In deze aflevering van Werkplaats Inclusief gaat Koen Capello in gesprek met Jackelien van den Boom en Carmen Moes van kindcentrum De Kameleon over traumasensitief werken. Een thema dat steeds vaker opduikt in onderwijs, kinderopvang en zorg, maar ook vragen oproept. Is dit iets voor een kleine groep kinderen? Of gaat het juist over de pedagogische basishouding van iedere professional?

Vanuit hun eigen praktijk vertellen Jackelien en Carmen waarom het volgens hen zo belangrijk is om achter gedrag te kijken, en hoe kleine aanpassingen in houding, taal en routines een groot verschil kunnen maken voor kinderen. Niet door trauma’s te diagnosticeren, maar door veiligheid, voorspelbaarheid en veerkracht centraal te zetten.

In deze aflevering hoor je:

• Waarom welzijn vóór leren komt, en waarom kinderen pas tot ontwikkeling komen als stress voldoende hanteerbaar is.

• Wat traumasensitief werken wél is, en wat het juist níet is.

• Hoe routines, duidelijke verwachtingen en liefdevol begrenzen bijdragen aan veiligheid in de klas en daarbuiten.

• Waarom co-regulatie, inchecken en voorspelbaarheid geen extraatjes zijn, maar essentieel pedagogisch gereedschap.

• Wat er als team nodig is om aan de slag te gaan met traumasensitief werken. 

• Waarom deze aanpak niet soft is, maar juist vraagt om helderheid, structuur en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

• Hoe traumasensitief werken en inclusie met elkaar verweven zijn.

Jackelien en Carmen laten zien dat deze manier van werken niet draait om grote interventies, maar om bewust handelen in de kleine momenten van elke dag. Een groet bij de deur. Een rustige start. De juiste woorden. Weten wanneer een kind even moet bewegen, tekenen of ontprikkelen. En als team durven zeggen: ik red het nu even niet alleen.

Ook kijken ze vooruit naar de regio. Want volgens hen hoort traumasensitief werken niet alleen thuis binnen één kindcentrum, maar in heel Zeeuws-Vlaanderen. Van kinderopvang tot voortgezet onderwijs. Niet als methode, maar als gezamenlijke pedagogische bril.

Aan het einde delen de gasten hun kijk-, luister- en leestips:

Coppens, L., Schneijderberg, M., & van Kregten, C. (2021). Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen: Een praktisch handboek voor het basisonderwijs. Uitgeverij SWP

Horeweg, A. (2024). De traumasensitieve school: Een andere kijk op gedragsproblemen in de klas. Lannoo Campus.

Messelink, L. (z.j.). Een brief aan de leerkracht namens alle getraumatiseerde kinderen [Video]. YouTube.

Een aflevering over waarom je met hele kleine dingen een heel groot verschil kunt maken. En over de overtuiging dat ieder kind, juist ook als het moeilijk is, veiligheid, verbinding en ontwikkelkansen verdient.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

In deze aflevering van Werkplaats Inclusief reist Koen Capello samen met co-host Quint Videler naar Utrecht voor een gesprek met Sofie Sergeant: docent, onderzoeker en bijzonder lector Inclusie en veerkracht in het onderwijs aan Hogeschool Utrecht. Een gesprek over visie, systeemkritiek, moed, onderwijs en de vraag wat er nodig is om kinderen werkelijk tot bloei te laten komen.

Sofie is al jarenlang betrokken bij de Werkplaats Inclusief en stond mee aan het begin van de beweging in Zeeuws-Vlaanderen. In dit gesprek kijkt ze terug op die eerste ontmoetingen, maar vooral vooruit: naar een onderwijspraktijk waarin verschil niet als probleem wordt gezien, maar als uitgangspunt.

In deze aflevering hoor je:

• Waarom inclusief onderwijs volgens Sofie niet in de eerste plaats over onderwijs gaat, maar over hoe we kinderen in de wereld brengen.

• Hoe het systeem nog te vaak uitgaat van gemiddelden, terwijl juist die logica kinderen uitsluit.

• Waarom regulier en gespecialiseerd onderwijs niet tegenover elkaar hoeven te staan, maar elkaar juist nodig hebben.

• Dat diversiteit in teams voorkomt dat we goede mensen uit het onderwijs jagen.

• Wat Sofie bedoelt met haar goestinggever: een denkkader dat micro-, meso- en macroniveau verbindt aan vier voorwaarden voor veerkracht.

• Waarom belonging, mastery, interdependence en generosity volgens haar cruciale bouwstenen zijn voor goed onderwijs.

• Hoe schoolleiders, leraren, gemeenten en zorgpartners allemaal leiderschap kunnen nemen, ook binnen de beperkingen van het huidige systeem.

• Waarom humor, nieuwsgierigheid en zelfrelativering onmisbaar zijn als je inclusief wilt werken.

Sofie pleit voor een fundamentele verschuiving: niet het kind is de casus, maar het onderwijs. En dat vraagt om samenwerking, om openheid, om stevige visie én om de bereidheid om te zeggen: ik weet het even niet.

Ook deelt ze in deze aflevering hoe haar eigen schooltijd, haar ontmoeting met disability studies en haar werk in zorg, onderwijs en praktijkgericht onderzoek haar denken hebben gevormd. Het resultaat is een activistisch, relationeel en hoopvol verhaal over onderwijs dat niet vertrekt vanuit labels, maar vanuit menselijkheid.

Aan het einde delen de gasten hun kijk-, luister- en leestips:

Sofie verwijst naar een lezing van Laura Batstra, de Mulock-lezing, over de doorgeschoten neiging om kinderen te labelen en de gevolgen daarvan voor hoe zij opgroeien in onderwijs en zorg.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

In deze aflevering van Werkplaats Inclusief stappen we even uit onderwijs en kinderopvang. We trekken naar Gent en gaan in gesprek met Jasper Vandorpe, medeoprichter van Ghent Basketball, en Landon Unruh, jeugdwelzijnswerker binnen de organisatie. Samen met co-host Quint Videler onderzoeken we wat onderwijs en jeugdzorg kunnen leren van een sociaal sportieve aanpak.

Ghent Basketball bouwt aan een stad waar élke jongere kan meedoen. Basketbal is daarbij niet het doel, maar het middel. Het echte werk gebeurt op en naast het veld: jongeren versterken in sociale vaardigheden, zelfvertrouwen, emotieregulatie en leiderschap. En vooral: hen een plek geven waar ze gezien worden.

In deze aflevering hoor je:

• Waarom sport een krachtige magneet is, maar alleen werkt als er een doordachte methodiek achter zit.

• Hoe Ghent Basketball drempels verlaagt door wijkgericht, gratis en laagdrempelig te werken.

• Waarom het mengen van kwetsbare en niet-kwetsbare jongeren polarisatie doorbreekt.

• Hoe jongeren kunnen doorgroeien tot coach, coördinator of zelfs bestuurslid.

• Wat preventief werken écht betekent in buurten waar eenzaamheid, armoede of drugsproblematiek aanwezig zijn.

• Waarom inclusie begint bij het opschorten van je eerste indruk en het blijven geven van kansen.

Het gesprek laat zien dat inclusie geen beleidswoord is, maar dagelijkse praktijk. Op een pleintje. In een sporthal. In een één-op-één gesprek met een jongere die zich niet gehoord voelt.

Aan het einde delen de gasten hun kijk-, luister- en leestips, waaronder:

• Glory Road

• Coach Carter

• Hero on a Mission

Deze aflevering is een uitnodiging om anders te kijken naar samenwerking tussen onderwijs, jeugdzorg en vrije tijd. Want misschien begint systeemverandering niet in vergaderzalen, maar gewoon op het basketbalveld.

Meer weten over Gent Basketball? Kijk op www.gentbasketball.org

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

In deze aflevering van Werkplaats Inclusief gaat Koen Capello in gesprek met Karlien Boussen, Nienke Hillaert, Ellen van Gremberghen en Paulien Peters over de pilot Langs de Leerlijn. Vier scholen, vier contexten, één gezamenlijke zoektocht: hoe bied je elk kind zo nabij mogelijk en passend onderwijs in een regio met kleine kernen én grote verschillen?

De kern van hun beweging zit niet in een nieuwe methode, maar in een andere manier van kijken. Minder volgen, meer zelf ontwerpen. Minder methodeslaven, meer professionele ruimte. En vooral: samen verantwoordelijkheid nemen voor alle kinderen.

In deze aflevering hoor je:

• Waarom het loslaten van methodes ruimte geeft voor diepere instructie en meer betrokkenheid.

• Hoe rekenen en taal anders worden ingericht door doelen te clusteren, handelend te werken en thematisch te verbinden.

• Wat het betekent om verantwoordelijkheid te delen via open deuren, leerwerkpleinen en gezamenlijke afspraken.

• Hoe weerstand en onzekerheid vaak voortkomen uit perfectionisme en de angst om het niet goed genoeg te doen.

• Waarom welbevinden geen tegenhanger is van resultaten, maar juist een voorwaarde.

De scholen vertellen eerlijk over hun zoektocht. Over weerstand in teams. Over de spanning tussen inclusie en draagkracht. Over het zoeken naar grenzen zonder kinderen te snel op te geven. En over leiderschap dat bestaat uit vertrouwen, scherpte én daadkracht.

Wat zou er gebeuren als we scholen bouwen waar talenten net zo belangrijk zijn als toetsresultaten? Waar kinderen zichzelf mogen vergelijken met hun eigen ontwikkeling in plaats van met landelijke gemiddelden?

Aan het einde delen de gasten hun kijk-, luister- en leestips, waaronder:

• Inclusief Gedrag van Sofie Sergeant

• De webinar Diep Lezen van Eliane Segers en Heleen Burhs

• Inspiratie rondom thematisch onderwijs van de Alan Turingschool

• Teken je gesprek van Adinda de Vreede.

Deze aflevering laat zien dat inclusief onderwijs minder eng is dan het soms klinkt. Met de juiste mindset, collegialiteit en gedragenheid kun je als leerkracht veel meer dan je denkt.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

Wat als inclusie geen beleidsstuk is, maar zichtbaar in elke klas, elke ruimte en elke beslissing?

In deze aflevering hoor je het tweede deel van onze studiereis naar Glasgow. We nemen je mee in de ervaringen van André Feije, Rob in ’t Zand en Ruby Overdulve, die elk vanuit hun eigen perspectief reflecteren op wat ze gezien en geleerd hebben.

In deze aflevering hoor je:

• Waarom Schotse scholen hun visie letterlijk aan de muur hangen en wat dat doet met teamcultuur.
• Hoe 'ruimte geven aan het kind' leidt tot meer zelfvertrouwen en eigenaarschap.
• Waarom huisvesting nooit een excuus mag zijn om kinderen te weigeren.
• Wat leiders in Nederland kunnen leren van de vasthoudendheid van Schotse schooldirecteuren.
• Hoe risicovol spel en sensometrische ruimtes bijdragen aan échte inclusie.
• En de prikkelende vraag: staat artikel 23 inclusief onderwijs in de weg?

Een open gesprek over lef, geduld, focus en de moed om bestaande structuren ter discussie te stellen.

In deze aflevering hoor je:

• Andre Feije (Prokino Kinderopvang)
• Rob in 't Zand (025 / Coalitie voor Inclusie)
• Ruby Overdulve (Samenwerkingsverband Zeeuws-Vlaanderen)
• Gespreksleiding: Koen Capello

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

In deze eerste aflevering van seizoen 2 van Werkplaats Inclusief hoor je drie professionals uit Zeeuws-Vlaanderen reflecteren op hun studiereis naar Schotland. Ze bezochten scholen en kinderopvanginstellingen waar inclusie niet alleen een beleidsdoel is, maar een dagelijkse praktijk die voelbaar is in elk lokaal en ieder gesprek.

Wat gebeurt er als je écht vertrekt vanuit vertrouwen, relatie en gelijkwaardigheid?
En vooral: hoe vertaal je die inspiratie naar concrete acties in je eigen groep, school of organisatie?.

In deze aflevering hoor je:

• Ayleen Bogaerd (gedragsspecialist in SO/SBO/VSO) over de kracht van wederzijdse afhankelijkheid tussen kind en volwassene en het belang van eigenaarschap bij leerlingen.
• Jolanda Verburg (programmamanager inclusief onderwijs) over het loslaten van hokjes en het durven kiezen voor visie en kernwaarden als toetssteen voor elke beslissing.
• Nathalie van der Hoek (brugfunctionaris) over het belang van veiligheid, relaties en een professionele cultuur waarin het niet weten een uitnodiging is om samen te groeien.

Ze delen persoonlijke inzichten, scherpe observaties en vertalen hun ervaringen uit Glasgow naar concrete acties voor hun eigen praktijk in Zeeuws-Vlaanderen. Een aflevering vol energie, reflectie en realistische hoop.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Muziek door Van Talud

In deze aflevering hoor je een bijzonder gesprek met Beno Schraepen (inclusie-expert, auteur, onderzoeker en docent bij AP hogeschool) en Koen Deweer (oprichter en directeur van Konekt, een sociale onderneming die mensen met een beperking ondersteunt om voluit te leven in een inclusieve samenleving). Samen bouwen Koen en Beno aan een maatschappij waarin ieder mens telt.

Ze nemen geen blad voor de mond: het onderwijs- en zorgsysteem zit vol uitsluitingsmechanismen, ook als we het goed bedoelen. Beno en Koen maken pijnlijk duidelijk hoe het huidige systeem uitsluiting in de hand werkt.

In deze aflevering hoor je:

• Dat kwaliteitsvolle segregatie ongelijkheid in stand houdt. 
• Hoe de afstand tussen de arbeidsmarkt voor jongeren met een beperking kan worden weggenomen als we durven investeren in nieuwe wet – en regelgeving.
• Dat inclusie geen doelstelling of visie is, maar een verhaal dat vertrekt vanuit onvoorwaardelijke gelijkwaardigheid.
• Hoe absurd het is dat we een samenleving bouwen waarin iedereen die niet voldoet aan 'de norm’ wordt uitgesloten en hoe we hier zo snel mogelijk mee kunnen stoppen.

Een diep, menselijk en hoopvol gesprek over anders kijken, anders kiezen – en dus ook: anders doen.

Kijk en luistertips van Beno en Koen:

- TedTalk Randy Lewis

- Lied over inclusief onderwijs - Voor de buschauffeur van het leerlingenvervoer

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠⁠ 

Hoe bouw je aan echt inclusief onderwijs zonder te verdwalen in modellen, afvinklijstjes en methodedwang?

In deze aflevering spreekt Koen Capello met Emiel van Doorn: expert op het gebied van inclusief onderwijs, ervaringsdeskundige én mede-oprichter van stichting StiBCO. Hij is de drijvende kracht achter de totstandkoming van het concept Mediërend Leren.

Emiel vertelt hoe zijn eigen schooltijd in het speciaal onderwijs hem gevormd heeft, en hoe hij sindsdien strijdt voor een systeem waarin kinderen mogen zijn wie ze zijn. Zijn boodschap is glashelder: kies voor de ontmoeting, niet voor het systeem.

In deze aflevering ontdek je:

• Waarom we kinderen meer mogen vertrouwen op hun vermogen om elkaar te helpen.

• Hoe schoolteams vastlopen in ‘modeldenken’ en wat daar de risico’s van zijn.
• Waarom het onderwijs te veel gericht is op wat een kind alleen kan – en te weinig op wat je samen kunt.
• Wat je als leraar vandaag kunt schrappen om ruimte te maken voor échte verbinding.
• Hoe de ontwikkelingspsychologie ons helpt om opnieuw naar groepsdynamiek te kijken.

Emiel pleit voor lef: het lef om los te laten, het lef om het samen te doen, en het lef om het kind écht centraal te zetten – ook als dat betekent dat je afwijkt van het boekje.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. ⁠https://www.werkplaatsinclusief.nl/⁠ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. ⁠https://www.diamond-podcasting.com⁠ 

Hoe ziet een écht inclusieve toekomst eruit in het onderwijs? In deze bijzondere aflevering spreekt Koen Capello met Tweede Kamerlid Anita Pijpelink (PvdA/GroenLinks), die zelf jarenlang werkte als docent en schoolleider in Zeeland. Ze kent de praktijk én het beleid – en juist die combinatie maakt dit gesprek zo waardevol.

Vanuit haar politieke rol deelt Anita openhartig haar frustraties over systemen die vanuit wantrouwen zijn gebouwd. Maar ze spreekt ook met bewondering over scholen die laten zien hoe het wél kan: met lef, visie, samenwerking en vertrouwen in professionals.

Je hoort onder andere:

• Waarom vertrouwen de sleutel is tot succesvol inclusief onderwijs.
• Hoe leerkrachten in een klas vol verschillen ieder kind tot bloei kunnen brengen.
• Wat er misgaat in Den Haag en waarom échte verandering daar zo lastig is.
• Waarom luisteren – écht luisteren – het verschil maakt, ook in de politiek.

Anita laat zien dat het anders kan én moet. Inclusie begint niet bij regels, maar bij houding. En het onderwijs, zo zegt ze, is daarin vaak al verder dan de politiek.

Meer weten?

Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. https://www.werkplaatsinclusief.nl/ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. https://www.diamond-podcasting.com 

Op een zonnige dag op camping De Stropielekker in Zaamslag kwamen onderwijsprofessionals, schoolleiders, jeugdzorgmedewerkers en beleidsmakers samen voor een bijzondere editie van de Werkplaats Inclusief. Vanuit een geleende caravan sprak Koen Capello een hele dag met bevlogen mensen over inclusie in de praktijk. In deze tweede aflevering van de zomereditie hoor je een reeks eerlijke en hoopvolle gesprekken.

Een aflevering vol inzichten, inspiratie en een gezamenlijke ambitie: elk kind zien, horen en laten meedoen.

Meer weten?Bezoek de website van Werkplaats Inclusief. https://www.werkplaatsinclusief.nl/ 

Deze podcast werd gerealiseerd in samenwerking met Matthijs Quaars van Diamond Podcasting, specialist in podcaststrategie en -productie. https://www.diamond-podcasting.com