สหกรณ์กลุ่มแม่บ้าน เปิดตัวชาขวด rPET ขวดแรก

   สหภาพยุโรปกำหนดว่า ตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นไป ขวดพลาสติก PET ทุกขวดจะต้องมีส่วนผสมของพลาสติกรีไซเคิล (rPET) อย่างน้อย 25% แต่ไต้หวันยังไม่มีข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องในเรื่องนี้ ล่าสุด ในวันที่ 21 พฤษภาคม 2025 สหกรณ์กลุ่มแม่บ้าน (主婦聯盟合作社-Taiwan Homemakers United Consumers Co-op) ได้เปิดตัวชาขวด rPET ขวดแรกของไต้หวัน ซึ่งตัวขวดผลิตจากพลาสติกรีไซเคิล 30% ถือเป็นก้าวแรกของไต้หวันสู่ระบบหมุนเวียนแบบขวดสู่ขวด (Bottle-to-Bottle)

สหกรณ์กลุ่มแม่บ้านเปิดตัวชาขวด rPET ขวดแรก ผลักดันระบบรีไซเคิลขวดสู่ขวดสู่วงจรปิดสมบูรณ์(photo:news.ltn)

   ขวด PET ที่ใช้แล้วอาจถูกทิ้งเป็นขยะที่นำไปฝังกลบหรือเผาทำลาย หากมีการเก็บแยกก็จะถูกนำมารีไซเคิลเพื่อผลิตเป็นผลิตเส้นใยสิ่งทอเพื่อใช้ทำเสื้อผ้าหรือของใช้ต่างๆ แต่สำหรับ rPET (recycled PET) หมายถึง เม็ดพลาสติกที่ได้จากการรีไซเคิลขวด PET ที่ยังสามารถนำมาผลิตใหม่เป็นบรรจุภัณฑ์เกรดอาหารได้ ช่วยลดผลกระทบของขยะพลาสติกต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในไต้หวันตั้งแต่ปี 2022 ก็ได้เปิดให้ใช้ rPET สำหรับบรรจุภัณฑ์ที่สัมผัสอาหารได้ ซึ่งปัจจุบันมี 4 บริษัทในประเทศที่มีเทคโนโลยีการผลิตที่เหมาะสมแล้วด้วย

   เผิงกุ้ยจือ (彭桂枝) ประธานสหกรณ์กลุ่มแม่บ้านกล่าวว่า สหกรณ์ฯ รณรงค์ลดใช้พลาสติกมาอย่างยาวนาน และพยายามหลีกเลี่ยงการใช้ขวด PET แต่เมื่อเผชิญกับความต้องการของผู้บริโภคบางส่วนที่ยังนิยมเครื่องดื่มบรรจุขวด ทีมงานจึงเริ่มมองหาทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การเปิดตัวเครื่องดื่มในขวด rPET นี้จึงไม่เพียงเป็นนวัตกรรมสินค้า แต่ยังเป็นการแสดงให้เห็นถึงการปฏิบัติจริงของแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน

เม็ด PET รีไซเคิลสำหรับบรรจุภัณฑ์อาหาร

   แม้ว่าปัจจุบันจะมีแบรนด์ดังของโลกที่ใช้ขวด rPET กับน้ำแร่หรือเครื่องดื่มอัดลมที่ขายในไต้หวัน แต่เครื่องดื่มชาขวดที่ผลิตในไต้หวันโดยใช้ rPET ขวดนี้ยังถือเป็นขวดแรก หลินอวี้เพ่ย (林玉珮) ประธานมูลนิธิคุ้มครองสิ่งแวดล้อมของสหกรณ์กลุ่มแม่บ้าน กล่าวว่า หากผู้บริโภคยังคงมีความต้องการเครื่องดื่มบรรจุขวด ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ใช้วัสดุ rPET เพื่อสนับสนุนการใช้ทรัพยากรหมุนเวียน

   คุณเผิงกุ้ยจือ ชี้ว่า แม้ว่าไต้หวันจะมีอัตราการรีไซเคิลขวด PET สูงกว่า 90% แต่พลาสติกรีไซเคิลส่วนใหญ่ถูกนำไปผลิตเป็นเส้นใยสำหรับสิ่งทอ ซึ่งถือเป็นรูปแบบการหมุนเวียนแบบ “เปิด” (open-loop recycling) กล่าวคือ เมื่อพลาสติกถูกแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่นแล้ว ก็ยากที่จะนำกลับมาใช้ในระบบบรรจุภัณฑ์อาหารอีก ส่งผลให้สุดท้ายยังคงจบลงที่การเผาทำลายหรือฝังกลบ

ขวด rPET ที่ได้จากการรีไซเคิลขวดPET

   ในทางกลับกัน ประเทศในสหภาพยุโรปและอีกหลายประเทศมุ่งเน้นการรีไซเคิลขวด PET แล้วนำกลับมาผลิตเป็นขวดใหม่อีกครั้ง (Bottle-to-Bottle) ซึ่งเป็นระบบหมุนเวียนแบบ “ปิด” (closed-loop recycling) ที่ช่วยยืดอายุการใช้งานของพลาสติก และลดการใช้วัตถุดิบใหม่โดยรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

   ขณะนี้มีผู้ประกอบการในประเทศพิสูจน์แล้วว่า ขวด PET สามารถผ่านกระบวนการรีไซเคิลและผลิตใหม่ได้ถึง 6 ครั้งโดยไม่ติดข้อจำกัดทางเทคนิค แสดงให้เห็นว่าไต้หวันมีศักยภาพในการสร้างระบบหมุนเวียนพลาสติกอย่างสมบูรณ์ แต่สิ่งสำคัญอยู่ที่การออกแบบนโยบายและแรงจูงใจจากภาครัฐ เพราะในปัจจุบันราคาวัตถุดิบใหม่ในการผลิตขวด PET ยังคงต่ำกว่าราคา rPET อย่างมาก