Një orvatje për të përshkruar qytetin e shkatërruar nga lufta. A kemi kujtesë për vdekjen? Ky lexim sjell vetëm kapitullin e parë të librit “Thertorja 5” e Kurt Vonnegut, sjellë në shqip nga Ataol Kaso dhe publikuar nga shtëpia botuese “Pika pa Sipërfaqe”.

Lufta në Ukrainë duket se do zgjasë duke iu bashkuar kështu të tjera ndërhyrjeve të dhunshme që e pezullojnë paqen në botë dhe e kthejnë dhunën në normalitet. Më 12 maj, kudo u shpërndanë fotot e një funerali e të një vajtimi protestues të sulmuar nga policia izraelite në Jerusalem. Një ditë më parë gazetarja palestinezo-amerikane Sharin Abu Akla ishte vrarë teksa raportonte ndërhyrjet e forcave speciale izraelite në kampin e refugjatëve të Zheninit në West Bank. Kampi i themeluar në 1948 për refugjatët palestinezë të zhvendosur nga rajonet e Haifa dhe Karmel është një territor refugjatësh të përhershëm që periodikisht përjeton operacionet speciale të forcave izraelite. Sharin kishte dalë në terren për të mbuluar ndërhyrjen e radhës, ashtu siç ka bërë prej më shumë se 20 vitesh duke u shndërruar në simbolin e dëshmisë së fatit dhe përndjekjes së palestinezëve në çdo shtëpi arabe. Mahmud Darvish, një tjetër simbol palestinez, simbol i poezisë, kishte refuzuar një periudhë të kthehej në West Bank, duke thënë se do ndihej në ekzil edhe aty. Prej ekzodit dhe shpronësimit, shkuljes nga toka, Darvishi kishte ujdisur poezitë e tij. Përndjekja, izolimi, përjashtimi dhe mohimi i palestinezëve sikur të ishin bimë të egra që të bllokojnë fushën janë tashmë pjesë e pandashme e fatit të tyre. Ndërsa poezitë e tij janë si bima që harliset e shkapërderdhet aty ku nuk e pret, aty ku veç mund t’i ndjekësh e jo t’i pararendësh.

The reading is from the letter of Constantine, the Ukrainian student who, on March 20, committed suicide in Moscow. He was born in Donetsk, Ukraine. Age 26 years old, he had been in Russia for four years for university studies. Russia’s war against Ukraine found him within the borders of the aggressor state. Constantine tried to escape on February 26, but the police stopped him. The police arrested him for 15 days on the hooligan charge. After his release, his professors found an opportunity to bring him to Austria. Still, he did not feel like making a second escape attempt. Before committing suicide, he sent the following letter to his professors and a poem. He says he wants his letter distributed. His political act does not accept romantic interpretations but asks us to inhabit his latest thoughts, fueled by the war and the murderous machinery of Russia in 2022. We took the letter from the “Lefteast” journal. The above description is based on the interpretation of translator Maria Brock.

Në Moskë, Konstantin Olmezovi ndihet i pafuqishëm dhe i zhgënjyer nga bota. Ukrainas me prejardhje nga Donesku, prej 4 vitesh studionte matematikë në Rusi. Thellësisht i dashuruar me kulturën ukrainase dhe ruse, Konstantini shkruante vazhdimisht poezi dhe ëndërronte e dëshironte të krijonte një aplikacion përmes të cilit çdo individ të mund të trajnonte parimin e vetëvendosjes mbi veten në lidhje me zgjedhjet e bëra në jetë. Me nisjen e luftës dhe me vazhdimin cinik të saj, Konstantini refuzon të arratiset për të dytën herë nga Moska. Ndihej i zhgënjyer nga një botë prej të cilës priste më shumë. Pikërisht nga një besim i tillë për botën, jo për veten, por për njerëzimin, nuk mund ta duronte më gjatë ta dëshmonte botën ashtu siç ishte, jashtë prishmërive të tij. me ndjesinë e pafuqisë për ta ndryshuar atë, me pamundësinë për të vazhduar jetën në izolim apo në arratisje, vendos të bëjë të vetmen lëvizje të lirë që i kishte mbetur. në rusi vetëvrasja ndalohet të diskutohet, sikur edhe protestat kundër qeverisë. ndërsa, për konstantinin një jetë që nuk shtron pyetjen ‘të rrosh, a të mos rrosh’ nuk ia vlen të jetohet.