Maria Zambrano (1904 -1991) was een Spaanse filosofe die tijdens het regime van Franco 40 jaar in ballingschap leefde, waaronder in Rome, waar ze lange wandelingen maakte. Haar werk wordt gekenmerkt door burgerlijke betrokkenheid en poëtische reflectie. Dit essay 'De sfinx en de etrusken' is voor het eerst in het Nederlands vertaald. De etruskische cultuur geeft ons toegang tot een andere dan rationele wereld, waarin dood en leven dezelfde waarde hebben. Vertaler Anneke van der Meer draagt de tekst voor en helpt ons om deze te betreden.

Host en onderzoeker: Renate Schepen| Podcastmaker en muziek: Frits de Beer

Productie van de ⁠⁠School van Stille Stemmen

Marguerite Porete (1250-1310) laat in haar werk Spiegel der eenvoudige zielen, de rede, de minne en de ziel met elkaar in gesprek gaan waarbij zij de regels van het instituut kerk trotseert en stelt dat de in God opgegane ziel de deugden niet meer nodig heeft. Dit brengt haar in grote problemen en in discussie met de belangrijkste theologen van Parijs.

In gesprek met Felicia Dekkers

Host en onderzoek: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer

Dit is een productie van de School van Stille Stemmen

Enrique Dussel (Argentinië 1934 - Mexico 2023) is een pleitbezorger van bevrijdingsfilosofie. Deze filosofie bepleit een ethiek en politiek die zijn gebaseerd op ecologische denken en zorg voor elkaar. Het is een kritiek op kolonialisme, imperialisme en onrechtvaardigheid. Dussel maakt ons bewust van het gebruik van taal en toont ons dat alternatieve bestuursvormen mogelijk en noodzakelijk zijn. In gesprek met filosoof Wil Heeffer.

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de School van Stille Stemmen

Van 1643 tot 1649 woonde Descartes in de Egmonden. Er is nog weinig aandacht besteed aan die periode in zijn leven. Was Descartes denken alleen maar dualistisch of zag hij meer verbondenheid dan we vaak horen. In deze podcast ga ik in gesprek met historicus Peter van den Berg, die het graf van de vriendin van Descartes, Helena Jans van der Storm, in de Slotkapel van Egmond ontdekte. En met filosoof en filmmaker Pierre Drouot die een film maakte over het leven van Descartes in deze periode en gefascineerd is door de briefwisseling van Descartes met prinses Elisabeth van de Palts, die bepalend was voor zijn boek 'Over de Passies van de Ziel.

Host en onderzoeker: Renate Schepen| Podcastmaker en muziek: Frits de Beer, | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines) | Productie van: https://schoolvanstillestemmen.nl

Opgenomen in restaurant Zorgeloos in Egmond Binnen, één van de verblijfplaatsen van Descartes.

Ban Zhao  (ca. 49 – c. 120) was de meest vooraanstaande vrouwelijke geleerde van de Han-dynastie. Zij was kritisch raadsvrouw tijdens de lange regeerperiode van keizerin Deng uit de Han-dynastie. Als docent onderwees ze mannen en vrouwen in geschiedenis, astronomie, wiskunde en ethiek. Zij voltooide het monumentale geschiedwerk Han Shu -Het Boek van de Han- en zette met haar invloedrijke ethische traktaat Nüjie -Instructies voor mijn dochters- een blijvende onderwijsstandaard voor confucianistische vrouwelijke deugd.

In gesprek met filosoof Saskia van der Werff

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

Hildegard van Bingen (1098 – 1179) was een Duitse benedictijnse abdis en geldt als eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Zij was onder meer actief op het gebied van religie, kosmologie, filosofie, compositie en muziekbeoefening, poëzie en plantkunde en was ecofilosofe avant la lettre. In gesprek met Felicia Dekkers. Lied: Caritas Abundat met als bonus aan het einde de voorgelezen tekst van het lied.

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

In de late middeleeuwen waren vrouwen die toonden dat ze nadachten en die spirituele of mystieke gaven bezaten vaak gedoemd om het klooster in te gaan of ze werden vaak als ketter gezien. In deze podcast hebben we het over Hadewijch en Marguerite Porete (beiden 13e eeuw). Later, in tussen circa 1450 en 1750 vond grootschalige heksenvervolging plaats in met name West-Europa. Dit heeft vele tienduizenden slachtoffers geëist. De meeste schattingen lopen uiteen van 30.000 tot 60.000 geëxecuteerden, waarvan ongeveer 80% vrouwen. In deze podcast bespreekt ik met Felicia Dekkers en Rachel Felix de systemen die bij hebben gedragen aan het vergeten van veel vrouwelijke filosofen. Meer informatie over de heksenvervolging: https://atria.nl/nieuws-publicaties/geweld-tegen-vrouwen/europese-heksenvervolgingen/

Host: Renate Schepen | In gesprek met: Felicia Dekkers en Rachel Felix | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

In de periode rond 1800 in Jena vonden bekende Duitse filosofen en schrijvers elkaar en ontstond de romantiek. Bekende namen waren  Fichte, de Schlegels, Novalis, Hegel, Schelling en natuurlijk Schiller en Goethe. Centrum van deze kring was Caroline Böhmer-Schlegel-Schelling. Zij was een autonome vrij-denkende vrouw die niet alleen aan de geboorte van de romantiek stond, maar die ook revolutionaire ideeën uit Frankrijk in Duitsland introduceerde. Waarom horen we zo weinig van haar. Filosoof Joris Verheijen vertelt het in deze podcast. Het hele verhaal is te lezen in zijn boek Revolutie in de Schoolgang dat voorjaar 2025 bij Amsterdam University Press verschijnt.

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

Georg Forster was in zijn tijd een van de meest gelezen schrijvers en denkers, vriend van Goethe en wereldberoemd omdat hij met James Cook om de wereld was gezeild, maar nu kent niemand hem meer. De reden dat hij in veel cultuurgeschiedenissen ontbreekt is simpel: Bildung moest volgens Forster hand in hand gaan met radicale maatschappelijke verandering en met het een einde van de standenstaat. Op grond van zijn filosofie steunde hij de Franse Revolutie, raakte hij zelfs betrokken bij een kortdurende revolutie in Mainz en trok hij naar Parijs, redenen waarom nog bij zijn leven werd gezegd dat zijn naam vergeten moest worden. In gesprek met filosoof Joris Verheijen. Het hele verhaal is te lezen in zijn boek Revolutie in de Schoolgang dat voorjaar 2025 bij Amsterdam University Press verschijnt.

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

Over de rechten van zwarte mensen in Europa

Anton Wilhelm Amo Afer (1700 -1754) was een Ghanees filosoof en docent in de wijsbegeerte aan de universiteiten van Halle en Jena in Duitsland (van 1727 tot 1745). Voor zover bekend was hij de eerste Afrikaanse docent en filosoof, die aan een Europese universiteit verbonden was. Hij was kritisch op het werk van Descartes en komt op voor de rechten van zwarte mensen in Europa en zelfs voor dierenrechten. Racisme en anti-semitisme is van alle tijden, maar er waren ook altijd andere geluiden te horen. In gesprek met filosoof Henk Haenen.

Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines)

Productie van de ⁠School van Stille Stemmen