Zeitgeist

Nooit besteedden mensen meer tijd aan hun kinderen. Nog nooit waren er zo veel kinderen en jongeren met psychische problemen. Met deze ogenschijnlijke paradox als uitgangspunt onderzoekt Heleen Debruyne hoe gezinnen vandaag zich organiseren. Historica Noëmi Willemen (UCL) legt uit hoe ons beeld van het gezin doorheen de tijd is veranderd en hoe de overheid mee de hand had in hoe we zorg en werk combineren. Journalist en auteur Lynn Berger (De Correspondent) bestudeert het standaardgezin van vandaag.

De voorbije weken ging psycholoog en maatschappijcriticus Paul Verhaeghe in gesprek met Olivier Boehme, Bas van Bavel en Sylvia Wenmackers. Wat heeft hij uit de gesprekken geleerd? En waarop kunnen we hopen voor de toekomst?

Na instellingen als de kerk en de overheid, lijkt ook de wetenschap snel aan autoriteit te verliezen. De coronacrisis heeft de wetenschappelijke twijfel en de discussie daarrond op de straatstenen gegooid. Het publiek, dat van wetenschap waarheden verwachtte, is in de war. Publiek psycholoog Paul Verhaeghe gaat met natuurkundige en wetenschapsfilosofe Sylvia Wenmackers op zoek naar eerherstel en een juiste omgang met wetenschap.

Een tijdje geleden raakte psycholoog en maatschappijcriticus Paul Verhaeghe in de ban van het boek van economisch historicus Bas van Bavel: De Onzichtbare Hand. Hoe marketeconomieën opkomen en neergaan, verschenen bij Prometheus. Werner Trio brengt hen samen voor een gesprek. Hoezo dat meervoud, markteconomieEN? Opkomst en neergang? Een cyclische geschiedopvatting op zijn Spenglers? Volgens van Bavel zitten we in de eindfase van één van die cycli. Wat betekent dat voor ons welbevinden?

Wat hoopt en vreest psycholoog Paul Verhaeghe voor onze cultuur? Werner Trio brengt hem samen met historicus Olivier Boehme voor een gesprek over identiteit.

Hoe kijken jongeren in België en Congo naar het koloniale verleden? En wat willen ze veranderen in de toekomst? Hoe kunnen jongerenbewegingen wegen op de politiek in België en Congo? Katrien Vanderschoot bespreekt het met juriste Sandrine Ekofo en student Yves Namugunga.

Hoe gaat het met Congo, zestig jaar na de onafhankelijkheid? Wie is verantwoordelijk voor de onveiligheid, corruptie en grondstoffenroof? Wie zijn de nieuwe aasgieren op Congolese bodem? En spelen wij ook een rol door ons koopgedrag? Katrien Vanderschoot zoekt het uit met historicus Mathieu Zana Etambala en Congo-expert Kris Berwouts.

Beelden van Leopold II worden beklad. De discussie over onze koloniale erfenis is actueler dan ooit. Maar is het kolonialisme wel voorbij? Sluiten we onze ogen voor discriminatie en moderne slavernij in Europa? Katrien Vanderschoot zoekt het uit met politicologe Olivia Rutazibwa en sociolinguïst Sibo Kanobana.

Traditionele mannelijke waarden zitten in de verdomhoek, aldus bestseller-auteur Jordan Peterson. Sinds het feminisme weten mannen van geen hout pijlen meer te maken. Volgens onderzoeker en schrijver Linda Duits hebben heel veel mannen net als vrouwen baat bij het slopen van oude rollenpatronen. Psychiater Frank Koerselman beschrijft in Ontvadering dat het verdwijnen van oude, hiërarchische patriarchale structuren misschien wel nodig was, maar dat het verdwijnen van de wijze, strenge vader ook een invloed heeft op opgroeiende kinderen. Duits en Koerselman bekijken 'de man' vanuit heel verschillende invalshoeken, maar zijn het er over eens dat een beschaafd gesprek net in deze tijden hoognodig is.

De Kunstenaar. Het Genie. Heel lang: een man. Hoe worden mannen afgebeeld in kunst en literatuur. En welke invloed heeft dat op hoe we de man zien? Heleen Debruyne gaat in gesprek met Ciska Hoet, theaterwetenschapper en directeur van RoSa, kenniscentrum voor Gender en Feminisme. En met auteur Jan Postma, die stelde een boek samen waarin mannelijkheid in de literatuur wordt onderzocht: Jongens waren we, verschenen bij Das Mag.