Zmiana klimatu

Goście Polskiego Radia 24: prof. Dorota Dobrowolska, zastępca dyrektora ds. naukowo-badawczych Instytutu Badawczego Leśnictwa i Artur Sawicki, edukator z Instytutu Badawczego Leśnictwa, mówili o najpoważniejszych zagrożeniach dla polskich lasów.

- W detergentach jest wiele szkodliwych substancji chemicznych. Możemy dla nich znaleźć zdrowsze, ekologiczne zamienniki do sprzątania naszego mieszkania. Wdychając różnego typu chemiczne opary z mebli, ubrań i środków do czyszczenia, bardzo szkodzimy naszemu organizmowi - powiedziała w Polskim Radiu 24 Joanna Sawicka-Gajin z Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie.

- Rozszerzona odpowiedzialność producentka oznacza wprowadzenie zasady, że "zanieczyszczający płaci", czyli że to producent towaru lub usługi bierze za nie odpowiedzialność przez cały cykl ich życia, do momentu, gdy staną się odpadem - powiedziała w Polskim Radiu 24 Anita Sowińska wiceminister klimatu i środowiska.

- Budleja Davida jest gatunkiem inwazyjnym i już w 2012 roku przestrzegali nas przed nią polscy naukowcy. Jest dużym zagrożeniem dla budynków w miastach i jest już dużo jej stanowisk występowania w zachodniej i południowej Polsce. Ten krzew rozwija się na dachach, pomiędzy kostką brukową i w rynnach  - powiedział w Polskim Radiu 24 Mikołaj Siemaszko, przyrodnik, edukator, specjalista od gatunków inwazyjnych.

- Dolna Odra to unikalny obszar wodny, którego funkcję można porównać do nerki, bo pełni rolę oczyszczalni całego biegu rzeki. Podczas ostatniego masowego ginięcia ryb w rzece, właśnie na obszarze Międzyodrza ryby mogły szukać dla siebie miejsca do przetrwania. To było kluczowe miejsce gdzie ta katastrofa wywołane przez złotą algę została w naturalny sposób zatrzymana  - powiedział w Polskim Radiu 24 prof. Dominik Marchowski, ornitolog z Instytutu Zoologii PAN.

- W krajach zachodnich schroniska dla zwierząt są puste w porównaniu z polskimi, bo tam stosuje się na masową skalę kastrację zwierząt oraz system ich chipowania, co zapobiega bezdomności psów i kotów - powiedziała w Polskim Radiu 24 Anna Zielińska, wiceprezeska Fundacji Międzynarodowy Ruch Na Rzecz Zwierząt Viva!, która w tym roku obchodzi 25 lat.

- Nasz program trwa cztery tygodnie, ale chcemy, żeby przez ten czas jak najwięcej osób nabrało nawyku wybierania w sklepach produktów, które mają opakowania wielorazowe. To pomoże w ratowaniu środowiska naturalnego - powiedziała w Polskim Radiu 24 Katarzyna Salus z "Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie", która organizuje ogólnopolską kampanię edukacyjną #WybieramWielorazowe, a która ruszyła 30 września.

- Najbardziej lubię ptaki z gatunków krukowatych, których jest u nas mniej niż się wydaje. Dotyczy to zwłaszcza gawronów, co jest wynikiem działalności człowieka, bo niszczymy ich gniazda i wyganiamy je z miast. A są bardzo potrzebne w wiejskich i miejskich ekosystemach - powiedziała w Polskim Radiu 24 Monika Klimowicz-Kominowska z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (OTOP).

- Konsumenci mają różne powody, aby przejść na wegetarianizm lub ograniczenie spożycia mięsa. Jedni to robią z przyczyn zdrowotnych, drudzy z powodu etyki, bo wiedzą że mięso na talerzu, oznacza cierpienie zwierząt. A jeszcze inni szukają nowych smaków, w tym potraw bezmięsnych.  A w produkcji żywności wegańskiej Polska jest europejskim liderem - powiedział w Polskim Radiu 24 Przemysław Kowalczewski z Wydziału Nauk o Żywności z Uniwersytetu im. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego w Krakowie.

Od środy 1 października 2025 roku zacznie działać polski system kaucyjny. Za plastikowe i szklane butelki oraz puszki zapłacimy kaucję, którą odzyskamy po zwrocie opakowania. O tym, jak nowe rozwiązania będą wyglądały w praktyce, mówił w Polskim Radiu 24 Marek Pogorzelski, rzecznik prasowy Ministerstwa Klimatu.