جهان عرب  
دموکراسی را  
یا با امنیت معامله کرد،  
یا با نفت به تعویق انداخت،  
یا زیر آوار جنگ دفن کرد.  
سوریه و یمن  
دولت را از دست دادند،  
پیش از آن‌که به آزادی برسند.  
فلسطین  
حق رأی داشت،  
اما حق حاکمیت نه.  
لبنان  
آزادی داشت،  
اما دولت واحد نه.  
عراق  
صندوق رأی را دید،  
ولی ملت یکپارچه را نه.  
اردن و مراکشِ عربی‌شدهٔ خلیج  
قدرت را مدیریت کردند،  
نه واگذار.  
عربستان، امارات، قطر، کویت، بحرین و عمان  
ثبات را با رانت خریدند  
و گفتند «دموکراسی فعلاً ضروری نیست».  
درس مشترک؟  
در این منطقه،  
دموکراسی نه قربانی «استبداد ساده»،  
بلکه قربانی ائتلافِ امنیت، نفت، و بحران دائمی است.  
آزادی این‌جا  
یا باید اول دولت بسازد،  
یا اول مرز را حل کند،  
یا اول از سایهٔ جنگ بیرون بیاید—  
و تا هیچ‌کدام اتفاق نیفتاده،  
دموکراسی همیشه «بعداً»ست.

See omnystudio.com/listener for privacy information.