Zemberek - Saat Hikayeleri

Zemberek - Saat Hikayeleri

By Burak BeytekinLeisureHobbies
Download on the App Store

Zemberek - Saat Hikayeleri episodes

  • Cehennemden Çıkan Saat: Wallingford'lu Richard ve Eşapman

    1330'ların başı, St Albans Manastırı. Kral III. Edward, kilise yarımken dev bir saate para harcayan başrahibe soruyor: Neden? Cevap şöyle: "Kiliseyi benden sonra gelen herhangi bir başrahip bitirebilir. Ama bu saati benden başka kimse yapamaz."

    Bu cümleyi söyleyen adam cüzzamlı, saatini bitiremeden öleceğini de muhtemelen biliyor. Bu bölümde demirci oğlu Wallingford'lu Richard'ı ve bıraktığı tarifi konuşuyoruz. O tarif, bilinen ilk yazılı eşapman tarifi.

    Horolojinin, yani saatçiliğin temel parçası eşapman ne işe yarar? Düşen bir ağırlığı yirmi dört saate nasıl yayarsınız? İlk mekanik saatlerin neden dakika ibresi yoktu? Bölümün sonunda da efsaneyle gerçeği ayırıyoruz: Richard eşapmanı icat mı etti, yoksa tarif mi etti?

    Başlıca kaynaklar: Richard'ın Tractatus Horologii Astronomici'si, John North'un çalışmaları, British Library'deki Golden Book of St Albans, Jocelin of Brakelond'un vakayinamesi.

    Merak ettiğiniz bir saat, marka ya da konu varsa Instagram'dan yazın: @zemberek.fm

    Anlatan: Burak Beytekin

    20 min
  • Filin İçindeki Saat: El-Cezerî ve Suyla Ölçülen Zaman

    1206 civarı, Âmid. Yaşlı bir mühendis, elli makineyi adım adım anlatan kitabını hükümdarına sunuyor. Makinelerden biri, bir filin gövdesine gizlenmiş bir saat.

    Bu bölümde El-Cezerî'nin Fil Saati'ni konuşuyoruz: suyla dolup batan bir kâse, düşen bilyeler, hareket eden figürler ve sekiz yüz yıl önce dakikayı gösteren bir makine. Bir de şu soru var: Bu kadar ustaca yapılmış bir makine neden mekanik saate dönüşmedi?

    Cevap, horolojinin, yani saatçiliğin en temel ayrımında saklı: zamanı akışla ölçmek ile salınımla saymak arasındaki fark. Bölümün sonunda da efsaneyle gerçeği ayırıyoruz: "Mekanik saatin asıl mucidi" ve "Fil Saati kültürlerin buluşmasıdır" yorumları gerçekten neye dayanıyor?

    Başlıca kaynaklar: El-Cezerî'nin kitabı (el-Câmi' beyne'l-ilm ve'l-amel), TDV İslâm Ansiklopedisi, Metropolitan Sanat Müzesi'ndeki 1315 tarihli Fil Saati sayfası.

    Merak ettiğiniz bir saat, marka ya da konu varsa Instagram'dan yazın: @zemberek.fm

    Anlatan: Burak Beytekin

    22 min
  • Zemberek’e Hoş Geldiniz

    Antik Mısır'da bir saatin uzunluğu mevsime göre değişiyordu. Bugüne nasıl geldik? Bu fragmanda Zemberek'in neyi, nasıl anlatacağını ve ilk bölümlerde sizi nelerin beklediğini dinleyeceksiniz: Diyarbakır'da bir filin sırtındaki su saati, gece yarısı bir manastır ve tavan arasına saklanan bir mekanizma.

    Merak ettiğiniz bir saat, marka ya da konu varsa Instagram'dan yazın: @zemberek.fm

    Anlatan: Burak Beytekin


    7 min

About Zemberek - Saat Hikayeleri

From the publisher's feed

Zemberek, saatlerin arkasındaki hikayeleri anlatan bir podcast. Her bölümde bir marka, bir icat ya da bir kriz var; hikayenin içinde de saatin nasıl çalıştığını, yani horolojiyi konuşuyoruz. Önceden…