این روزها بار دیگر هیولای جنگ به‌طور جدّی بر سر ایران سایه انداخته است. شواهدی از انتقال گستردۀ تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه، در مجاورت مرزهای ایران، و آمادگی آمریکا برای حمله به ایران وجود دارد. تهدیدهای مداوم ترامپ به حملۀ نظامی آمریکا و آغاز جنگ با ایران نیز همچنان ادامه دارد و خامنه‌ای هم کشورهای منطقه را تهدید به حمله کرد.

رژیم ولایت فقیه و شخص خامنه‌ای نه‌تنها در برابر مطالبات برحق ملت به بن‌بست رسیده‌اند، بلکه برای حفظ بقای دیکتاتوری حاکم و با قرار دادن ایران در معرض خطر رویارویی نظامی با آمریکا، آیندهٔ کشور را به خطر انداخته‌اند. “رهبری” این دیکتاتوری و دستگاه سرکوب آن اخیراً بار دیگر نشان دادند که برای “حفظ نظام” اسلامی و اقتصاد سیاسی به‌غایت ناعادلانه و فاسد آن از راه انداختن حمام خون ابایی ندارند.

حکومت ولایت فقیه بار دیگر با تکیه بر سرکوب وحشیانه و کشتار گستردۀ مردمی که از فشارهای زندگی و وخامت معیشت به ستوه آمده‌اند، و با ایجاد فضای هراس و وحشت، موقتاً توانست اوضاع را برای آنچه “حفظ نظام” می‌نامد مدیریت کند. سرکوب بی‌رحمانهٔ اعتراض‌ها با راه‌اندازی فاجعه‌ای خونین به دستور خامنه‎ای و در ابعادی تکان‌دهنده و هولناک صورت گرفت. هیچ‌گونه تبلیغات حکومتی و هیچ سخنوریِ مظلوم‌نمایانهٔ امثال مسعود پزشکیان نمی‌تواند دستان سران “نظام” را از خون پاک مردم بشوید.

به‌صراحت باید بار دیگر تأکید کنیم که آغاز خیزش اعتراضی جاری و گسترش آن در ۱۵ روز گذشته مستقیماً ریشه در گسترش شتابان فقر، نابرابری و بی‌عدالتی آشکار، و فساد و ثروت‌اندوزی عده‌ای اندک بر اثر سیاست‌های اقتصادی حکومت در سه دههٔ گذشته دارد، نه در خواستِ بازگشت پادشاهی و احیای سلطنت.

شواهد روشن در چند ماه اخیر نشان از تشدید روند قهقرایی وضع معیشت اکثریت مردم دارد. بر اساس تجربهٔ گذشته نیز روشن است که مجموعهٔ نهادهای حکومتی توان رفع این بحران خانمان‌سوز را ندارند. حکومت ولایی در برابر پیامدهای ویرانگر ابربحران‌های داخلی چنان سردرگم و درمانده است که جز اقدام‌های نمایشی و سخن‌پردازی‌های پوچ کاری از دستش برنمی‌آید. تلاش رژیم همچنان صرف ادامه‌ دادن به برنامه‌های اقتصادی‌ای‌ می‌شود که برخلاف خواست‌های مادّی و فوری زحمتکشان، بر حفظ منافع سرمایه‌های کلان استوار است. طرح بودجۀ انقباضی ۱۴۰۵ دولت پزشکیان یکی از نمونه‌های روشن این رویکرد است. در این بودجه منافع و مطالبات مبرم زحمتکشان و بازنشستگان و بهبود رفاه اجتماعی نه تنها توجهی نشده بلکه با تورم بالای ۴۰ درصد بدتر هم خواهد شد. اما بودجۀ صدا و سیما و نهادهای امنیتی و مذهبی مثل گذشته باز هم افزایش یافته است.

در حالی که وضع کشور در عرصه‌های گوناگون روز‌به‌روز وخیم‌تر می‌شود و هیچ‌یک از نهادهای حکومتی توان یا ارادۀ لازم را برای انجام حداقل تغییرات ضروری برای بهبود اوضاع ندارند، تنها پیام ولی فقیه و سران “نظام” و دستگاه تبلیغاتی حکومتی تأکید بر “ضرورت تاب‌آوری مردم” است.

در سایۀ حکومت اسلامی و عملکرد ویرانگر آن مدت‌هاست که شالوده‌های سیاسی، اقتصادی، و اجتماعی کشور در حال فروپاشی مداوم و برگشت‌ناپذیر است. نه‌تنها هیچ روزنۀ امیدی برای اصلاح و بهبود اوضاع دیده نمی‌شود، بلکه ادامه یافتن این روند کشور و جامعه را به سقوطی خانمان‌برانداز و فاجعه‌بار خواهد کشاند. اوضاع چنان بحرانی و بدون‌ آتیهٔ روشن است که حتی شماری از نظریه‌پردازان داخل کشور نیز به‌صراحت آن را بیان می‌کنند. برای نمونه، عباس عبدی در ۹ آذر در میزگرد اکو ایران گفت: “الآن هیچ چیز ایجابی نمی‌بینم. هیچ متغیری به‌صورت مثبت در حال پیشرفت نیست. این انتظار و تعلیق ادامه پیدا می‌کند و معتقدم همهٔ متغیرها به‌سمت بدتر شدن می‌روند، چه تورم، چه رشد اقتصادی، چه شکاف‌های اجتماعی و فرهنگی.”

ایران امروز در چنبرهٔ بحران‌های فراگیر و ویرانگری گرفتار است. این بحران‌ها عرصه‌های بنیادین سیاسی، اقتصادی، و اجتماعی را فراگرفته و معیشت و زندگی بخش اعظم جامعه، یعنی طبقهٔ کارگر و دیگر زحمتکشان و قشرهای میانی را به سراشیبی تباهی کشانده است. وضع طوری است که خط فقر برای خانوادهٔ چهارنفره بین ۵۵ تا ۶۰میلیون تومان در ماه برآورد می‌شود. به گزارش خبرگزاری ایلنا، تقریباً ۹۰درصد مزدبگیران، حتی کارگران متخصص و متوسط‌بگیر، و گروه‌هایی مانند کارمندان دولت و معلمان و پرستاران با حقوق‌های زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

با گذشت هر روز و وقوع رخدادهای متعدد در سراسر کشور، این واقعیت بیش از پیش آشکار می‌شود که نهادها و دستگاه‌های تصمیم‌گیرندۀ حکومت ولایی در برابر طیف گسترده‌ای از اَبَربحران‌های فلج کامل شده‌اند و حکومت از گسترش اعتراض‌ها و اوج گرفتن طرح خواست‌های عدالت‌جویانۀ طبقات و اقشار گوناگون جامعه بسیار در هراس است.

رژیم اسلامی اکنون کاری از دستش برنمی‌آید جز سرکوب، بازداشت، و افزایش اعدام‌ها، یا توسل به لاف‌های رسانه‌یی و شعارهای پُرطمطراق سران سه قوه و تظاهر به دلسوزی برای وضع رو به وخامت جامعه. در چنین وضعی، تکیه‌گاه اصلی دیکتاتوری در مقابل خواست‌های مبرم و برحق مردم معترض همان دستگاه‌های امنیتی و تبلیغاتی است که برای مهار کردن پیامدهای نارضایتی عمومی و شکاف پُرنشدنی میان ملت- حکومت به کار گرفته می‌شود.

در حالی که بحران‌های پیچیدهٔ اقتصادی و اجتماعی در کشور با سرعتی فزاینده در حال گسترش است و هم‌زمان اعتراض‌ها و تجمع‌های کارگران و دیگر زحمتکشان روزبه‌روز افزایش می‌یابد، به‌روشنی پیداست که مجموعهٔ حکومت ولایی در مواجهه با انبوه مشکلات دچار سردرگمی و ناتوانی عملی شده‌ است.

در حالی که ایران در فضای مبهم و برزخی “نه جنگ، نه صلح” و مورد تحریم‎های کمرشکن قرار گرفته است، ترامپ تعیین‌کنندۀ مسیر اصلی تحولات منطقه شده است که به‌تبع آن اثر مستقیم بر کشور ما می‌گذارد. رژیم اسلامی ایران در مجموع در عرصۀ بین‌المللی کشور را به انزوا کشانده و جز اقدامات سلبی کم‎اثر توان اجرای هیچ ابتکار یا راهبرد مؤثری ندارد. همهٔ مسائل اساسی کشور به دیدگاه‌ها و تصمیم‌های نابخردانهٔ خامنه‌ای گره خورده و در همان نقطه قفل شده‌ است.