VersSpreken

VersSpreken

By VersSprekenArtsPerforming Arts
Download on the App Store

VersSpreken episodes

  • Hélène Gelèns: voor twee stemmen en een klok (repost VS #6)
    Eind deze maand gaat een nieuwe reeks afleveringen over Ghayath Almadhoun, Frank Koenegracht, Mustafa Stitou, Jan Arends en Jeroen Mettes in première. In aanloop daarnaartoe, én om onze nieuwe iTunes-feed te vullen en onder de aandacht te brengen (pas hier uw abonnement aan, of abonneer u) plaatsen we al onze oude afleveringen als repost. Vandaag aflevering #6 over Hélène Gelèns, bovendien de eerste aflevering die we voor publiek opnamen.
    Op 16 april 2010 kwamen wij en enkele tientallen van onze luisteraars bijeen in Perdu voor de opnames van de eerste VersSpreken met publiek. Het werd een gedenkwaardige avond, waar Hélène Gelèns haar gedicht Gedicht voor twee stemmen en een klok voorlas, en waar VersSprekers Erik Lindner, Matthijs Ponte, Joost Baars en debutante Maud Vanhauwaert een gloedvol gesprek hadden over de biologische klok, vrouwelijkheid, lichamelijkheid, voordrachtspoëzie, compositie en nog veel meer.
    Het gedicht van Hélène Gelèns is in verband met de voor internet lastige bladspiegel niet in dit postje te lezen, maar hier te downloaden. Het is ook te lezen in haar tweede bundel zet af en zweef die in het voorjaar bij Uitgeverij Cossée verscheen.
    41 min
  • Het gebouw van Mark Insingel (repost VS#4)
    In aanloop naar eerste kerstdag, wanneer een nieuwe reeks afleveringen van start gaat over Ghayath Almadhoun, Frank Koenegracht, Mustafa Stitou, Jeroen Mettes en Jan Arends, vindt u hier dagelijks een repost van een oude aflevering van VersSpreken. Dit ook om u te attenderen op de nieuwe iTunes-feed, die u hier kunt vinden.
    Dit is aflevering #4, die gaat over een gedicht van Mark Insingel, de grote maar zeker in Nederland altijd een beetje obscuur gebleven Vlaamse dichter die bekend werd met zijn als concrete poëzie bestempelde gedichten in bundels als Perpetuum Mobile (1969), Modellen (1970) en Posters (1974). Het titelloze gedicht dat in deze aflevering besproken wordt, is minder visueel, maar is daarom niet minder een constructie. Het komt uit de bundel Het is zo niet zo is het (1978), en staat onder aan deze post te lezen. VersSprekers Hélène Geléns, Samuel Vriezen, Matthijs Ponte en Joost Baars verkennen de ruimte die de constructie schept en buigen zich over de vragen die het oproept, waaronder: hoe politiek is het gedicht op te vatten? En is er ontsnapping mogelijk uit het brandende gebouw en uit de cirkel van macht en machteloosheid? Wie zijn het die het gebouw uiteindelijk betreden om zich om de lichamen te bekommeren?
    KommaPunten: Beckett's Happy Days door Leny Breedveld, Schijnheilig,The Kenning anthology of poets theatre,Rondo in vier delen uit Antjie Krogs Lijfkreet, en het essayCircles van Ralph Waldo Emerson.
    Aflevering #4 is hier te downloaden, en hierboven online af te spelen in de player. Check rechts voor de iTunes-link.
    De opname van de voordracht van Insingel werd gemaakt op 1 mei 2009 in Perdu in Amsterdam, tijdens de presentatie van de bloemlezing Hotel New Flanders, die verscheen bij het Poëziecentrum in Gent. De tune van deze aflevering is van Jose Travieso, en komt van zijn album Tunguska, dat hier gratis te downloaden is.
    Hieronder volgt het besproken gedicht.
    -
    In het zwaarbewaakte gebouw is de voltallige raad in spoedzitting bijeen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
    In het zwaarbewaakte gebouw wachten de gedetineerden op de afloop der gebeurtenissen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
    In het zwaarbewaakte gebouw worden de leden van de raad onder biezonder sterke druk gezet terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
    In het zwaarbewaakte gebouw worden radeloos de folteringen opgedreven terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
    In het zwaarbewaakte gebouw kunnen de raadsleden alleen het uitzichtloze van de situatie onder ogen zien terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
    In het zwaarbewaakte gebouw zijn de veiligheidsagenten, de bewakers en de beulen dodelijk vermoeid terwijl buiten het onweder losbarst.
    In het reeds brandende gebouw spelen zich hartverscheurende tonelen af terwijl buiten het onweder woedt.
    In het uitgebrande gebouw is men bezig met de vele lijken te identificeren terwijl men buiten duizenden nieuwgierigen op afstand houdt.
    - Mark Insingel, uit:Het is zo niet zo is het (Jimmink, Amsterdam 1978)
    35 min
  • Willem Jan Otten: Hoeveel weten we wel niet, en van wie? (P.C. Hooftprijs-repost VS#9)
    Zojuist is bekendgemaakt dat Willem Jan Otten de P.C. Hooftprijs 2014 krijgt toegekend. Daarom in onze repost-reeks - in aanloop naar nieuwe afleveringen vanaf eerste kerstdag, en om u onze nieuwe iTunes-feed te laten weten (pas uw abonnement zonodig aan) - vandaag een sprong vooruit naar aflevering #9, over een van Ottens gedichten gerichte gedichten, dat in de gelijknamige bundel en ook (in iets andere vorm) in de bundel Welkom verscheen.
    Hoeveel valt er te weten van God? Hoe openbaart Hij zich? Is Zijn onkenbaarheid de hoogste kennis die er over Hem te bezitten valt? Kun je met die kennis pochen? En wat kunnen niet-Christenen met die kennis? Deze en andere vragen komen aan bod in de extra lange aflevering van VersSpreken over een gedicht van Willem Jan Otten uit zijn bundel Gerichte gedichten, die in 2011 bij Uitgeverij Van Oorschot verscheen. Het gedicht staat onderaan deze post te lezen.
    Het werd een zeer uitvoerig gesprek tussen VersSprekers Hélène Gelèns, Marianne Kalsbeek, Matthijs Ponte en Joost Baars. De theologie komt (natuurlijk) aan bod, maar ook Victor Kossakovsky, Martinus Nijhoff, Odysseus, Angelus Silesius, Augustinus en Jean-Paul Sartre passeren de revue. En het bidden, want is het gedicht wel een gebed?
    KommaPunten zijn er over Victor Kossakovsky's film Svyato (hier helaas slechts in ultrakorte samenvatting en zonder geluid te zien), Czesław Miłosz' Verzamelde gedichten, literair internettijdschrift Narrative, uitgeverij Eloisa Cartonera, en de podcast Literaturfest.
    Veel plezier bij het luisteren naar VersSpreken #9!
    --------------------------
    Hoeveel weet ik van u
    Zoveel als het zoontje
    dat ligt in het gedicht en wijst naar de wolken
    weet van de dichter
    die naast hem ligt
    Zoveel als de peuter
    die voor het eerst voor een spiegel staat
    weet van de peuter
    die daar voor hem staat
    Zoveel als de veroordeelde
    die in zijn celmuur klopsignalen hoort
    weet van zijn buurman
    Zoveel als de vrouw
    die door de doptone het hartje niet hoort kloppen
    weet van haar ongeborene
    Zoveel als de oude koning
    op de dag van zijn troonsafstand
    weet van zijn liefste laatste dochter
    die niet zegt wat hij horen wil
    Zoveel als Penelope
    op het punt staande zichzelf weg te geven
    weet van de zwerende
    onbekende zwerver aan haar hof
    Zoveel als een explosievenzelfmoordenaar
    in de metrocoupé
    weet van het roodharige meisje met de koortslip
    dat zijn oogopslag niet zoekt
    Zoveel als de enige zoon
    na het vallen van het mes
    weet van de kermende vader
    die hem leek te zullen kelen
    Zoveel
    en nog wel meer
    heb ik van u geweten
    Ik wist van u kortom heel veel
    zij het altijd nog minder dan de kerkvader
    toen die in zijn Belijdenisen schreef
    dat als u tegenover hem kwam zitten
    daar recht tegenover hem
    hij u zou vragen wanneer u kwam.
    - Willem Jan Otten, uit: 'Gerichte gedichten', Van Oorschot, 2011
    46 min
  • Het wonderei van Rodaan Al Galidi – repost VS#3
    Vanaf eerste kerstdag verschijnen er weer nieuwe afleveringen van VersSpreken, over ondermeer Ghayath Almadhoun, Frank Koengracht, Jeroen Mettes, Jan Arends en Mustafa Stitou. Tot die tijd plaatsen we dagelijks een oude aflevering om er alvast weer in te komen, en ook om aan te kondigen dat we een nieuwe iTunes-feed hebben (klik hier om u te abonneren of om uw abonnement aan te passen). Vandaag aflevering #3, over een gedicht van Rodaan Al Galidi, 'Het wonderei van Rodaan Al Galidi' uit zijn bundel Digitale Hemelvaart, die in het najaar van 2009 verscheen. Het gedicht is even ongrijpbaar als het oeuvre van Al Galidi. Hélène Gelèns, Rozalie Hirs, Joost Baars en Matthijs Ponte doen een poging in een gesprek over kunstenaarschap, illegaliteit, mensenrechten en Rodaan Al Galidi (de dichter of de mens?).
    KommaPunten over Douglas Kearny, www.russianpoetry.net, Sonic Acts en de 30+30 Dichtersmarathon. En wie verder wil lezen sturen we graag door naar de Reactor, waar een stuk van VersSpreker Samuel Vriezen staat over de bundel Digitale Hemelvaart.
    De foto's bij deze post zijn gemaakt door Liza de Rijk.
    De tune bij deze aflevering is het nummer Mante van Mischa Pex.
    -
    Het wonderei van Rodaan Al Galidi
    Normaal gesproken
    leg ik mijn gedachten op papier,
    maar twee weken geleden
    legde ik een ei.
    Uit respect voor mijn gedachten
    en wat eruit kon komen,
    bouwde ik een nest in de hoek van de kamer
    en zat op het ei.
    Vrienden en collega's
    geloofden niet dat ik een ei uitbroedde.
    Ze dachten dat ik
    mijn wereld niet wilde verlaten.
    Hoe lang zal mijn broeden duren?
    Hopelijk niet een leven lang.
    Wat komt eruit?
    Hopelijk geen mens.
    - Rodaan Al Galidi, uit: Digitale Hemelvaart, Meulenhoff 2009
    34 min
  • Toon Tellegen: vergeefse achtervolgingen – repost VS#2
    Op eerste kerstdag verschijnt de nieuwe aflevering van VersSpreken over Ghayath Almadhouns gedicht ‘We’. Tot die tijd plaatsen we dagelijks een oude aflevering om er alvast weer in te komen, en ook om aan te kondigen dat we een nieuwe iTunes-feed hebben (klik hier om u te abonneren of om uw abonnement aan te passen). Vandaag aflevering #2, over een gedicht van Toon Tellegen uit zijn bundel Stof dat als een meisje (dat hieronder te lezen is). Jan-Willem Anker, Edwin Fagel, Matthijs Ponte en Joost Baars bespraken het, en slaagden er niet in het te temmen. Niet dat er niets wordt gezegd: Genesis 32, The Matrix, pokeren, Robert Crumb en Roadrunner komen voorbij. Maar ieder antwoord roept uiteindelijk meer vragen op – alsof het gedicht de VersSprekers altijd een stap voor blijft, net als Roadrunner Wile E. Coyote. Maar hoe vergeefs de achtervolging ook, ze is niet zonder zegeningen. Luister naar VersSpreken #2, over onderstaand gedicht van Toon Tellegen.
    (Luister hierboven in de player, via iTunes, of door het bestand rechtstreeks te downloaden via “download” hierboven)
    *
    Een man vond een engel, ergens achteraf,
    laten we vechten, zei de man,
    dat is goed, zei de engel
    de man vocht met hem,
    behaalde een overwinning op hem,
    verscheurde hem,
    veegde hem op, gooide hem weg,
    boende de vloer
    tot er geen spoor meer van hem over was,
    wreef in zijn handen
    en dacht niet meer aan hem
    en de engel glimlachte
    en tilde de man op, tussen twee vingers,
    bekeek hem met verbazing
    en ook enige ontroering,
    liet hem in een afgrond vallen
    en de man viel en viel,
    terwijl hij dacht dat hij liep
    en dat het zomer was
    en dat de toekomst hem veel beloofde.
    - Toon Tellegen, uit Stof dat als een meisje, Querido, Amsterdam 2009
    De tune bij deze aflevering is geknipt uit het nummer Bikkelhard van het duo Das Punkt.
    33 min
  • Thomas Möhlmanns vadermoord – repost VS#1
    Op eerste kerstdag verschijnt de nieuwe aflevering van VersSpreken over Ghayath Almadhouns gedicht 'We'. Tot die tijd plaatsen we dagelijks een oude aflevering om er alvast weer in te komen. We beginnen met de eerste aflevering, oorspronkelijk gepubliceerd op 25 november 2009. Het gesprek gaat over een titelloos gedicht uit de bundel Kranen open van Thomas Möhlmann. Aan tafel zitten Erik Lindner, Samuel Vriezen, Joost Baars en Matthijs Ponte. Een gesprek over tanden, vaders en zonen en de sociaal-democratie.
    -
    Kom vadertje laat je tanden zien, niet
    je voortschrijdend inzicht: ik moet in je gelijk
    kunnen wonen, echt ik ben blij
    je tevreden te zien, dat je dingen hebt
    neergezet die niemand je meer afneemt
    wil niet zeggen dat alles er mooier op werd
    alleen je eigen wereld is maakbaar
    niet die waarin ik je een kleinkind geef
    en ik wil daarover met je kunnen praten
    vader laat dus je tanden weer eens zien, steeds
    dommere mensen krijgen steeds meer gelijk
    en natuurlijk zijn het kiezers maar waarvan
    jullie bouwden een prachtig paleis pa
    op een drassige bodem, ook ik geloof
    in goede bedoelingen maar
    steeds meer nog intussen in tanden
    eet mijn pap nog met dezelfde lepel
    maar kauw tegenwoordig voor ik slik:
    niet je mening van vanavond
    niet je wijsheid met de jaren.
    Je tanden.
    33 min
  • Een Babylonische spraakontwarring (VersSpreken #12)

    In 1799 werd er in het Egyptische plaatsje Rosetta (nu El Rashid) een steen gevonden met een tekst in drie verschillende talen geschreven staat. De steen wordt de Steen van Rosetta genoemd, en bood de sleutel tot het ontcijferen van Egyptische hiërogliefen. In zijn bundel Donorwoorden uit 2010 nam Sybren Polet een gedicht op met dezelfde titel: Steen van Rosetta. Het gedicht is minstens zo vol als de Steen: de schepping, de Apocalyps, de taal, God, de relativiteitstheorie, de Verlichting, de toren van Babel, het Nihilisme, technologische vooruitgang, beeldcultuur, nieuwe media, en een online taalcursus. Het komt allemaal voorbij in Polets gedicht. En daardoor natuurlijk ook in het uitvoerige gesprek dat Rozalie Hirs, Frank Keizer, Matthijs Ponte en Joost Baars erover hadden in aflevering 12 van VersSpreken, de podcast met vier lezers en een gedicht. Er worden dingen ontcijferd en er ontstaan nieuwe mysteries. Natuurlijk klinkt er ook een voordracht, opgenomen tijdens een avond rondom Donorwoorden in het Amsterdamse Perdu. Wie het gedicht wil lezen, kan het hier downloaden (pdf). Reageren kan onder deze post.

    59 min
  • ‘n vry fokken vrouw (VersSpreken #11)

    Slingers, klippen, kliffen en koperkleppen: in de elfde aflevering van VersSpreken buigen Rob Schouten, Hélène Gelèns, Joost Baars en Matthijs Ponte zich over een titelloos gedicht van Antjie Krog en spreken over baren, de glibberigheid van de Afrikaanse taal, maatschappelijke ongelijkheid, boeren en ’n vry fokken vrouw.

    De gebruikte opname is gemaakt tijdens de Nacht van de Poëzie, en gepubliceerd door Uitgeverij Rubinstein op de CD-verzameling Ode aan de Nacht. De vertaling is van Robert Dorsman en werd opgenomen in Wat de sterren zeggen, een verzameling gedichten die verscheen bij Uitgeverij Podium.

    __

    ek staan op ’n moerse rots langs die see by paternoster

    die see slat slingers in die lug
    liggroen skuim
    onverskrokke kyk ek elke donnerse brander
    in sy gut voor hy breek
    die rots sidder onder my sole
    my bo-beenspiere bult
    my bekken smyt die aangeleerde gelate knak uit haar uit
    se moer ek is rots ek is klip ek is duin
    helder sing my tiete ’n koperklepgeluid
    my hande pak moordbaai en bekbaai
    my arms skeur ekskaties bo my kop:
    ek is
    ek is
    die here hoor my
    ’n vry fokken vrouw

    _

    ik sta op een oerrots aan de zee bij paternoster

    de zee slaat slingers in de lucht
    lichtgroen schuim
    onverschrokken kijk ik elke donderse golf
    in zijn pens voordat hij breekt
    de rots siddert onder mijn zolen
    mijn bovenbeenspieren spannen zich
    mijn bekken ontdoet zich met geweld van de aangeleerde gelaten knak
    schijt aan alles ik ben rots ik ben steen ik ben duin
    helder zingen mijn tieten een koperklepgeluid
    mijn handen pakken moordbaai en bekbaai
    mijn armen scheuren extatisch boven mijn hoofd:
    ik ben
    ik ben
    de here hoort mij
    een vrije vrouw verdomme

    51 min
  • Een gebroken rode draad (VersSpreken #10)

    De tiende aflevering van VersSpreken werd opgenomen voor een live publiek in de bibliotheek van Amstelveen. Onderwerp: een gedicht van Lucebert (zie onder). Meer dan ooit was het zoeken en zwoegen voor de VersSprekers, ditmaal Krijn Peter Hesselink, Hélène Gelèns, Joost Baars en Matthijs Ponte. Veel vragen werden opgeworpen, veel antwoorden gegeven ook, maar naar het antwoord op die ene grote vraag bleef het reiken. Maar zoals het live publiek bijsprong, zo kunt u natuurlijk ook de lege plekken in de conversatie helpen invullen. Reageer, via VersSpreken.nl of Ooteoote.nl, als u iets meer of beter weet!

    ————

    er is een mooie rode draad gebroken in de ochtend

    er is de grond vochtig een kind slapend tussen woedbijt
    er is een vrouw bij vrienden blijven slapen
    er is een scheerstoel in de hemel opgenomen
    er is een kamer ademloos gaan lopen
    er is een kamer radeloos een leeg gelopen
    er is een koker opgestaan met ledematen
    er is een open oven hevig gaan bloeden

    ik ben niet verzekerd

    ik ben bij gebleven

    ik ben op de doffe lucht van achtervolgers

    langzaam uitgegleden uit
    mijn eigen adem hijgt zijn zeilen
    zijn zeezeilen zagen de wind
    de wind valt om
    om en om
    ( au )
    er is een mooie rode draad gebroken in de ochtend

    – Lucebert

    43 min
  • Hoeveel weten we wel niet, en van wie? (VersSpreken #9)

    Hoeveel valt er te weten van God? Hoe openbaart Hij zich? Is Zijn onkenbaarheid de hoogste kennis die er over Hem te bezitten valt? Kun je met die kennis pochen? En wat kunnen niet-Christenen met die kennis? Deze en andere vragen komen aan bod in de extra lange aflevering van VersSpreken over een gedicht van Willem Jan Otten uit zijn bundel Gerichte gedichten, die in 2011 bij Uitgeverij Van Oorschot verscheen. Het gedicht staat onderaan deze post te lezen.

    Het werd een zeer uitvoerig gesprek tussen VersSprekers Hélène Gelèns, Marianne Kalsbeek, Matthijs Ponte en Joost Baars. De theologie komt (natuurlijk) aan bod, maar ook Victor Kossakovsky, Martinus Nijhoff, Odysseus, Angelus Silesius, Augustinus en Jean-Paul Sartre passeren de revue. En het bidden, want is het gedicht wel een gebed?

    KommaPunten zijn er over Victor Kossakovsky’s film Svyato (hier helaas slechts in ultrakorte samenvatting en zonder geluid te zien), Czesław Miłosz’ Verzamelde gedichten, literair internettijdschrift Narrative, uitgeverij Eloisa Cartonera, en de podcast Literaturfest.

    Veel plezier bij het luisteren naar VersSpreken #9!

    ————————–

    Hoeveel weet ik van u

    Zoveel als het zoontje

    dat ligt in het gedicht en wijst naar de wolken
    weet van de dichter
    die naast hem ligt

    Zoveel als de peuter

    die voor het eerst voor een spiegel staat
    weet van de peuter
    die daar voor hem staat

    Zoveel als de veroordeelde

    die in zijn celmuur klopsignalen hoort
    weet van zijn buurman

    Zoveel als de vrouw

    die door de doptone het hartje niet hoort kloppen
    weet van haar ongeborene

    Zoveel als de oude koning

    op de dag van zijn troonsafstand
    weet van zijn liefste laatste dochter
    die niet zegt wat hij horen wil

    Zoveel als Penelope

    op het punt staande zichzelf weg te geven
    weet van de zwerende
    onbekende zwerver aan haar hof

    Zoveel als een explosievenzelfmoordenaar

    in de metrocoupé
    weet van het roodharige meisje met de koortslip
    dat zijn oogopslag niet zoekt

    Zoveel als de enige zoon

    na het vallen van het mes
    weet van de kermende vader
    die hem leek te zullen kelen

    Zoveel

    en nog wel meer
    heb ik van u geweten

    Ik wist van u kortom heel veel

    zij het altijd nog minder dan de kerkvader
    toen die in zijn Belijdenisen schreef

    dat als u tegenover hem kwam zitten

    daar recht tegenover hem
    hij u zou vragen wanneer u kwam.
    – Willem Jan Otten, uit: ‘Gerichte gedichten’, Van Oorschot, 2011

    46 min

About VersSpreken

From the publisher's feed

Podcast met vier lezers en een gedicht