Trzecia Strona Obrazu

Obraz "W miesiącu czerwcu” to cudowne w swoim spokoju zobrazowanie tej chwili, gdy wiosna przechodzi w lato. Jednak w tym pozornie prostym w wymowie obrazie jest “trzecia strona”, na której ukrywa się pewien zawoalowany przekaz... wyjaśniamy też zagadkę przyydomka malarza - "Apostoł ohydnych".

Czy Indiana Jones istnieje naprawdę? Owszem – nazywa się Artur Brand i właśnie pomógł odzyskać obraz skradziony pół wieku temu z Muzeum Narodowego w Gdańsku. Historia obrazu "Kobiety niosącej żar" Pietera Brueghela (młodszego) - dzieła zrabowanego w PRL-u. Kradzież odkryto przypadkiem 24 kwietnia 1974 roku, gdy pracownik muzeum niechcący strącił obraz ze ściany. Wtedy zauważono, że w ramie zamiast oryginału jest reprodukcja z gazety. Pół wieku później obraz został odnaleziony! Jak do tego doszło?

W tym odcinku "Trzeciej strony Obrazu" Jarosław Jarry Jaworski odkrywa tajemnice jednego z najsłynniejszych arcydzieł w historii - fresku "Stworzenie Adama" będącego częścią dekoracji sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej na Watykanie. Jego autorem, jak i reszty fresków na sklepieniu i ścianie głównej, jest Michelangelo Buonarotti znany u nas lepiej jako Michał Anioł. Pewien amerykański lekarz zbadał ten fresk i doszedł do wniosku, że tak na prawdę ukrywa przedstawienie jednej z części ludzkiego ciała!

Opowieść o arcydziele Rembrandta - "Lekcja anatomii doktora Tulpa” z 1632 roku (dziś w muzeum Mauritshuis w Hadze) splata wiele wątków  z dziejów medycyny, bakteriologii i sztuki. W rolach głównych występują: siedemnastowieczny medyk z Amsterdamu doktor Nicolaes Tulp, Rembrandt van Rijn, pewien martwy skazaniec, holenderski handlarz suknem oraz rodzące kobiety i... wielkopolski Wolsztyn. Straszna mieszanka, prawda?

Caspar David Friedrich, niemiecki malarz żyjący w latach 1774-1840 i jego bardzo nietypowe obrazy. W latach 1805-06 narysował dwa, fascynujące swą prostotą, rysunki okien ze swojej drezdeńskiej pracowni. To "Widok z pracowni. Okno lewe" i "Okno prawe", oba obecnie w zbiorach wiedeńskiego muzeum Belvedere. Jest jeszcze najpiękniejsze dzieło mistrza romantyzmu z oknem w roli głównej czyli "Kobieta w oknie" z 1822 roku (Alte Nationalgalerie, Berlin). Tajemnice okien Fridricha zdradzamy w kolejnym odcinku "Trzeciej Strony Obrazu".

Historia portretu Paula Nauena, autorstwa jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich malarek i najważniejszych artystek przełomu XIX i XX w. - Olgi Boznańskiej. Jej obrazy od dawna wpisane są do kanonu polskiego malarstwa.

Ten odcinek "Trzeciej Strony Obrazu" nie jest dla ludzi o słabych nerwach. Jarosław Jarry Jaworski, szef Mocnej Kultury, przedstawia w nim państwu szokujące dzieło amerykańskiego malarza Thomasa Eakinsa, gigantyczny obraz "Klinika doktora Grossa" z 1876 roku, który dumnie zdobi dziś ściany Philadelphia Museum of Art.

Paryskie Centre Pompidou otworzyło ten rok potężną wystawą monograficzną poświęconą Suzanne Valadon (1865-1938), wybitnej malarce oraz modelce słynnych malarzy Belle Epoque. Jedno z najbardziej prestiżowych muzeów sztuki nowoczesnej postanowiło w końcu wydobyć tę niezwykłą artystkę z mroku niepamięci. Mówiąc szczerze, najwyższy czas, bo jej nazwisko kojarzą głównie historycy_czki sztuki, a bez niej nie byłoby zapewne malarstwa jakie znamy.

Niewielu jest w historii sztuki twórców tak wyrazistych i oryginalnych w swojej wizji, jak Marc Chagall. Urodzony w pobliżu Witebska na dawnych Kresach Pierwszej Rzeczypospolitej, był artystą magicznym, którego sztuki nie da się zaszufladkować w żadnym stylu. Chyba najprościej byłoby powiedzieć, że Marc Chagall był poetą sztuki. Malując obraz "Paryż przez okno" z 1913 roku (Muzeum Solomona R. Guggenheima w Nowym Jorku), poetycko przekazał nam rozterki, z którymi wtedy walczył.

"Ogród klasztorny. Bretania" Williama Johna Leecha z 1913 roku to najbardziej lubiane dzieło irlandzkiego twórcy, jakie można zobaczyć w irlandzkich muzeach. Tak przynajmniej twierdzą media. Obraz pewnie bije też rekordy na liście najbardziej "instagramowych", no bo kto by nie chciał mieć "słit foci" z tak pięknym dziełem?! Jarosław Jarry Jaworski nie będzie jednak opowiadał w tym odcinku o socialmediowej przydatności obrazu irlandzkiego malarza, ale o jego ukrytej "trzeciej stronie".