
Sign up to save your podcasts
Or


Waarom geven onderzoekers soms geld aan de mensen die ze interviewen, ook al mag dat ethisch niet? Michiel en Roanne bespreken het met antropoloog Marina de Regt.
Marina de Regt is universitair hoofddocent and Programma Directeur van de Master in Sociale en Culturele Antropologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in gender, arbeid, migratie en ontwikkeling in het Midden-Oosten en de Hoorn van Afrika, in het bijzonder in Jemen en Ethiopië. Je kunt haar artikelen via de onderstaande links lezen:
Noura And Me: Friendship As Method In Times Of Crisis
In Friendship One Does Not Count Such Things
Friendship: Ethical Engagements and Dilemmas in Times of War and Conflict (Book chapter in: A Political Anthropology of Yemen)
Antropoloog Ludo van der Gun geeft een lezing over wederkerigheid - die noemen we niet in deze aflevering, want we vonden hem pas nadien, maar zonde om niet te noemen en hier is een teaser die je gratis kunt bekijken.
Epic Tips Roanne
Blog: Het effect op jongeren van Tikkies, betaalverzoeken en achteraf betalen
Geld Verdienen, Hanna Bervoets
Epic Tips Michiel:
Sir Vidia's Shadow, Paul Theroux
Artikel in The Time over de mythe van vriendschap
Waarom vertrouwen we massaal op Artificial Intelligence, voor het doen van werktaken en voor het beantwoorden van persoonlijke vragen? Terwijl er inmiddels zoveel bekend is over 'hallucinerende' kunstmatige intelligentie, die óók nog eens slecht is voor het milieu, en ons brein? Michiel en Roanne bespreken het aan de hand van hun eigen onderzoeksprojecten - met kunstenaars, AI-ontwikkelaars en gezondheidszorgmedewerkers - in de nieuwste episode van The Etic - Vreemd Gedrag Verklaard.
We baseerden ons voor deze aflevering op de volgende bronnen:
The BBC tech journalist who achieved hot dog eating glory—by hacking AI
Efficiëntie maakt niet gelukkig
Over de kunstinstallatie die Roanne mag co-creeren voor het Next Nature museum, zie:
www.anthropologyofthefuture.com/artistic-multimodal/ of www.nextnature.org/nl/mission/people/fellows/roanne-van-voorst
Epic Tips Roanne
The Last Human Job, Alison Pugh
Blog Matt Shumer: 'Something Big is Happening', te lezen op www.shumer.dev/something-big-is-happening
Epic Tips Michiel:
The PITT, HBO
Atlas of AI, Kate Crawford
In deze aflevering spraken we over de dood, en specifieker over de tragische dood van een jonge, geliefde collega, Paul Mepschen. Als je zijn werk wilt leren kennen, kun je hier meer over hem lezen.
We interviewden antropologe Sylvia Tidey. Zij werkt als universitair hoofddocent aan de university of Virginia. Haar profielpagina vind je hier.
We baseerden ons voor deze aflevering verder op de volgende bronnen:
Slight increase in suicides among young people in Netherlands | NL Times
Wet zelfmoordpreventie uitgesteld naar 2026
forthcoming "Ethical choreographies at the end of life: Waria death and silent co-attunement of care in Bali, Indonesia." In When Death is on the Horizon: Temporality, Finitude, Care toward Life's End. A. Samuels, M. Shohet, and N. Lemos Dekker (eds.). Rutgers University Press: New Brunswick.
Epic Tip Roanne
Jon Fosse, Nobelprijswinnaar voor literatuur (2023), Een Schitterend Wit
Epic tip Michiel
Preparing for Death, by Arun Shourie
Lees ook deze review van het boek: Gopalkrishna Gandhi reviews Preparing for Death, by Arun Shourie - The Hindu
Denk je aan zelfdoding? Je kunt geheel anoniem bellen via 113 of chatten via de website https://www.113.nl
Waarom doen mensen dat? Waarom blijven sommigen streven naar méér geld, méér invloed, méér macht — zelfs als ze allang alles hebben wat ze nodig zouden kunnen hebben? In deze aflevering van Vreemd gedrag verklaard duiken we met onze gast professor in vergelijkende politieke antropologie Ward Berenschot in een vraag die tegelijk oud en razend actueel is: Waarom zijn politici steeds vaker rijke mensen? En waarom lijken de rijkste mensen in de wereld — van miljardairs tot wereldleiders — nooit verzadigd te raken van macht? Wat drijft hen, psychologisch, sociaal, misschien zelfs evolutionair?
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Voor deze aflevering baseerden we ons op de volgende bronnen:
Tips van Roanne:
Tips Michiel:
Tips Ward:
Michiel heeft letterlijk wel erg warme herinneringen aan zijn vakantiebaantje in een kippen slachthuis, terwijl Roanne zich na haar onderzoek in de bio industrie afvraagt: waarom eten we eigenlijk nog dieren? Haar antwoord, op basis van interviews met veehouders, vegan atleten, koks die alleen nog planten willen bereiden, artsen en dieren bewustzijn wetenschappers: omdat we hebben geleerd dat dat normaal, natuurlijk en noodzakelijk is. Alleen blijkt het behoorlijk discutabel of dat verhaal wel klopt.
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Tips van Michiel:
The Raw and the Cooked (1964), Claude Lévi-Strauss
The Terraformers (2023), Annalee Newitz
Tears of the Trufflepig (2019, Fernando A. Flores
Tips van Roanne:
Documentaire: 'The Last Pig'
Ooit aten we dieren (2019), Roanne van Voorst
The Green Pill, Ezra Klein - deze episode is niet meer online te beluisteren, andere episodes van The Ezra Klein show wel
We lezen in het nieuws soms vreselijke dingen over sektes: misbruikte mensen, kinderen die opgroeien in een onvrije omgeving waar ze geen eigen mening mogen hebben, gefaalde sociale experimenten die leiden tot zelfmoord. Daarbij observeren Michiel en ik dat we persoonlijk nogal moeite hebben om ons te conformeren aan groepsdenken, dus vragen we ons in deze nieuwe aflevering van The Etic af: Waarom zou je nou vrijwillig bij een sekte gaan?
Wat we leerden, onder andere van onze gast Danielle Braun, die jarenlang onderzoek deed onder sektes, is dat het niet alleen te maken heeft met wat de sekte haar leden op het huidige moment biedt, maar vooral met wat de mensen hópen over een gezamenlijk, toekomstig leven. Sektes gebruiken ook hele verleidelijke mechanieken om leden naar binnen te sluizen, die verrassend veel lijken op die van...casino's en computerspelletjes. Maar we leren ook dat we opmerkelijk veel kunnen leren uit sektes: wist jij bijvoorbeeld dat er in Italië, vrij recent, een groep mensen samen met de hand enorme ondergrondse tempels heeft gebouwd (speaking of effectief samenwerken), en dat je politieke kiessystemen ook totaal op z'n kop kan zetten zodat iedereen in principe verkiesbaar is behálve als je een heel goede reden hebt dat niet te willen? Dat bedoelen we. Alleen al voor Danielle's fascinerende verhalen, en haar duiding over waarom sommige sekte-achtige groepen ons niet alleen hoop, maar ook 'zuurstof voor het leven' kunnen bieden: aanrader, deze podcast. Onze gast Danielle Braun is corporate antropoloog, spreker, en directeur van de Academie voor Organisatiecultuur. Ze deed onder andere onderzoek bij verschillende gesloten gemeenschappen, sektes, en religieuze bewegingen. Veel van haar opgedane inzichten zet ze om in hands-on kennis voor bedrijven en organisaties: hoe bouw je een sterke en inclusieve cultuur? Wat doe je met frictie, hoe ga je om met verandering, hoe schaal je een goed idee op? Je leest meer over Danielle en haar werk op deze website. Danielle is ook geweldig om te volgen op LinkedIn, waar ze altijd mooie en originele tekst en foto's deelt.
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Tips Michiel:
Academisch boek: 'Lower than the Angels, Diarmaid Macculoch
Boek: Better to Have Gone, Akash Kapur
Kinderboek: Gevangenis met Open Deuren, Jan Terlouw
Non-fictie boek: Underground, Haruki Murakami
Tips Roanne:
Academisch boek: Dreamscapes of Modernity: Sociotechnical Imaginaries and the Fabrication of Power, Sheila Jasanoff (ed.), Sang-Hyun Kim (ed.)
Cultureel Festival De Beschaving bestaat niet meer, want enkele jaren nadat Roanne ermee stopte en nadat het resterende bestuur nog vele fantastische jaargangen verzorgde, eindigde het festival definitief, maar hier zie je nog een impressie in foto's (links in de zijlijn): Festival deBeschaving | Facebook
Roman: Wij zijn Licht, Gerda Blees
Nonfictieboek: Laten we Kathedralen Bouwen, Danielle Braun & Ludo van der Gun
Gewone burgers die jagen op dieven, migranten terug de grens over sturen, of auto's controleren op potentieel 'binnendringende' vluchtelingen. Waarom zou je je vrijwillig aansluiten bij een groep die zich gewelddadig gedraagt? Michiel en Roanne ontdekken aarzelend de agressors in zichzelf, en leren van Laurens Bakker dat er soms heel begrijpelijke redenen zijn om jezelf en je bezittingen met harde hand te verdedigen.
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Onze gast deze aflevering is Laurens Bakker. Laurens is universitair hoofddocent aan de afdeling Antropologie. Het merendeel van zijn onderzoek richt zich op Zuidoost-Azië, met name Indonesië. Momenteel is hij hoofonderzoeker van het 'Securing the Local' project, dat de rol onderzoekt van niet-statelijke veiligheidsorganisaties in het tegengaan van de dreiging van extremistische geweldpleging en in het bieden van 'menselijke veiligheid'. Dit is een vergelijkend project dat gelijktijdig plaatsvindt in Kenia, Nigeria en Indonesië en wordt gefinancierd door NWO-WOTRO via het Security and Rule of Law Programma. Samen met Mohamad Nasir van de Universitas Balikpapan en Muhamad Muhdar van Prakarsa Borneo leidt hij ook het Tiram Onderzoeksproject in Oost-Kalimantan, Indonesië. Dit project wordt gefinancierd door de International Development and Law Organization (IDLO) en heeft als doel het ontwikkelen en versterken van de participatieve wetgevingscapaciteiten van overheden, maatschappelijke organisaties en lokale gemeenschappen in regionale hulpbronnenbeheer.
Laurens studeerde culturele antropologie aan de Universiteit Leiden en promoveerde in 2009 aan de Radboud Universiteit Nijmegen, waar hij werkte aan het Instituut voor Antropologie en Ontwikkelingsstudies en bij het Instituut voor de Sociologie van het Recht.
Roanne en Michiel baseerden zich op de volgende bronnen:
Imagined Communities, Benedict Anderson
Het werk van Tine Molendijk over militairen en waarom geweld in ieder mens zit: Prof Dr Tine Molendijk
Epic Tips:
Documentaires: 'The Act of Killing' en 'The Look of Silence', Joshua Oppenheimer
Film Die welle/The Wave, Dennis Gansel
Hatelijke berichten schrijven, fake news verspreiden, digitaal je woede uitrazen: waarom doen mensen dat? Roanne heeft er best vaak last van maar vind sommige haat opmerkelijk rustgevend, Michiel maakt zich zorgen om de professionalisering en onze gast leerde de trollen via haar onderzoek van heel dichtbij kennen: ze blijken doodnormaal, en erg trots op hun baan.
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Onze gast deze aflevering is Yatun Sastramidjaja. Yatun is universitair hoofddocent Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze promoveerde op de Indonesische studentenbeweging en deed postdoctoraal onderzoek naar Indonesisch erfgoed en globalisering. Van 2020 tot 2024 had ze diverse gastbeurzen aan het ISEAS-Yusof Ishak Institute in Singapore, waar ze onderzoek deed naar digitale jeugdbewegingen, cybertroepen en online politieke invloed in Zuidoost-Azië, en de rol van sociale media in de Indonesische verkiezingen van 2024. Haar recente werk richt zich op de wisselwerking tussen repressie, verzet en veerkracht in een wereld waarin macht en politiek zich verplaatsen naar de cybersfeer met maatschappelijke gevolgen. Samen met Ward Berenschot leidt ze onder andere een grootschalig onderzoek naar trollen op internet in Zuidoost-Azië. Meer over Yatun vind je hier.
Roanne en Michiel baseerden zich op de volgende bronnen: Trollen doen het vooral uit verveling - Joop - BNNVARA The Power of Schadenfreude: Predicting Behaviors and Perceptions of Trolling Among Reddit Users - Pamela Jo Brubaker, Daniel Montez, Scott Haden Church, 2021 Trollen op internet, onaangenaam en anoniem gedrag op sociale netwerken - Psychologie Vandaag Some Trouble With Cowss, Beth Roy Epic tip van Roanne: Dubbelganger - een reis naar de Spiegelwereld, Naomi Klein Epic tip van Michiel: Inventing the English Massacre: Amboyna in History and Memory, Alison Games
Wat bedoelen we eigenlijk met "Vreemd Gedrag?" We kregen deze vraag van verschillende luisteraars en in deze aflevering geven we er antwoord op. Antropologen hebben er hun beroep van gemaakt, het verklaren van gedrag dat anderen wellicht een beetje vreemd vinden. Of gewoon niet begrijpen, of als "anders" of niet-normaal zien. Met deze podcast willen we laten zien dat er eigenlijk geen vreemd gedrag bestaat – wat we vreemd vinden, is een kwestie van gewoonte, cultuur, en perspectief. In deze episode bespreken we ultiem vreemd gedrag: het feit dat Roanne deze zomer een paar nachten gaat kamperen, bijvoorbeeld. We duiden haar, en andermans vreemd gedrag door na te denken over vragen als: waarom vinden we sommig gedrag vreemd? Wat bedoelen we eigenlijk met normaal? Welke sociale en culturele aspecten spelen een rol bij hoe we tegen dat soort zaken aankijken?
Deze keer geen gast, maar alleen Michiel, Roanne, en hun antropologische lievelingsboeken. Die bespreken we, samen met enkele van onze grootste inzichten over vreemd gedrag, opgedaan op allerlei plekken ter wereld. Als antropologen hebben we veldwerk gedaan in de meest uiteenlopende – vreemde! - situaties. Eerder sprak Roanne al over haar ervaringen op Groenland, maar ze heeft ook lang rondgehangen in de sloppenwijken van Jakarta, en in oorlogsgebieden zoals Haïti en Myanmar. Michiel deed onder andere onderzoek onder migranten maar heeft ook veel tijd doorgebracht met bodybuilders in India. Waarom kijken moeders in Brazilië anders tegen de dood van hun babies aan, dan wij? Waarom zetten we in vredesnaam een tent op een treurig grasveld en noemen dat vakantie? Wat bezielt mannen om hun lichaam te transformeren in de gym? Je zou het allemaal "vreemd" kunnen vinden, maar als je de mensen die dit doen iets beter leert kennen, worden veel gedragingen ineens volkomen logisch.
Heb je een verzoek voor Roanne en Michiel, over welk gedrag ze een volgende keer mogen duiden? Mail dan naar [email protected], en vertel ons je idee!
Michiel en Roanne bespreken deze aflevering de volgende boeken:
Kulick, Don. (1998), Travesti: Sex, Gender, and Culture among Brazilian Transgendered Prostitutes, https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/T/bo3621380.html
Scheper Hughes, Nancy. (1993), Death Without Weeping, https://www.ucpress.edu/books/death-without-weeping/paper
Everett, Daniel L. (2009). Don't Sleep, There Are Snakes: Life and Language in the Amazonian Jungle, https://www.amazon.nl/-/en/Daniel-L-Everett/dp/0307386120
Waarom drinken we alcohol, terwijl onderzoek laat zien dat dat enorm slecht is voor lichaam en geest? Roanne geeft het maar gelijk toe: zij lust wel een glas cabernet sauvignon, of twee. Maar ze voelt zich er wel steeds schuldiger over, nu steeds meer mensen om haar heen, inclusief Michiel, het drinken afzweren. Maar is dat eigenlijk wel nodig?
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
Onze gast deze aflevering is antropoloog Danse de Bondt. Danse is docent Culturele Antropologie aan Utrecht Universiteit. Ze is gepromoveerd aan zowel Tilburg Law School en de Universiteit van Edinburgh (joint degree), waar zij onderzoek deed naar de rol van alcohol in geschillenbemiddeling, bestuurlijke praktijken en ideeën over 'de staat' in ruraal Oeganda.
Heb je een verzoek voor Roanne en Michiel, over welk gedrag ze een volgende keer mogen duiden? Mail dan naar [email protected].
Michiel en Roanne baseerden zich voor deze aflevering op de volgende bronnen:
Feiten en Cijfers over alcohol, Trimbos
Koch, G. (2020). Healing labor: Japanese sex work in the gendered economy. Stanford University Press.
Roanne refereert aan de discussie over alcohol en gezondheid, zie bijvoorbeeld de meta analyse in Ian McGilchrist, The Matter With Things, appendix 2 in deel 2
Epic tip van Michiel: Eerlijk over Alcohol podcast
Epic tip van Roanne: Roes, een verslavende zoektocht naar genot, Jeanneke Scholtens
From the publisher's feed