กาบกล้วย กลายเป็นวัสดุก่อสร้างสีเขียวได้

   เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2025 มหาวิทยาลัยแห่งชาติจงซิง(National Chung Hsing University:NCHU)ได้แถลงข่าวเกี่ยวกับโครงการ “บ้านสีเขียวซ่อนกล้วย (綠屋藏蕉)” นำโดย ศ. เฉินอี้จวิน(陳奕君) จากภาควิชาป่าไม้เป็นที่ปรึกษา พร้อมด้วยนักศึกษา โต่งห้าวเยว่(董浩悅) และ ไช่ฮุ่ยซิน(蔡惠心) ใช้เวลา 2 ปี ร่วมกันพัฒนา “วัสดุโฟมรักษ์โลก” โดยใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุเหลือทิ้งจากลำต้นเทียมของต้นกล้วยหรือกาบกล้วยหลังการเก็บเกี่ยว ผลิตเป็นวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีคุณสมบัติในการเป็นฉนวนกันความร้อน และสามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ดี จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในวงการวัสดุก่อสร้างสีเขียว (Green Building Materials) ถือเป็นนวัตกรรมใหม่ที่ช่วยส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างหมุนเวียนและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่ศูนย์ (Net Zero Emissions) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทีมวิจัย ม.แห่งชาติจงซิง พัฒนา วัสดุโฟมรักษ์โลก

   โต่งห้าวเยว่ บอกว่า กล้วย 1 ตัน จะมีลำต้นเทียมถึง 3 ตัน โดยพวกเขาได้นำเส้นใยกล้วยสั้นๆ มาเปลี่ยนเป็น “โพลิออลชีวภาพ” ผ่านเทคโนโลยีการทำให้เป็นของเหลว และนำไปสู่การสร้างโพลียูรีเทน (PU) โฟม ที่เป็นวัสดุก่อสร้างแบบใหม่ โดยตั้งชื่อว่า BPU (Banana-based Polyurethane)

   BPU นี้ไม่เพียงแต่มีคุณสมบัติเป็นฉนวนความร้อนที่ยอดเยี่ยม แต่ยังมีค่าการนำความร้อนต่ำกว่าวัสดุ PU ทั่วไป น้ำหนักเบา นุ่ม ยืดหยุ่น สะดวกต่อการขนส่งและติดตั้ง อีกทั้งยังช่วยลดแรงกระแทกได้อีกด้วย ไช่ฮุ่ยซิน บอกด้วยว่า วัสดุดังกล่าวอาจนำไปต่อยอดใช้แทนดินปลูกในระบบไม่ใช้ดิน และสามารถใช้ในบรรจุภัณฑ์ของไม้ดอกนำเข้า-ส่งออกได้เช่นกัน

   ศ.เฉินอี้จวิน(陳奕君) ระบุว่า ในกระบวนการเปลี่ยนลำต้นกล้วยเป็นของเหลว ทีมงานใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาและควบคุมสมบัติของผลิตภัณฑ์อย่างใกล้ชิด จนสามารถลดเวลาการผลิตได้สำเร็จ กระบวนการขึ้นรูปโฟมก็ทำในอุณหภูมิและความดันปกติ ไม่ใช้สารขับโฟมที่เป็นอันตราย และในขั้นตอนรีไซเคิลยังใช้สารเคมีที่เป็นพิษต่ำและสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ สอดคล้องกับหลักการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง

   แม้จะเผชิญกับความท้าทายทางเทคนิคมากมายในช่วงเริ่มต้น ทั้งการคำนวณสัดส่วนวัสดุในการทำให้เป็นของเหลว ปัญหาความเสถียรของปฏิกิริยา หรือแม้แต่การเลือกใช้สารไอโซไซยาเนต ทีมงานก็ไม่ย่อท้อ โต่งห้าวเยว่ เล่าด้วยรอยยิ้มว่า บางครั้งการทดลองล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่า ต้องล้างอุปกรณ์จนรู้สึกท้อ แต่กลับทำให้พวกเขาใส่ใจและปรับปรุงกระบวนการมากขึ้น

   จากการวิเคราะห์และศึกษาเอกสารวิชาการ ทีมวิจัยยังพบว่า ลำต้นกล้วยเทียมมีองค์ประกอบอย่างลิกนิน แคลเซียม และฟอสฟอรัส ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มการคงอยู่ของคาร์บอนหรือทำหน้าที่เป็นสารหน่วงไฟเมื่อผ่านอุณหภูมิสูง เพิ่มความเสถียรต่อความร้อน จึงมีศักยภาพในการพัฒนาต่อยอดเป็นวัสดุก่อสร้างชนิดใหม่ในอนาคต

   ไช่ฮุ่ยซิน ยังบอกด้วยว่า ทีมไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ลำต้นกล้วยเท่านั้น แต่ต้องการขยายเทคโนโลยีนี้ไปสู่การแปรรูปเศษวัสดุจากการเกษตรประเภทอื่นๆ ให้เป็น “วัสดุสีเขียว” เพื่อสร้างคุณค่าจากสิ่งที่เคยถูกมองข้าม โดยหวังว่าจะร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมเพื่อขยายผลในอนาคต