Yeryüzü Tanığı

Konuğumuz Uluslararası Gastronomi Film Festivali Kurucu Direktörü Gülper Ergün.

Gülper Ergün, gastronomi, sinema ve kültür-sanat alanlarını bir araya getiren projeler geliştiren bir kültür girişimcisi ve küratör. Türkiye’den başlayarak Londra, Barcelona ve farklı uluslararası kültür merkezlerine uzanan festival çalışmalarıyla sinema, gastronomi ve çağdaş sanat arasında bir diyalog geliştirmeyi amaçlıyor.

Gülper Ergün ile gıdanın sadece tabaktaki bir lezzet değil; kültür, biyoçeşitlilik, iklim krizi ve sanatın kesiştiği bir ekosistem olduğunu farklı eksenlerde ele alıyoruz. 

63. Altın Portakal Film Festivali’nde ilk kez verilen iklim konulu ödülleri ve gerçekleştirilen etkinlikleri konuğumuz görüntü yönetmeni Ersin Gök ile konuşuyor; setlerdeki dönüşüm örneklerini, festivaldeki gündemi ve dünyadaki durumu dinliyoruz. 

Yeşil Setler Mümkün Girişimi’nin koordinasyonunda Doğa Derneği, ÇEVKO ve Avrupa İklim Ağı uzmanlarının, film endüstrisinin emektarlarıyla nasıl ve neden bir araya geldiği de gündemimizin bir başka konusu.

Konuğumuz, gıda sosyolojisi, yemek kültürü tarihi ve insan-gıda etkileşimi üzerine araştırmalar yapan Dr. Öğretim Üyesi Kübra Sultan Yüzüncüyıl ile İstanbul’un muhallebicileri üzerinden kentin kültürel ve ekolojik dönüşümünü konuşuyor; mandalardan muhallebicilere, sulak alanlardan neoliberal politikalara uzanan bir değerlendirme yapıyoruz.

Konuklarımız Doğanyurtlular Derneği Başkanı Hüseyin Bunarcıoğlu ve köy sakinlerinden Bayram Koçak ile Ankara’nın Beypazarı ilçesinde milyonlarca yıllık ağaç fosillerine, geyik, vaşak, ayı ve nesli tehlike altındaki küçük akbabalara ev sahipliği yapan, ancak maden ocaklarının tehdidi altında bulunan Doğanyurt köyünü konuşuyoruz.

Köylülerin altı yılı aşkın süredir doğalarını ve yaşam alanlarını korumak için sürdürdükleri mücadeleyi ve köydeki son durumu konuklarımızdan dinliyoruz.

Diyarbakır’dan Van’a geniş bir bölgede kadın üreticilerin doğal ve yöresel ürünlerini tüketicilerle buluşturan, sürdürülebilir bir dayanışma ağını yöneten Şehadet Çitil ile İtalya ve Türkiye’nin kırsaldaki gıda üretiminin farklarını ve nedenlerini ele alıyor; ülkemizdeki sistemin üreticiye hissettirdiği gelecek kaygısı ve mülksüzleşme korkusunu, COP’lar gibi ‘süslü’ sürdürülebilirlik vaatlerinin sahaya yansımasını, Sürdürülebilir Tarım ve Gıda Politikalarının ve büyük fonların küçük üreticiye ulaşıp ulaşmadığını değerlendiriyoruz. 

İtalya’da, dünyanın farklı köşelerindeki yerel üreticilerin bir araya geldiği Terra Madre – Toprak Ana buluşmasındayız. 

Konuğumuz, Uluslararası Slow Food Konsey Üyesi ve aynı zamanda Slow Food Türkiye Koordinatörü Yasmina Lokmanoğlu ile tabağımızdaki gıdanın neden bir iklim eylemi olduğunu, gıda hareketinin insan haklarıyla kesişimini ve doğayla kurduğumuz ilişkinin yerel hafızadaki izlerini konuşuyoruz.

Peru'da yaşayan iki sanatçı, Zehra Nazlı ve Mahmut Koyaş ile doğayla kurduğumuz ilişkiyi, doğaya teslim olan dağ kültürünü nasıl deneyimlediklerini konuşuyoruz. 

Zehra Nazlı ve Mahmut Koyaş, Peru'ya taşınmadan önce İzmir’in Orhanlı Vadisi’ndeki JES mücadelesinde hareketli günler yaşıyorlardı. Yaşam onları And Dağları’nın Kutsal Vadisi’ne götürdü. Üç yıldır burada dağ olmayı, dağ gibi düşünmeyi, dağ gibi yaşamayı deneyimliyorlar.

Konuklarımız Doğa Derneği ekibinden Serdar Özuslu ve Şafak Arslan ile tüm dünyaya aynı anda açıklanan Dünya Kuşlar Raporu’nun çarpıcı sonuçlarını aktarıyorlar. 

Dört yılda bir yayınlanan raporun bu sayısında, özellikle göçmen kuşların durumuna odaklanılıyor ve maalesef bilimsel çalışmalar bize durumun iyiye gitmediğini gösteriyor. Kenya’daki Küresel Göç Yolları Zirvesi’nde bir araya gelen Dünya Kuşları Koruma Kurumu’nun 100’den fazla ülkede bulunan ortakları, STK'lar, hükümetler ve finans kuruluşları ‘Nairobi Göç Yolları Deklarasyonu’nu imzaladı. Konuklarımızla deklarasyonun detaylarını, göçmen kuşlar için bir araya gelen kurumları, sorunları ve çözümleri masaya yatırıyoruz.  

Milleyha, dağları ve çölleri aşan Asi Nehri’nin oluşturduğu deltada yer alan, minik ancak dünya çapında öneme sahip bir sulak alan. Burada açılan doğa gözlem merkezinde yüzlerce çocuk ve genç etkinliklere katılıyor; ancak aynı alanda moloz dökümü ve kaçak avcılık gibi problemler devam ediyor. 

Milleyha’da olup bitenleri Samandağ Çevre Koruma ve Turizm Derneği Başkan Yardımcısı Gizem Cabbaroğulları ve dünyaca ünlü kuş gözlemcisi Emin Yoğurtçuoğlu ile değerlendiriyor; çalışmalara nasıl destek olabileceğimizi konuşuyoruz. 

Sanatçılar Zehra Nazlı ve Mahmut Koyaş ile doğayla kurdukları ilişkinin farklı coğrafyalarda nasıl biçimlendiğini konuşuyor; Anadolu’nun Kadim Üretim Havzaları’ndan And Dağları’nın Kutsal Vadisi’ne uzanan yaşam deneyimlerinin sanatlarına, üretim pratiklerine ve dünyayla kurdukları bağa nasıl yansıdığını dinliyoruz.