Tussen de Regels | Even echt luisteren

Wanneer was jij voor het laatst echt bereikbaar voor de stem van een vreemde?

In deze aflevering staan we onder de Morspoort in Leiden. Tussen het geweld van skatende studenten, rammelende karretjes en overvliegende vliegtuigen klinkt een stem die om hulp vraagt. Een geluid dat de vluchtige dynamiek van de stad voor even onderbreekt en ons dwingt tot een keuze: luisteren we of lopen we door?

Aan de hand van de filosoof Emmanuel Levinas onderzoeken we de verantwoordelijkheid voor de ander. Wat gebeurt er als een menselijke stem dwars door de vertrouwde ruis van onze dagelijkse route snijdt? Een reflectie over ethiek, de poort als klankkast van de samenleving en de vraag wat het betekent om echt 'aanwezig' te zijn.

In deze aflevering:

• De soundscape: Kasseien, skates en de herhaalde roep om hulp onder de Morspoort.

• De reflectie: Emmanuel Levinas over de ontmoeting met de ander.

• De vraag: Wanneer was jij voor het laatst echt bereikbaar voor de stem van een vreemde?

www.tussenderegelspodcast.nl

In welk ritme beweeg jij je vandaag door de wereld?

In deze aflevering rijden we een stukje mee in de tram van Nieuwegein naar Utrecht.

De tram is een plek waar we elkaars nabijheid accepteren zonder elkaar echt aan te kijken. Richting de Vasco da Gama-laan ontstaat in de wagon een toevallige verzameling van levens. De geluiden van de omroepster en de deuren vormen het kader voor werelden die hier even samenkomen: een flard muziek, gesprekken in verschillende talen.

Aan de hand van de filosoof Marc Augé onderzoeken we de ‘niet-plek’. Een ruimte van doorgang waar we anoniem blijven, maar voor even intiem verbonden zijn. De tram brengt ons samen om ons bij de volgende halte weer als vreemden te laten vertrekken. Deze opname legt de vluchtige aard van de stad bloot: we delen hetzelfde ritme, maar dragen allemaal een andere bestemming met ons mee.

In deze aflevering:

• De soundscape: De cadans, de deuren en het wereldse geroezemoes in de Utrechtse tram.

• De reflectie: Marc Augé over de anonimiteit van de 'niet-plek'.

• De vraag: Kun je ergens thuis zijn als je eigenlijk alleen maar onderweg bent?

www.tussenderegelspodcast.nl

Wat heb jij vandaag weggespoeld in de hoop dat het zou verdwijnen?

In deze aflevering luisteren we naar de zware, stationaire hartslag van een kolkenzuiger. Je hoort de motor die de straat vult en het harde, ijzeren gekletter van de putdeksels die worden verschoven. Geluiden die de normaal zo stille infrastructuur onder onze voeten pijnlijk aanwezig maken.

Aan de hand van de filosoof Timothy Morton onderzoeken we het idee dat onze systemen te groot zijn om volledig te begrijpen. Niets verdwijnt echt; het verplaatst zich alleen binnen een netwerk dat we bijna nooit zien. De machine legt de grens bloot tussen de bewoonbare straat en de duistere stromen die we eronder hebben weggewerkt.

In deze aflevering:

• De soundscape: De loeiende motor en het verschuivende ijzer van een kolkenzuiger in Rijnsaterwoude.

• De reflectie: Timothy Morton over 'hyperobjects' en de mythe van het wegwerpen.

• De vraag: Wat heb jij vandaag weggespoeld in de hoop dat het voorgoed zou verdwijnen?

www.tussenderegelspodcast.nl

Welk object in jouw huis is onderweg naar het geluid van deze week?

In deze aflevering duiken we in het mechanische geweld van de stad: een vuilniswagen die oud papier ophaalt. Twee mannen voeren hem karton en dozen, terwijl de machine gromt en borrelt om de resten van de dag naar zijn binnenste te verteren. Je hoort niet alleen de motor, maar het kraken van de waarde die uit het papier wordt geperst.

Aan de hand van de filosoof Jean Baudrillard onderzoeken we de bestemming van onze spullen. Wanneer houdt een object op een gebruiksvoorwerp te zijn en wordt het puur afval? Een reflectie over de tijdelijkheid van ons bezit en de onvermijdelijke reductie tot een anonieme, samengeperste massa.

In deze aflevering:

• De soundscape: Het verteringsproces van een vuilniswagen in het hart van Leiden.

• De reflectie: Jean Baudrillard over het 'systeem van de objecten' en de dood van het nuttige.

• De vraag: Welk object in jouw huis is eigenlijk al onderweg naar dit geluid?

Heb je zelf een geluid dat je wilt laten duiden door de luisterarcheoloog? Kijk dan op:

www.tussenderegelspodcast.nl

Wanneer viel voor jou de grens tussen jezelf en de ander even helemaal weg?

In deze aflevering duiken we in een van de meest intieme geluiden: een tevreden, spinnende kat. Opgenomen met een contactmicrofoon hoor je niet de zachte buitenkant, maar het ronkende mechanisme direct vanuit het weefsel en de botten.

Aan de hand van de filosoof Maurice Merleau-Ponty onderzoeken we de kracht van aanraking en nabijheid. Als een trilling zo direct wordt doorgegeven, waar houdt de een dan op en begint de ander? Een reflectie over de 'verwevenheid' van ons lichaam met de wereld om ons heen.

In deze aflevering:

• De soundscape: Het mechanisme van een tevreden kat, opgenomen bij de bron.

• De reflectie: Maurice Merleau-Ponty over het 'vlees van de wereld'.

• De vraag: Wanneer viel voor jou de grens tussen jezelf en de ander even helemaal weg?

  
  

  www.tussenderegelspodcast.nl

Wat is de indringing die jouw harmonie verstoort?

In deze aflevering luisteren we naar de regen door de stem van het materiaal. Met een contactmicrofoon op een glazen tafelblad wordt de dunne grens tussen intern en extern hoorbaar. Je hoort de fijne sprankeling van de regen die door het glas wordt vertaald naar een beheersbaar ritme, maar je hoort ook de rauwe, storende tik van een druppel die rechtstreeks op de microfoon landt.

Aan de hand van de filosoof Jean-Luc Nancy onderzoeken we het moment waarop de werkelijkheid onze filters overslaat. Waar de trilling op het glas nog esthetisch en veilig is, verbreekt de directe inslag de harmonie. Het herinnert ons eraan dat onze barrières nooit zo gesloten zijn als we hopen.

In deze aflevering:

• De soundscape: De muzikale sprankeling van glas versus de felle tik van de directe inslag.

• De reflectie: Waarom we filters nodig hebben om de wereld te verdragen, en wat er gebeurt als die falen.

• De denker: Jean-Luc Nancy over 'de indringing' van de werkelijkheid.

Over Tussen de RegelsIn deze podcast zet luister-archeoloog Dennis Aaij zijn microfoon neer op plekken waar we normaal gesproken aan voorbijlopen. Hij koppelt alledaagse geluiden aan schrijvers en filosofen om te ontdekken wat er hoorbaar is tussen de regels.

Zelf een geluid insturen?Heb jij een opname die schuurt, verwondert of iets blootlegt? Deel het via tussenderegelspodcast.nl.

Wanneer gebruikte jij een kraan terwijl je de schep van de precisie had moeten hanteren?

In deze aflevering horen we het contrast op een bouwplaats. Op de achtergrond de dreunende kracht van een kraan die de massa verzet, op de voorgrond het scherpe geluid van een schep die de randen schoonhoudt. Het is het geluid van de grote schaal versus de menselijke precisie.

Aan de hand van de filosoof Walter Benjamin onderzoeken we de grens waar de machine stopt. Terwijl de storm van de vooruitgang alles op grote hopen veegt, is er een fijnere toets nodig om de hoeken schoon te houden en de details te redden die de grote grijper mist.

In deze aflevering:

• Het contrast tussen machinaal geweld en handmatige precisie op een bouwterrein.

• Een reflectie op Walter Benjamins visie op de storm van de geschiedenis.

• De vraag: Wanneer gebruikte jij een kraan terwijl je de schep van de precisie had moeten hanteren?

Over Tussen de RegelsIn deze podcast zet luister-archeoloog Dennis Aaij zijn microfoon neer op plekken waar we normaal gesproken aan voorbijlopen. Hij koppelt alledaagse geluiden aan schrijvers en filosofen om te ontdekken wat er hoorbaar is tussen de regels.

Heb je zelf een opname van een geluid dat je niet loslaat? En wil je dat ik er eens goed naar luister? Stuur het me toe via de website.

Kijk voor meer informatie op tussenderegelspodcast.nl. Mijn naam is Dennis Aaij. En ik ga weer op zoek naar het volgende geluid."

Wat wordt er zichtbaar als jij heel even op de stopknop drukt?

In deze aflevering horen we de golven aan de kust van Noordwijk. Niet zozeer het geweld van de branding die aanlandt, maar het sissende, bijna aarzelende geluid van het water dat zich terugtrekt. Miljoenen korrels zand en resten van schelpen rollen over elkaar heen de diepte in—een schurend proces waarbij de kustlijn zichzelf voor even ontdoet van haar vorm.

Aan de hand van de beeldhouwer Michelangelo onderzoekt luister-archeoloog Dennis Aaij de kracht van het wegnemen. Michelangelo stelde dat het beeld al in de steen zit en slechts bevrijd hoeft te worden van het overschot. Terwijl we in ons dagelijks leven vaak gericht zijn op wat erbij komt, laat de terugtrekkende golf zien dat juist het weghalen de bodem weer zichtbaar maakt.

In deze aflevering:

• Het sissende geluid van de terugtrekkende zee in Noordwijk.

• Een reflectie op de techniek van het weglaten en de kunst van het onthullen.

• De vraag die de bodem raakt: Wat wordt er zichtbaar als jij heel even op de stopknop drukt?

Over Tussen de RegelsIn deze podcast zet luister-archeoloog Dennis Aaij zijn microfoon neer op plekken waar we normaal gesproken aan voorbijlopen. Hij koppelt alledaagse geluiden aan schrijvers en filosofen om te ontdekken wat er hoorbaar is tussen de regels.

Zelf een geluid insturen?Heb jij een opname die schuurt, verwondert of iets blootlegt? Deel het via tussenderegelspodcast.nl.

Wat vertelt het verpulveren van het verleden ons over de weg die we bewandelen naar de toekomst?

In deze aflevering horen we de kustlijn van Noordwijk op een koude februari-dag. De branding is aanwezig, maar het is het breken van de scheermessen (de zwaardschedes die de zee heeft achtergelaten) dat de voorgrond opeist. Een droog, scherp geluid van weerstand dat laat horen dat we over de tijd zelf lopen.

Aan de hand van de onlangs overleden schrijver Cees Nooteboom onderzoekt Dennis Aaij de ontmoeting tussen onze voetstappen en de gestolde materie van het verleden. Terwijl we vaak de blik op de verre horizon richten, verpulveren we ongemerkt de resten van wat ooit was om ons eigen pad vrij te maken.

In deze aflevering:

• Het ijzige geluid van de Noordzee en brekende scheermessen bij Noordwijk.
• Een reflectie op de aarde als geheugen en de sporen die we achterlaten.
• De vraag die de bodem raakt: over welk verleden plaats jij je voetstappen?

Over Tussen de Regels

In deze podcast zet luister-archoloog Dennis Aaij zijn microfoon neer op plekken waar we normaal gesproken aan voorbijlopen. Hij koppelt alledaagse geluiden aan schrijvers en filosofen om te ontdekken wat er hoorbaar is tussen de regels.

Zelf een geluid insturen?

Heb jij een opname die schuurt, verwondert of iets blootlegt? Deel het via ⁠tussenderegelspodcast.nl⁠.

Wat gebeurt er als geluid geen achtergrond meer is, maar de volledige voorgrond opeist?

In deze aflevering reizen we naar Cairns, Australië. Stanley van Mil stuurde een opname in van kikkers en krekels die zo indringend is, dat het bijna klinkt als een collectieve tinnitus. Een geluid dat niet alleen de omgeving overstemt, maar ook je eigen binnenwereld.

Aan de hand van de filosoof Michel Serres onderzoekt Dennis Aaij de grens tussen vitale levenskracht en verstikkende ruis. Want in een wereld die altijd ‘aan’ staat en waarin informatie voortdurend om voorrang vecht, wordt het steeds moeilijker om je eigen stem nog te horen. Zelfs als het even stil is.

In deze aflevering:

• De indringende geluiden van kikkers en krekels uit Cairns (opname door Stanley van Mil).
• Een reflectie op de 'tinnitus' van ons moderne bestaan.
• De vraag die ruimte maakt: door welke ruis word jij op dit moment overstemd?

In Tussen de Regels zet luister-archoloog Dennis Aaij zijn microfoon neer op plekken waar we normaal gesproken aan voorbijlopen. Hij koppelt alledaagse geluiden aan schrijvers en filosofen om te ontdekken wat er hoorbaar is tussen de regels.

Zelf een geluid insturen?

Heb jij een opname die schuurt, verwondert of iets blootlegt? Deel het via tussenderegelspodcast.nl.