April 28, 2024

Thở và Thiền định

8 minutes

Đồng nghiệp cho thật nhiều thuốc. Tôi chỉ chọn dùng một thứ duy nhất bởi biết bệnh mình không thể chữa bằng thuốc. Phải đi tìm một con đường khác. Rồi một người bạn tặng cuốn Tâm Kinh (bản photocopy lòe nhòe lúc bấy giờ): "Quán Tự Tại Bồ tát hành thâm Bát Nhã ba-la-mật-đa thời chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách...". Những câu kinh xưa mịt mờ giờ đây bỗng sáng rõ với tôi. Phải rồi. Phải "Tự tại" thôi. Phải dựa vào chính mình thôi. Phải thực hành thôi. Tôi vừa tìm hiểu kinh thư vừa lục toang đống sách y khoa đã học từ mấy chục năm trước để tìm kiếm. Thì ra có sẵn một con đường mà bấy lâu mình xa lạ. Thiền Quán Niệm Hơi Thở (Anapanasati, An-ban thủ ý, Nhập tức xuất tức niệm). "Thở vào thì biết thở vào, thở ra hì biết thở ra...." Chỉ có vậy thôi sao? Tin được không? Tìm hiểu ấu đáo, thực hành "miên mật" thì quả là có cơ sở để tin.

Thờ là cầu nối giữa thân với tâm. Lúc sợ hãi, thở hồn hển

Lúc sảng khoái, thở lâng lâng. Lúc mệt, thở đứt hơi. Lúc khỏe, thở khoan thai.

Thở luôn trong thì hiện tại, ở đây và bây giờ, không có thở của hôm qua hay của ngày mai.

Và, đời người thực ra chí là... một hơi thở! Lúc chào đời hít mạnh một hơi vào phổi để rồi khi lìa đời, thở hắt ra một cái trả lại những gì mình đã vay mượn tạm!

Khi vào sâu trong thiền (thường gọi tứ thiền), hành giả sẽ không cẩm nhận mình còn thở nữa. Hơi thở như ngưng bặt. An tịnh. Hòa tan. Tan biến. Đó chính là "quãng lặng" ở cuối thì thở ra - thường kéo dài, thong dong, nhẹ nhàng, yên tĩnh, vì không tốn năng lượng. Như chim lượn bay, không phải vỗ cánh, như xe ngon trớn chạy ở số không, không tốn nhiên liệu!

Theo tôi, yếu tố rất quyết định trong Thiền định là thả lỏng toàn thân - như thả trôi theo dòng nước hay treo thân trên móc áo. Thả lỏng toàn thân là làm cho toàn thân như rũ xuống, xẹp xuống, bềnh bồng, không còn căng cứng nữa!

---

Sách: Một ngày kia... đến bờ - Trang: 89 - 96

Tác giả: Đỗ Hồng Ngọc

...more