่นไปเรื่อย ๆ จนพลิกเป็นวิปัสสนา ก็จะเริ่มเห็นกระบวนการที่เรียกว่า จิตปรุงแต่ง

ปกติแล้ว จะมีจิตที่เรียกว่าจิตปรุงแต่งอยู่ตลอดเวลา ถ้าเราปฏิบัติได้ดี เราจะเริ่มเห็นกระบวนการจิตปรุงแต่งได้นะ มันจะไม่นิ่งว่าง ไม่เบาเสมอไปนะ แต่มันจะมีสภาวะที่จิตปรุงแต่งอยู่

ตราบใดที่ยังไม่ถึงที่สุดแห่งทุกข์ การปฏิบัติมันต้องมาเห็นกระบวนการที่เรียกว่าจิตปรุงแต่งภายใน ซึ่งมันจะพลิกไปมาระหว่างจิตที่ตั้งมั่นกับเห็นสภาวะอาการปรุงแต่งของจิตนั่นแหละ

ตรงนี้ถ้าเราหยั่งแล้วเห็นจิตปรุงแต่งได้ เราก็จะได้เกิดการเรียนรู้ ได้เห็นกระแสจิต เห็นความปรุงแต่งของจิตได้

ที่จริงแล้ว จิตมันก็ปรุงแต่งอยู่ตลอดเวลา มันไม่ได้นิ่ง ว่าง เบา ตลอดเวลาหรอก อันนั้นคืออยู่ในโหมดของสมาธิ

แต่ถ้าโหมดของวิปัสสนา เดี๋ยวมันก็จะเห็นความปรุงแต่งของจิตนั้นเอง ก็ให้ไว้เป็นข้อสังเกต 2 อย่าง ก็คือ

• ฝึกถอยกลับสู่สภาวะจิตปกติ กลับสู่ฐานกาย รับรู้ภาวะผัสสะต่าง ๆ แล้วสังเกตใจ กับ

• เข้าถึงภาวะที่เรียกว่าจิตตั้งมั่นไปเรื่อย ๆ รู้จิตตั้งมั่นไป จนเห็นจิตที่ปรุงแต่งอยู่นั่นเอง

ในการปฏิบัติมันต้องเห็นการปรุงแต่งของจิต มันจะไม่ใช่จิตที่นิ่งสงบตลอดเวลาหรอกนะ.."

…………………………

ถ่ายทอดธรรมโดย พระมหาวรพรต กิตฺติวโร

สวนธรรมอารี

ค่ำ 30 สิงหาคม 2566

ติดตามธรรมะเพิ่มเติมได้ที่

Facebook ช่องทางสื่อสารหลัก : https://www.facebook.com/dhammaaree