Vranckx & Byloo

Er woedt een echte energieoorlog, die wordt uitgevocht met tankers en olievaten. We voelen het allemaal aan onze energiefactuur, maar toch is deze crisis ook een kans, vindt de gast van deze maand, energiespecialist Thijs Van de Graaf. Eindelijk kan Europa zich losmaken van autoritaire olie- en gasregimes overal ter wereld, van Rusland tot het Midden-Oosten, die door Europees geld in het zadel worden gehouden.

De Iraanse vrouwen komen op straat voor hun keuze om al of niet de hoofddoek te dragen. Maar net zoals de vorige keren antwoordt het regime met bruut geweld. Waarom zou nu wel lukken wat in 2021, 2019 en 2009 niet lukte? Omdat er deze keer ook een culturele shift plaatsvindt, zegt de gast van deze week, de Iraans-Belgische politicologe Elly Mansoury. Deze keer staan de mannen toe dat de vrouwen op de voorgrond treden.

Op 25 september gaan de Italianen naar de stembus. De kans bestaat dat Fratelli d'Italia die verkiezingen wint, en een rechtse as aan de macht brengt. Opmerkelijk, want partijleider Giorgia Meloni stak in het verleden haar bewondering voor Mussolini niet onder stoelen of banken. Wat is er aan de hand in Italië? En wat heeft Poetin ermee te maken? Rudi en Vincent vragen het aan Ine Roox, Italië-correspondent voor De Standaard.

Sykes-Picot: voor velen in het Midden-Oosten klinkt het als een vloek. Logisch ook, want in dat verdrag werd na de Eerste Wereldoorlog de hele regio met één pennenhaal hertekend volgens de koloniale wensen van het Westen. Heel wat conflicten die de streek tot vandaag teisteren, zijn toen ontstaan. De gast van deze week, historicus Pieter Trogh, weet er alles van. Hij maakte er voor het In Flanders Fields-museum een tentoontstelling over.

Het Westen stuurt massaal wapens naar Oekraïne. Maar wat na de oorlog? Wapens uit de oorlogen in de Balkan, Afghanistan en Libië zijn nadien op de zwarte markt beland, of in handen van terroristen. Ze zijn zelfs opgedoken bij de aanslagen in Parijs. Hoe voorkomen we dat dat opnieuw gebeurt? Rudi Vranckx en Vincent Byloo vragen het aan hun gast Diederik Cops van het Vlaams Vredesinstituut. (En o ja, wat de concerttip op het einde van de aflevering betreft: alle info op www.kalliopegent.be!)

Toen ze in augustus Kaboel overnamen, verzekerden de taliban de wereld dat ze veranderd waren. Maar daar blijkt steeds minder van aan. Ondanks herhaaldelijke beloften blijven meisjesscholen gesloten, vrouwen mogen niet meer alleen het huis uit en nieuwslezeressen moeten hun gelaat bedekken. Gast Mariyam Safi schrikt er niet van. Zij ondervond het bewind van de taliban aan de lijve, toen ze opgroeide in het Afghanistan van de jaren negentig.

Zelf zal hij beweren dat het nooit is gebeurd, of dat de rebellen de schuldigen waren. Maar het is nu voor eens en voor altijd duidelijk: tijdens de oorlog in Syrië vergiftigde president Assad systematisch zijn eigen bevolking met chemische wapens. In hun nieuwe documentaire "Syrië, de giftige oorlog" onderzoeken Rudi Vranckx en Inge Vrancken een van de grootste oorlogsmisdaden van de afgelopen decennia. In Vranckx & Byloo vertellen ze over hun onderzoek.

In maart stemde de wereld overweldigend voor een VN-resolutie die Rusland opriep om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. De hele wereld? Nee. Onder andere 17 Afrikaanse landen en vier uit het Midden-Oosten onthielden zich. Het was een wake-upcall: blijkbaar doet de rest van de wereld niet (meer) zomaar wat het Westen wil. Hoe komt dat? En hoe kijken die landen dan naar het conflict? Vragen voor de gast van deze aflevering, Jago Kosolosky, hoofdredacteur van MO* Magazine.

Terwijl de wereld met ingehouden adem Rusland in de gaten houdt, onderhandelt het Westen in Wenen met een andere kernmacht, Iran. Op de agenda: een nieuwe nucleaire deal. Maar hoe dicht staat Iran eigenlijk bij een kernbom? Waarom zou het zo'n bom ontwikkelen als het eigenlijk liever een nieuwe deal wil? En wat zouden de gevolgen voor de regio zijn als Iran toch doorzet? Veel vragen, die Rudi en Vincent deze week voorleggen aan Tom Sauer, politicoloog en kernkenner aan de Universiteit Antwerpen.

Rudi Vranckx is terug uit Oekraïne, dat hij van west naar oost doorkruiste, goed voor 4.000 kilometer op de teller. Hij had er een déjà-vu van Syrië. Middeleeuwse belegeringen van steden, burgerdoelwitten viseren, ziekenhuizen bombarderen en misschien zelfs chemische wapens inzetten… het is vreselijk, maar het zou ons niet mogen verbazen dat het gebeurt. Want de Russische president Poetin deed in Syrië exact hetzelfde. Het Westen zaait nu wat het daar geoogst heeft, door toen weg te kijken.