Aan de KU Leuven doet men al vele jaren onderzoek naar en rond geloofsstijlen in hedendaags Vlaanderen. Men deed verschillende grootschalige bevragingen op basis van de PKG-schaal maar er bleef nog een lacune in het geheel: de geloofsstijlen van jongeren tussen de 18 en de 25 werd nog niet in kaart gebracht. Tot nu. Want halverwege 2021 publiceerde men resultaten van een onderzoek dat zich precies op die doelgroep richtte. Die resultaten zijn ook relevant voor de concrete aanpak van pastoraal en zinzorg. In dit tweede deel van ons tweeluik staat dat laatste ook centraal. Sarah De Pauw en Jonas Slaats gingen erover in gesprek met Luk Vanlanduyt die niet alleen meewerkte aan het onderzoek maar ook docent is aan de Artevelde Hogeschool en zich al jaren inzet voor hogeschoolpastoraal.

Aan de KU Leuven doet men al vele jaren onderzoek naar geloofsstijlen in hedendaags Vlaanderen. Men deed verschillende grootschalige bevragingen op basis van de PKG-schaal maar er bleef nog een lacune in het geheel: de geloofsstijlen van jongeren tussen de 18 en de 25 werd nog niet in kaart gebracht. Tot nu. Want halverwege 2021 publiceerde men resultaten van onderzoek dat zich precies op die doelgroep richtte. We klopten dan ook aan bij professor Didier Pollefeyt, de promotor van het onderzoek. We grasduinen met hem in enkele opvallende resultaten en gaan na wat ze kunnen betekenen voor het concept van de katholieke dialoogschool. 

Dit gesprek is het eerste deel van een tweeluik. In deze eerste aflevering richten we ons specifiek op de onderzoeksresultaten. In de tweede aflevering gaan we dieper in op de concrete gevolgen van die resultaten voor de aanpak van zinzorg en pastoraal in het (hoger) onderwijs.

In deze tweede aflevering rond ondersteuning bij rouw en verlies, gaan we specifieker in op het thema in de context van pastoraal in het hoger onderwijs. In de eerste aflevering bespraken we enkele basisprincipes van de wijze waarop we best naar rouwverwerking kijken en gaven we enkele eerste algemene aanzetten van de manier waarop je daar als pastoraal werker mee aan de slag kan. Met deze basisprincipes in het achterhoofd gaan Sarah De Pauw, Katrien De Decker en Jonas Slaats deze keer in gesprek om alles te concretiseren in het werken met studenten en leerlingen. Welke noden leven er rond dit thema? Hoe kunnen we die noden tegemoet komen? En op welke manieren kunnen we het thema zowel in de lessen als erbuiten voldoende aandacht geven?
 

Meer info over de concrete voorbeelden in deze aflevering

Voor wie graag aan de slag wil met de concrete pastorale voorbeelden die in onze afleveringen aan bod komen, voorzien we graag wat fiches en links met meer uitleg. 

• Een herdenkingsviering uitwerken
• Voorbeelden van rouwzorg in de Odisee campus Aalst
• Boekjes vol troost/hoop: een fiche over de opzet en een uitgewerkt voorbeeld 
• Een herfstbezinning om met studenten stil te staan bij een moment van rouw
• Posters vol troost

Ondersteuning bieden bij rouw en verlies is niet vanzelfsprekend. Maar wie zich engageert in zinzorg en pastoraal komt wel al snel in contact met vragen rond het thema. In onze podcastreeks gaan we in twee afleveringen dieper op het thema in. In deze eerste aflevering gaan Katrien De Decker en Jonas Slaats dieper in op enkele algemene principes die van belang zijn wanneer we ondersteuning proberen bieden. Ze bespreken enkele basishandvaten en concrete aanzetten die kunnen helpen om als zinzorger nabij te zijn en een heel specifieke rol te kunnen innemen in het rouwproces. In de tweede aflevering zullen we vervolgens dieper ingaan op enkele mogelijkheden om rouw- en verliesverwerking wat meer binnen te brengen in de context van het (hoger) onderwijs.
 

Meer info over de concrete voorbeelden in deze aflevering

Voor wie graag aan de slag wil met de concrete pastorale voorbeelden die in onze afleveringen aan bod komen, voorzien we graag wat fiches en links met meer uitleg. Zo wordt er in deze aflevering gesproken over de rouwkoffers. Hieronder vind je twee handige pdf’s om je eigen rouwkoffer samen te stellen.

• In het gesprek wordt verwezen naar het boek ‘Kraanvogel, vlieg’ en concrete tips om met rouwenden aan de slag te gaan. Die tips staan echter niet in het boek zelf, zoals in de podcast wordt gezegd. Je vindt ze wel op de website van het boek: https://kraanvogelvlieg.be/voor-altijd-drie/
• Een lijst van boeken om je eigen rouwkoffer(s) samen te stellen 
• Een lijst van materialen om je eigen rouwkoffer(s) samen te stellen
• Een artikel van Katrien De Decker over omgaan met rouw en verlies in tijden van Covid-19 

In onderwijscontexten wordt pastoraal erg vaak met solidariteitsacties verbonden. Maar hoe nobel die acties ook zijn, misschien moeten we ons ook enkele belangrijke vragen durven stellen: Waarom organiseren we zo'n acties? Wat hebben we precies voor ogen? Wat willen we ermee bereiken? Wat betekent solidariteit voor ons? Katrien De Decker, Sarah De Pauw en Jonas Slaats gingen in gesprek over dergelijke vragen. Ze spraken over verontwaardiging als aanzet tot solidariteit, over de mogelijkheden tot verbinding door zo'n acties, over de nood aan voldoende (zelf)reflectie, spirituele diepte en bewustwording in dat alles, en over de manier waarop de levensbeschouwelijke inspiratie daarbij al dan niet expliciet aanwezig mag zijn.

Wat als zinzorg en pastoraal digitaal moeten gaan? We voelden logischerwijs de nood om over die vraag na te denken omwille van de coronapandemie. Die verplichtte ons nu allemaal om digitaal te gaan werken. Het was daarbij geenszins evident om verschillende vormen van onderwijs daaraan aan te passen. En ook in het hoger onderwijs ontsnapten we daar logischerwijs niet aan. Vele vakken werden en worden louter digitaal gedoceerd.

Welkom in onze Zinzorg podcasts.

Met deze podcasts willen we graag het debat opentrekken over de plaats van zingeving, spiritualiteit en religie in het onderwijs.

Want hoewel velen zich inzetten om binnen het bredere onderwijs wat meer levensbeschouwelijke diepgang binnen te brengen, vaak staan ze er wat alleen voor. En daar wilden we verandering in brengen. We wilden alle zinzorgers en pastorale medewerkers met elkaar verbinden door ze inspiratie te bieden voor de praktijk. En de format van een podcast leek ons daar een goede mogelijkheid toe te bieden.

In elke aflevering zullen we daarom wat dieper stilstaan bij een thema dat van belang is voor hedendaagse zinzorg. Daarenboven zullen we in de show notes van elke aflevering ook meer uitleg en relevante links voorzien rond de best practices die in onze gesprekken aan bod komen. Zo willen we ook wat tips en tricks delen over hoe je één en ander concreet kan aanpakken.

En die ‘we’ dat zal trouwens geen vast groepje zijn. Want achter de podcast zit een werkgroep van meerdere docenten en zinzorgers uit de KU Leuven en de Hogescholen Artevelde, UCLL, Odisee, Thomas Moore, Vives en Karel De Grote. Onze focus zal in eerste instantie dan ook op dat hoger onderwijs liggen, maar we hopen natuurlijk dat de inhoud van onze podcasts ook interessant is voor wie meer betrokken is op de andere lagen van het onderwijs.

Wil je dus graag met ons meedenken over de toekomst van pastoraal en zinzorg, abonneer je dan in je favoriete podcastapp zodat je op de hoogte blijft wanneer we een nieuwe aflevering publiceren.