THE POWER GAME

การรำลึก 15 ปี รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ยิ่งใหญ่เท่าไรก็ยิ่งตอกย้ำ ‘รอยแผล’ ในหัวใจของคนไทยที่รักประชาธิปไตย เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของอำนาจทหารในทางการเมืองอีกครั้งหลังหายไปนานตั้งแต่เหตุการณ์พฤษภาคม 2535 หลังจากนั้นไทยเข้าสู่การรัฐประหารอีกครั้งในปี 2557 กลายเป็น 3 ประเทศในโลกที่มีการรัฐประหาร 2 ครั้ง ในรอบ 10 ปี ได้แก่ ฟิจิ บูร์กินาฟาโซ และไทย

แม้ว่า ‘อำนาจ’ จากปากกระบอกปืนจะน่ากลัว แต่ที่น่ากลัวกว่าคือ ‘ความระแวง’ ในใจคน เพราะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ไม่ว่าจะกอดกันกลม กอดกันแน่นแค่ไหน แต่ทุกคนก็มองออกถึงความหวาดระแวงในใจของพี่น้อง 3 ป. หลัง ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า เปิดเกมเขย่าเก้าอี้นายกฯ ในสภา และ พล.อ. ประยุทธ์ ปลด ร.อ. ธรรมนัส และ นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ ออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วย (รมช.) โดยไม่บอก พล.อ. ประวิตร

การไม่ปลด ‘ธรรมนัส-นฤมล’ พ้นจากกรรมการบริหารพรรค และตั้ง พล.อ. วิชญ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา เป็นประธานยุทธศาสตร์พรรคพลังประชารัฐ คือสัญญาณที่ชัดเจนที่สุด ถ้า ครม. คือเขตของ พล.อ. ประยุทธ์ พรรคพลังประชารัฐก็คือเขต พล.อ. ประวิตร

ขณะที่สัญญาณการเมืองก็เริ่มชัดถึงกลิ่นการยุบสภาเลือกตั้งใหม่ แล้ว พล.อ. ประยุทธ์ จะเดินเกมต่ออย่างไรในสภาพที่ตัวเองขาลอย

บางที ‘การเมือง’ อาจต้องแก้ด้วย ‘การเมือง’

เหตุอาฟเตอร์ช็อกทางการเมืองตามมาหลังการอภิปรายไม่ไว้วางใจ รัฐนาวาที่เรียกกันว่า ‘เรือแป๊ะ’ ซึ่งมีกัปตันชื่อ ‘ประยุทธ์ จันทร์โอชา’ ได้ลอยแพลูกเรือ 2 คน คือ ‘ธรรมนัส-นฤมล’ ที่เคยเป็นหัวหอกสำคัญ เหมือนว่าจะให้ลอยคอไปต่อเองท่ามกลางเกลียวคลื่นการเมืองทั้งศึกในและศึกนอกในเวลานี้

แน่นอนว่า ‘3 ป.’ คือ ประยุทธ์ ประวิตร และ อนุพงษ์ (ป๊อก) พี่น้องที่เหมือนร่วมท้องเดียวกัน คือกำลังหลักในการก่อร่างสร้างเรือลำนี้มา แต่ทว่าเวลานี้หลายคนกำลังสงสัย เมื่อเกมดีลล้มน้องรักจากเก้าอี้นายกฯ มาจากลูกน้องคนสำคัญในร่มเงาพี่ใหญ่

คำถามที่น่าสนใจก็คือ การปลด ‘ธรรมนัส-นฤมล’ ครั้งนี้ ใครได้-ใครเสีย

พล.อ. ประยุทธ์นั้นได้แสดงบทบาทผู้นำที่เด็ดขาด เหมือนจะบอกว่าใครมีอำนาจสูงสุดแท้จริง ในขณะเดียวกันก็เป็นการทำลาย ‘บารมี’ ความเป็นหัวหน้าพรรคของ พล.อ. ประวิตร

หากการปลดเลขาธิการพรรคโดยไม่บอกหัวหน้าพรรคเกิดขึ้นกับพรรคภูมิใจไทยหรือประชาธิปัตย์ก็คงเป็นเรื่องราวใหญ่โต

แต่น้องคนที่ พล.อ. ประวิตร บอกว่า ‘เลี้ยงดู’ มาตั้งแต่ปี 2519 กลับมาทำเช่นนี้กับเขา

แม้ภาพล่าสุดที่ทำเนียบรัฐบาลจะออกมาหวานเจี๊ยบเพื่อสยบข่าวความแตกแยกของกลุ่ม 3 ป. แต่ไม่มีใครรู้ว่าในใจของ พล.อ. ประวิตรคิดอย่างไร

การเมืองไทยเริ่มขยับเป็นเพลง ‘ลามะลิลา’ ที่ขึ้นต้นเป็นลำไม้ไผ่ แต่เหลาลงไปกลายเป็นบ้องกัญชา

แต่ปรับเนื้อใหม่เป็น ‘ขึ้นต้นเป็นพี่น้อง 3 ป.’ แต่พอลงท้ายกลายเป็น ‘สามก๊ก’ ไปแล้วนี่นา

‘สามก๊ก’ ที่เปี่ยมด้วยเรื่องราวของการชิงอำนาจ โดยไม่สนใจว่าเป็นพ่อ ลูก เพื่อน

หรือ ‘พี่-น้อง’

จับตา อาฟเตอร์ช็อกสนิม ‘แป้ง’ ในรัฐนาวา ‘ประยุทธ์’

การอภิปรายไม่ไว้วางใจครั้งที่ผ่านมา พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี บอบช้ำมากที่สุด และคนที่ทำให้ พล.อ. ประยุทธ์ บอบช้ำชนิดเกือบเอาตัวไม่รอดในศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจที่ผ่านมาไม่ใช่ฝ่ายค้าน แต่มาจากคีย์แมนคนสำคัญของพรรคพลังประชารัฐ ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเลขาธิการพรรคพลังประชารัฐ

‘ธรรมนัส’ สร้างแรงสั่นสะเทือนชนิดที่เรียกกันว่าแผ่นดินไหวทางการเมืองกับเกมโหวตล้มนายกฯ กลางสภา แม้ ‘ธรรมนัส’ จะบอกว่าข่าวที่ออกมาเป็นข่าวลือและ Fake News และตามรายงานข่าวคือมีการขอโทษอะไรกันเรียบร้อยแล้ว แต่ถ้าเอาเหตุการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นไปจับคำพูดของ พล.อ. ประยุทธ์ ในช่วงเวลานั้น เราจะเห็นรอยร้าวของรัฐบาลชัดเจนขึ้น

‘สนิม’ เกิดแต่เนื้อในตนแล้ว จริงหรือที่ ‘คำขอโทษ’ ในวันนั้นจะทำให้เรื่องราวที่เกิดขึ้นจบลงแบบไร้รอยร้าว จริงหรือที่ พล.อ. ประยุทธ์ จะรู้สึกกับ พล.อ. ประวิตร เหมือนเดิม จริงหรือที่ ร.อ. ธรรมนัส จะไม่โดนเอาคืนทางการเมือง

แน่นอนว่าหลังแผ่นดินไหวจะมีอาฟเตอร์ช็อก หรือศัพท์ทางวิทยาศาสตร์เรียกว่า ‘แผ่นดินไหวตาม’ อาฟเตอร์ช็อกหลังการอภิปรายไม่ไว้วางใจต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน และเป็นสัญญาณนาฬิกานับถอยหลังอย่างเป็นทางการของอายุรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์

จังหวะการเมืองไทยเวลานี้...เดินมาถึงจุดคู่ขนานอีกครั้ง

เมื่อสองเหตุการณ์มาบรรจบกันพอดี

หนึ่งคือการอภิปรายไม่ไว้วางใจ อีกหนึ่งคือการจัดชุมนุมใหญ่ขับไล่รัฐบาล

ทั้งสองเหตุมีเป้าหมายร่วมอยู่ที่การเขย่าเก้าอี้นายกฯ ของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตำบลกระสุนตกของสารพัดม็อบ และสารพัดปัญหากำลังจะถูกจี้แผลให้ลึก

หากไล่เรียงตั้งแต่ยึดอำนาจ เขียนรัฐธรรมนูญเพื่ออยู่ยาว สวมเสื้อคลุมเลือกตั้งผ่านกลไกพรรคพลังประชารัฐเพื่อกลับมาเป็นนายกฯ ตามมาด้วยการเคลื่อนไหวขับไล่ พล.อ. ประยุทธ์ ของคนรุ่นใหม่ และการแก้ปัญหาโควิดที่ถูกมองว่าไร้ประสิทธิภาพ ล้วนแต่เป็นชนวนเหตุและเชื้อไฟที่ปะทุมาโดยตลอด

การกลับมาของ ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ และ บก.ลายจุด ต้นฉบับหัวขบวนที่ต่อสู้กับ พล.อ. ประยุทธ์ และเครือข่าย มายาวนาน กำลังได้รับการต้อนรับอีกครั้งในฐานะขบวนการ ‘คาร์ม็อบ’

และยกระดับมาสู่การชุมนุมใหญ่ใจกลางมหานคร เพื่อกดดันขับไล่รัฐบาล

เป็นการเปิดสภาประชาชนคู่ขนานกับการอภิปรายไม่ไว้วางใจในสภาผู้แทนราษฎร

‘เนื้อหา’ ในการอภิปรายไม่ไว้วางใจจะเป็นตัวกำหนดปริมาณของผู้คนในสภาประชาชน

และเป็นจุดเริ่มต้นครั้งใหม่ของ ‘ม็อบ’ ไล่ พล.อ. ประยุทธ์

เวลาผ่านไปไม่นาน แต่สถานการณ์การเมืองเปลี่ยนไปมาก โดยเฉพาะการชุมนุมทางการเมืองของคนรุ่นใหม่เปลี่ยนไปจากปีที่แล้วแบบไม่มีใครคาดคิด

‘ดินแดง’ กลายเป็นจุดปะทะประจำวันระหว่างตำรวจกับมวลชนอิสระกลุ่มหนึ่งที่ยังไม่มีแกนนำคนใดควบคุมการเคลื่อนไหวได้ กลายเป็น ‘ม็อบอิสระ’ ที่ไม่ขึ้นกับใคร รูปแบบของ ‘ม็อบทะลุแก๊ส’ สะท้อนภาพโครงสร้างของสังคมไทยในอีกมุมหนึ่งเช่นกัน

ขณะที่การเมืองบนถนนและในสภาก็ดำเนินควบคู่กันไป เพราะฝ่ายค้านเตรียมเปิดศึกใหญ่อภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล โดยเฉพาะประเด็นการแก้ไขวิกฤตโควิด การแก้ปัญหาโควิด ด้วยการดึงอาจารย์เสรี วงษ์มณฑา มาช่วยเรื่องการประชาสัมพันธ์ กลายเป็นการสุมฟางเข้ากองไฟ

#เสรีมีคำตอบ กลับก่อให้เกิดคำถามมากมาย

ขณะเดียวกัน วิกฤตเศรษฐกิจคือระเบิดเวลาลูกใหญ่ที่รอวันระเบิด เรื่องนี้ภาคเอกชนทราบดี หลายคนที่เคยเงียบหรือชื่นชม เสียงก็เริ่มเปลี่ยนไปเมื่อพูดถึงการบริหารของรัฐบาล หลังวิกฤตโควิดเศรษฐกิจดิ่งเหว แต่คนรวยจะรวยขึ้น คนจนจะแย่ลง ‘ความเหลื่อมล้ำ’ จะเพิ่มขึ้นหลายเท่า

ความซับซ้อนของปัญหาในเชิงโครงสร้าง และการกดทับของปัญหาที่รุมเร้าทั้งโควิด การเมือง และเศรษฐกิจ

ถนนทุกสายมุ่งไปที่ ‘ประยุทธ์ จันทร์โอชา’ เขาจะแก้ปัญหาอย่างไร เป็น ‘คำถาม’ ที่ ‘ลุงตู่’ ก็ไม่มี ‘คำตอบ’

หมายเหตุ: รายการอัดวันที่ 16 ตุลาคม 2563 เวลาประมาณ 18.00 น.

นี่คือ EP. สุดท้ายของ ‘The Power Game’ ในซีซันนี้

เป็นการจัดรายการในช่วงรัฐบาลประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินร้ายแรง

เราจึงปรับรูปแบบเป็นการเล่าเรื่องผ่านเสียงเพลง

เพื่อตอบคำถามว่าเหตุการณ์ในวันนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

ทำไม ‘คนรุ่นใหม่’ จึงออกมาชุมนุมมากมายขนาดนี้

ดวงดาวยังประกายทอแสง

จรัสแรงยามมืดมนบนฟ้าไกล

ผูกใจเราร่วมประสาน

ศรัทธามั่นสู้ถึงวันเราได้ชัย

ปรบมือดั่งเสียงกลอง

และป่าวร้องว่าไม่ยอมให้ผู้ใด

มาทำลายลิดรอนสิทธิเสรี

ที่เรานี้ตราบที่เรายังหายใจ

จับมือเดินก้าวไป...

เราคือเพื่อนกัน

เดือนตุลาคมนี้ ทั้งเรื่องวิกฤตเศรษฐกิจและการเมืองมาบรรจบกันพอดีโดยไม่ได้ตั้งใจ ในเรื่องเศรษฐกิจ เดือนตุลาคมนี้จะสิ้นสุดมาตรการพักชำระหนี้ของสถาบันการเงิน นี่คือเรื่องใหญ่ของภาคธุรกิจ เพราะหลายเจ้าที่ยังอยู่ได้ก็เพราะยังไม่มีรายจ่ายก้อนที่เป็นหนี้สินเดิม นี่คือระเบิดเวลาลูกใหญ่ทางเศรษฐกิจที่หลายคนกังวล

ขณะที่เรื่องทางการเมือง การชุมนุมใหญ่ของคณะราษฎร ซึ่งเป็นการผนึกรวมกันของกลุ่มคนรุ่นใหม่ต่างๆ ได้ประกาศปักหลักชุมนุมวันที่ 14 ตุลาคมนี้ ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย พร้อมท่าทีใหม่ โดยแกนนำใช้คำว่าจะ ‘กินข้าวทีละคำ’ ซึ่งเป็นสัญญาณลดความแข็งกร้าว เพื่อพร้อมเชื่อมกับกลุ่มคนที่หลากหลายมากขึ้น

การชุมนุมรอบนี้ดูเหมือนฝ่ายรัฐจะประเมินศักยภาพค่อนข้างต่ำ ซึ่งการประเมินก็แล้วแต่มุมมอง หากมองเกมนี้เป็นเกมสั้น ม็อบครั้งนี้อาจจะเหมือนพ่ายแพ้ เพราะสะเทือนผู้มีอำนาจไม่ได้ แต่หากเกมนี้คือเกมยาว อย่าลืมว่า ‘เวลา’ เป็นของคนรุ่นใหม่

การชุมนุมของนักศึกษาและประชาชน ต่อประเด็นการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ยังรอความชัดเจน เรื่องวัน เวลา ว่าจะกำหนดยุทธศาสตร์ประกาศดีเดย์ชุมนุมใหญ่เมื่อไร

เพราะแกนนำได้ประกาศไปก่อนหน้านี้แล้วว่าจะมาแน่ มาแบบยืดเยื้อ ม้วนเดียวจบช่วงกลางเดือนตุลาคมนี้

ขณะที่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งส่อเค้าซื้อเวลาจากท่าทีของ ส.ว. ในการตั้งกรรมาธิการร่วม ยังไม่รู้จะออกหัวหรือก้อย หลังมีเวลายื้อเพียง 1 เดือน

ที่ต้องจับตาด้วยคือท่าทีของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ว่าจะส่งสัญญาณชัดๆ ว่าให้เดินหน้าหรือถอยหลังอย่างไร

ข้ามมาที่ความเปลี่ยนแปลงในพรรคเพื่อไทย ซึ่งดูเหมือนจะเป็นสัญญาณทางการเมืองที่ห้ามกะพริบตา

การลาออกจากตำแหน่งประธานคณะกรรมการยุทธศาสตร์พรรคเพื่อไทยของคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ สร้างแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่

ก่อนที่ สมพงษ์ อมรวิวัฒน์ จะลาออกจากหัวหน้าพรรคเพื่อให้มีการปรับใหญ่

ขณะที่ข่าวลือเรื่อง ‘คุณหญิงอ้อ’ พจมาน ดามาพงษ์ จะกลับเข้ามาเป็น ‘ตัวหลัก’ ของพรรคอีกครั้งหนึ่งพร้อมกับเงาของ ‘ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร’ ทำให้ทุกฝ่ายจับตามองการเปลี่ยนแปลงในพรรคเพื่อไทย

และอาจเป็นจุดเริ่มต้นของแผ่นดินไหวทางการเมืองครั้งใหม่

การชุมนุมของนักเรียน นิสิต นักศึกษาที่มีมาต่อเนื่อง รวมถึงในวันที่ 19-20 กันยายน ดูเหมือนจะไม่ส่งผลต่อความคิดและท่าทีของวุฒิสภา (ส.ว.) เห็นได้จากการอภิปรายที่พยายามปกป้องความชอบธรรมในที่มาของตัวเองว่ามาจากประชาชนที่เห็นชอบลงประชามติในคำถามพ่วงของรัฐธรรมนูญ 2560 ตลอดจนท่าทีการอภิปรายของ ส.ว. ที่ขึงขังจนแทบจะชัดเจนว่าจะไม่รับญัตติร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญแม้แต่ฉบับเดียวจากทั้งหมด 6 ญัตติ

ท่าทีของ ส.ว. สะท้อนวิธีคิดของฝ่ายผู้มีอำนาจว่าพวกเขาประเมินม็อบต่ำ และเลือกเกม ‘ซื้อเวลา’ แก้รัฐธรรมนูญไปอีก 1 เดือนเป็นอย่างต่ำเพราะอาจมองว่าสามารถใช้เวลาที่ตัวเองซื้อมาจัดการกับสถานการณ์นอกสภาได้

แต่พวกเขาอาจลืมไปว่า ‘เวลา’ เป็นของคนรุ่นใหม่ นาฬิกาที่ยืมใครต่อใครมาอาจหมุนเข็มย้อนไปเวลาใดก็ได้

แต่สัจธรรมของเวลามีแต่เดินไปข้างหน้า

...ไม่เคยย้อนกลับมา

ถนนการเมืองเวลานี้ดูเหมือนทุกฝ่ายจะมุ่งหน้าและจับตาไปที่การชุมนุมในวันที่ 19 กันยายน

ขณะที่แกนนำประกาศปักหลักที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ แบบยืดเยื้อค้างคืน ก่อนจะเคลื่อนขบวนตอนเช้าไปที่ทำเนียบรัฐบาล

คำถามต่อการเคลื่อนไหวในวันที่ 19 กันยายน มีมากมายหลากหลาย ตั้งแต่เรื่องพื้นที่ชุมนุม จะสามารถเข้าไปใช้ได้หรือไม่ จำนวนคนจะมาเท่าไร มีความเสี่ยงต่อความรุนแรงหรือไม่นั้น

เป็นคำถามที่คำตอบอาจจะยังไม่มีความชัดเจน เพราะ 19 กันยายน ยังมาไม่ถึง

แต่คำตอบบางส่วนคาดการณ์ไปไกล และอาจไกลไปจนถึงสิ่งที่เรียกว่าจินตนาการ

ขณะที่นักเรียน นักศึกษา ที่เติบโตมาในทศวรรษอันใกล้กับปี 2563 อาจเคยมีประสบการณ์ร่วมกับประชาชนถึง 2 ‘รัฐประหาร’ คือในปี 2549 ครั้งหนึ่ง และในปี 2557 อีกครั้งหนึ่ง

คำถามถึงอนาคตของบ้านเมืองว่าจะไปอย่างไรต่อ เป็นคำถามที่หลายคนอยากรู้คำตอบอย่างยิ่ง

19 กันยายน อาจมีคำตอบของทุกคำถามที่ชัดเจนขึ้นก็เป็นได้