
Sign up to save your podcasts
Or


Ta meeryn ass three claare er-nyn-son ayns Abbyr Shen Reesht, lesh yn chied chlaare 'sy strane noa jeh shen ta shin gra ree 'Shiaght Laa', fastyr Jerdein ec 5.30. Myr shoh, lhig dooin goaill toshiaght lesh shen.
SHIAGHT LAA
'Shiaght Laa', ren goaill toshiaght reesht Jerdein yn 24 Jerrey Fouyir.
As nish gys fastyr Jeheiney eddyr 5.00pm as 6.00pm er Radio Vannin AM1368, as claare vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin. Shen 'Kiaull as Cooish' marish Daniel Quayle, as veih'n chlaare shen ta shin clashtyn ny vees Daniel dy ghra mychione y chiaull, nagh vel shin clashtyn ayns shoh.
KIAULL AS COOISH
Daniel Quayle as cur magh elley jeh 'Kiaull as Cooish'.
Ga dy row fockleyn as enmyn buill 'sy Ghaelg ry chlashtyn ayns 'Goll as Gaccan' fastyr Jedoonee eddyr 4.00pm as 6.00pm, cha row drane ny skeeal ny red erbee jeh'n lheid shen er-nyn-son, myr shoh ta shin goll er nyn doshiaght gys fastyr beg Jedoonee ec 6.00pm, as shen yn traa ta 'Claare ny Gael' goaill toshiaght, as meer ass yn chyndaays ain 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker.
Ta'n Olloo Van Helsing er choadey Mina Harker as eh hene cheusthie jeh kiarkyl casherickit lesh meeryn jeh'n Oalan t'eh er chur-lesh. Ta ny cabbil goaill aggle roish red ennagh, as t'eh er yn Olloo goll dy chiunaghey ad reesht as reesht. Shoh ass Memorandum ta'n Olloo er naarlaghey son yn Er-lhee John Seward, dy insh yn skeeal er aggle nagh jean eshyn as Mina cheet bio veih. T'eh er jeet nish gys oor s'feayr ny hoie.
CLAARE NY GAEL
Memorandum liorish Abraham Van Helsing da'n Er-lhee John Seward
'Syn oor feayr ren yn aile goaill toshiaght er mooghey, as va mee goll roym dy chur fuygh er, son nish ren y sniaghtey çheet ayns skeabyn etlagh as lesh kay feayr. Eer 'sy dorraghys va soilshey jeh sorçh ennagh, myr vees rieau ayn harrish sniaghtey; as v'eh jeeaghyn myr dy beagh ny cassaghyn sniaghtee as ny slonganyn dy chay goaill orroo cummaghyn jeh mraane lesh eaddeeyn farbylagh. Va ooilley ayns tostid marroo groamagh er-lhimmey jeh ny cabbil va shutternee as creutçhal, myr dy beagh ad goaill aggle jeh'n sorçh smessey. Ren mee goaill toshiaght er goaill aggle—aggleyn graney; agh eisht ren çheet dou keeayll sauçhys 'sy chiarkyl shen ayn va mee my hassoo. Ren mee goaill toshiaght, neesht, er smooinaghtyn dy row ny sheiltynyssyn aym jeh'n oie, as jeh'n vurgeeaght, as jeh'n neu-aash va mee er hurral, as ooilley yn imnea atçhimagh. V'eh myr dy beagh my chooinaghtyn jeh slane keeayll chionnit ghraynoil Jonathan jannoo faghid jeem; son ren ny floagyn sniaghtee as y chay goaill toshiaght er cassey as goll mygeayrt ayns kiarkil, derrey dod mee cur shilley scadooagh myr dy beagh eh er ny mraane shoh va geearree cur paag da. Ash eisht ren ny cabbil creutçhal ny sinshley as ny sinshley, as ren ad soghal slane agglit ass myr ta deiney jannoo ayns pian. Cha row eer yn keoid dy aggle oc, dy vod ad roie er çhea. Va aggle aym ass-lieh my Ven-seyr Mina veen tra ren ny cummaghyn joarree shoh çheet faare as ren ad cruinnaghey mygeayrt-y-moee. Ren mee jeeaghyn urree, agh v'ee ny soie dy kiune, as ren ee mongey orrym; tra v'eh foym goaill kesmad gys yn aile dy chur fuygh er, ren ee goaill greim jeem as ren ee cummal mee veih, as ren ee sansheraght, gollrish coraa ta ry chlashtyn ayns ashlish, cho injil myr v'ee:—
"Ny jean! Ny jean! Ny jean goll magh. Ayns shoh t'ou uss sauçhey!" Ren mee çhyndaa huick, as choud's va mee jeeaghyn stiagh ayns ny sooillyn eck, ren mee gra:—
"Agh uss? T'eh er-dty-hon ta mee goaill aggle!" jeh shen ren ee gearey—gearey, injil neu-rieugh, as ren ee gra:—
"Goaill aggle er-my-hon's! Cre'n fa goaill aggle er-my-hon's? Cha nel peiagh erbee ny sauçhey 'sy clane theihll voue na ta mish," as choud's va mee gindys er bun ny fockleyn eck, ren readan cur er y lossag lheimmey neese, as ta mee fakin y cron jiarg er e baaish. Eisht, atreih! va fys aym er. Mannagh row, veign dy leah er n'ynsaghey, son ren ny cummaghyn cassey dy chay as dy niaghtey çheet ny s'niessey, agh freayll dy kinjagh çheumooie jeh'n chiarkyl Casherick. Eisht ren ad goaill toshiaght er çheet dy ve corpagh derrey—mannagh row Jee er n'ghoaill ersooyl yn cheeayll aym, son ren mee fakin eh lesh my hooillyn hene—va roym ayns feill rieugh ny three mraane cheddin ren Jonathan fakin 'sy çhamyr, tra v'ad geearree cur paag da'n scoarnagh echey. Va enn aym er ny cummaghyn stoamey leaystey, er ny sooillyn gial creoi, er ny feeackleyn baney, er y daah ruy, er ny meillyn lane-viandagh. V'ad mongey dy kinjagh er y Ven-seyr Mina voght; as choud's ta'n gearey oc çheet trooid tostid ny hoie, ren ad filley ny roihaghyn oc as sheeyney magh meir urree, as v'ad gra ayns ny sheeanyn millish bing va Jonathan gra dy ve jeh milljid nagh vel ry hurral jeh glonnaghyn dy yough as rouyr shugyr ayn:—
"Tar, y huyr ain. Tar hooin. Tar! Tar!" Fo aggle ren mee çhyndaa gys my Ven-seyr Mina voght, as ren my chree lesh boggey lheimmey gollrish lossag; er-son oh! ren yn aggle ayns ny sooillyn millish eck, y feoh, y scoigh, insh skeeal da my chree va ooilley bentyn da treisht. Booise da Jee, cha row ee, foast, fer jeusyn. Ren mee goaill greim jeh paart dy fuygh-aile va liorym, as mish sheeyney magh paart jeh'n Oalan, ren mee goll hucsyn gys yn aile. Ren ad tayrn back roym, as ren ad lhiggey magh y gearey injil graney oc. Ren mee cur y fuygh er yn aile, as cha row mee goaill aggle rhymboo; er y fa va fys aym dy row shin sauçhey çheusthie jeh ny va coadey shin. Cha row ad abyl dy heet faare, dooys, choud's va mee armit myr shoh, ny da'n Ven-seyr Mina choud's v'ee tannaghtyn çheusthie jeh'n chiarkyl, nagh vod ish faagail veg ny smoo na voddagh adsyn çheet stiagh ayn. Va ny cabbil er scuirr veih osney, as v'ad nyn lhie gyn lheiltys er y thalloo; va'n sniaghtey tuittym orroo dy meeley, as ren ad çheet dy ve ny s'baney. Va fys aym nagh row son ny beiyn boghtey veg elley dy atçhim.
As myr shoh ren shin tannaghtyn derrey ren jiargid y vadran goaill toshiaght er tuittym trooid y ghroamid-niaghtee. Va mee lhag-chreeagh as goaill aggle, as lane dy hreihys as dy atçhim; agh tra ren y ghrian aalin goaill toshiaght er drappal erksyn oirr ny cruinney va bioys aym reesht. Ec çheet toshee y vadran ren ny cummaghyn feohdoil lheie ersooyl ayns cassey y chay as y niaghtey; ren ny slonganyn dy ghroamid trooid-akinagh gleashaghey ersooyl gys y chashtal, as va caillt ass shilley.
Myr keeayll gyn tort, as y madran çheet, ren mee çhyndaa gys y Ven-seyr Mina, as v'eh foym cur ee fo hypnosis; agh v'ee ny lhie ayns saveen dowin doaltattym, veih nagh row mee abyl dy ghoostey ee. Ren mee cur eab er cur ee fo hypnosis trooid yn saveen eck, agh cha row freggyrt assjee, veg er chor erbee; as ren yn laa brishey. Ta mee goaill aggle foast roish gleashaghey. Ta my aile er ve jeant aym as ta mee er nakin ny cabbil, as ooilley jeu marroo. Jiu ta mooarane aym ry yannoo ayns shoh, as ta mee freayll rish fuirraghtyn derrey vees y ghrian er ard; er y fa foddee dy vel buill hucsyn t'eh orrym goll, ayndaue dy bee soilshey shen ny greiney, ga dy vel sniaghtey as kay cur scadoo er, dooys myr sauçhys.
Nee'm niartaghey mee hene lesh anjeeal, as eisht nee'm goaill ayns laue my obbyr agglagh. Ta'n Ven-seyr Mina foast ny cadley; as, booise da Jee! t'ee kiune 'sy saveen eck....
Lioar-laa Jonathan Harker.
4 Mee Houney, fastyr beg.—Ta'n drogh-haghyrt da'n vaatey liauyr er ve red atçhimagh dooin. Er-be shen veagh shin er verraghtyn er y vaatey foddey er dy henney; as liorish nish veagh my Vina veen er ve seyr. Ta mee goaill aggle roish smooinaghtyn urree, hoal er y rheast faggys da'n voayl graynoil shen. Ta cabbil ain as ta shin er çhee geiyrt er y lorg. Ta mee screeu sheese shoh choud's ta Goldalming jannoo aarloo. Ta ny wappinyn ain. Shegin da ny Szganee goaill kiarail my vees eh foue caggey. Oh, dy row Morris as Seward marin. Cha nod mayd agh treishteil! Mannagh vel mee screeu veg elley Slane lhiat, Vina! Dy bannee Jee oo as dy reill rhyt.
Jeelane yn Er-lhee Seward.
5 Mee Houney.—Ec y vadran honnick shin sheshaght ny Szganee siyrraghey ersooyl veih'n awin as nyn leiter-wagon oc. V'ad cruinnaghey mygeayrt-y-mysh ayns possan, as va driss orroo goll rhymboo myr dy beagh ad goll er soaighey er. Ta'n sniaghtey tuittym dy eddrym as ta musthaa neu-chadjin 'syn aer. Foddee dy vel eh ny ennaghtyn ain hene, agh s'quaagh ta'n lhag-chreeys. Foddey voin ta mee clashtyn y gullernee jeh moddee oaldey; ta'n sniaghtey cur orroo çheet neose veih ny sleityn, as ta gaueyn orrin ooilley, as veih dagh çheu. Ta ny cabbil bunnys aarloo, as bee mayd ersooyl dy leah. Ta shin markiagh gys baase peiagh ennagh. Ta fys ynrican ec Jee er quoi, ny c'raad, ny c'red, ny cuin, ny'n aght foddee vees shen....
-----
Chyndaays 'sy Ghaelg jeh'n skeeal shen, Dracula, liorish Bram Stoker, as shinyn lhaih shen shiaghtin er shiaghtin ayns 'Claare ny Gael', as shen yn episode cheayll shin y cheayrt s'jerree.
Shen eh, eisht, as myr shoh veih'n phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, slane lhiu.
Shoh diu y podcast, Abbyr Shen Reesht, as y cheayrt shoh ta meeryn ass three claare er-nyn-son, as 'syn aght cadjin ain ta shin goaill toshiaght lesh cooishyn Daniel Quayle ass y chlaare echey, 'Kiaull as Cooish', ga nagh vel caa dooin clashtyn y kiaull ass yn chlaare shen, vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin as ta ry chlashtyn fastyr Jeheiney eddyr 5.00pm as 6.00pm er Radio Vannin AM1368.
KIAULL AS COOISH
'Kiaull as Cooish' marish Daniel Quayle.
Va'n Greinneyder, Ruth Keggin Gell, 'sy teyrlann marish Phil Gawne son 'Goll as Gaccan', lesh fys mychione y Chooish, vees jannoo ard-eailley jeh'n Ghaelg, as nee shen goll er cummal mleeaney veih'n 6oo gys yn 10oo Mee Houney. Ren Robert cur daue chaghteraght, shirrey chyndaays jeh raa giare, as ta shin clashtyn Phil gra shen; agh eisht v'ad smooinaghtyn mychione jannoo cass-ockle jeh, as myr shoh ta shin clashtyn Ruth gra y cass-ockle shen roish my vees Phil gra eh. As er yn oyr dy row shoh giare dy liooar, ren mee coip jeh ny vees Phil dy ghra, dy vel shin clashtyn eh daa cheayrt, as ren mee shen lesh dagh raa; as eer lurg shen v'eh foast giare dy liooar, myr shoh ta shin clashtyn y clane job lot daa cheayrt ayns shoh.
GOLL AS GACCAN
Phil Gawne as Ruth Keggin Gell ayns 'Goll as Gaccan', as chyndaays as cass-ockle er-nyn-son.
As myr shoh gys episode elley ass yn chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, ta ry chlastyn shiaghtin er shiaghtin ayns 'Claare ny Gael', as dy jarroo ta shin cheet gys jerrey y lioar shen nish. Ta'n Olloo Van Helsing cheet dy ve boirit mychione stayd Mina Harker choud's t'ad tayrn er-gerrey da Cashtal Dracula. T'ee ny cadley as ny cadley as cha nod eh doostey ee, myr shoh t'eh smooinaghtyn dy beagh eie mie eh, eshyn tannaghtyn dooisht – agh she raad liauyr dy liooar t'ad dy gholl.
CLAARE NY GAEL
Memorandum liorish Abraham Van Helsing da'n Er-lhee John Seward
Ta mee smooinaghtyn dy vel mee hene ceau saveen, son doaltattymagh ta mee gennaghtyn kyndid, myr dy beagh red ennagh er ve jeant aym; ta mee gennaghtyn mee hene soie seose dy jeeragh, lesh ny streeanyn ayns my laue, as ny cabbil vie dridal, dridal rhymboo, kiart myr v'ad rieau. Ta mee jeeaghyn neose as ta mee feddyn y Ven-seyr Mina foast ny cadley. Cha nee foddey eh nish veih traa yn lhie-ghreiney, as harrish y niaghtey ta soilshey ny greiney roie gollrish thooilley mooar buigh, dy vel shin ceau scadoo mooar liauyr er y voayl ta'n slieau troggal seose cho eaynagh. Son ta shin goll seose, as seose; as ta ooilley oh! cho feie as creggagh, myr dy beagh eh jerrey yn theihll.
Eisht ta mee doostey y Ven-seyr Mina. Y cheayrt shoh t'ee doostey gyn monney doilleeid, as eisht ta mee cur eab er cur saveen urree fo hypnosis. Agh cha nel ee goaill saveen, myr nagh beign ayn. Foast ta mee geabey as geabey, derrey doaltattymagh ta mee feddyn ish as mee hene ayns dorraghys; myr shoh ta mee jeeaghyn mygeayrt, as feddyn magh dy vel y ghrian er n'gholl sheese. Ta'n Ven-seyr Mina garaghtee, as ta mee çhyndaa as jeeaghyn urree. T'ee lane-ghooisht nish, as t'ee jeeaghyn cho mie as nagh ren mee fakin ee rieau neayr's yn oie shen ayns Carfax tra hoshiaght ta shin goll stiagh ayns thie y Chount. Ta yindys orrym, as ta mee gyn aash eisht; agh t'ee cho gennal as meiygh as smooinaghtagh ass-my-lieh dy vel mee jarrood dy chooilley aggle. Ta mee foaddey aile, er y fa ta shin er chur-lesh bart dy fuygh marin, as t'ee gaarlaghey bee choud's ta mish lhiggey seyr ny cabbil as cur ad, kianglt fo fastee, dy assaghey. Eisht tra ta mee çheet back gys yn aile ta'n shibber aym aarloo eck. Ta mee goll dy chooney lhee; agh t'ee mongey, as ginsh dou dy vel ee er n'ee hannah—dy row ee cho accryssagh nagh dod ee fuirraghtyn. Cha mie lhiam eh, as ta ouryssyn tromey aym; agh ta mee goaill aggle roish agglaghey ee, as myr shoh ta mee gyn fockle jeh. T'ee cooney lhiam as ta mee gee my lomarcan; as eisht ta shin filley stiagh ayns fynn as lhie sheese liorish yn aile, as ta mee ginsh jee dy chadley choud's ta mee freayll arrey. Agh lurg tammylt ta mee jarrood ooilley mychione freayll arrey; as tra ta cooinaghtyn aym er doaltattym dy vel mee freayll arrey, ta mee feddyn ee ny lhie dy kiune, agh dooisht, as jeeaghyn orrym lesh sooillyn cho gial. Un cheayrt, daa cheayrt elley ta'n red cheddin taghyrt, as ta mee ceau mooarane saveen roish y voghrey. Tra ta mee doostey ta mee cur eab er cur ee fo hypnosis; agh atreih! ga dy vel ee dooney e sooillyn dy biallagh, cha nel eh çheet lhee saveeney, as t'ee jeeaghyn choud's t'ee ny chadley smoo slayntoil as smoo jiarg na v'ee roie. As cha mie lhiam eh. As ta mee goaill aggle, aggle, aggle!—ta mee goaill aggle roish dy chooilley red—eer dy smooinaghtyn dy vel eh orrym goll roym. Ta'n gioal ain 'sy ghamman bioys as baase, ny ny smoo na ad shoh, as cha nhegin dooin tayrn veih.
5 Mee Houney, moghrey.—Lhig dou ve lane-chiart ayns dy chooilley red, son ga dy vel uss as mish cooidjagh er nakin kuse dy reddyn quaagh, foddee dy jean oo smooinaghtyn ec y toshiaght dy vel mish, Van Helsing, ass my cheeayll—dy vel ny ymmodee atçhimyn as y çhionnid rish traa cho liauyr er nearagyn fy yerrey er chur y drogh er my inçhyn.
Feiy'n laa jea ta shin troailt, dy kinjagh çheet ny sniessey da ny sleityn, as goll roin stiagh ayns çheer treigit ny smoo as ny smoo feie. Ayns shen ta eayninyn mooarey groamagh as palçhey ushtey vees tuittym, as t'eh jeeaghyn dy vel Najoor er chummal traa ennagh giense keoi. Ta'n Ven-seyr Mina foast cadley as cadley, as ga dy row accyrys orrym as dy ren mee meelaghey eh, cha dod mee doostey ee—eer son bee. Ren mee goaill toshiaght er goaill aggle dy row oalys vaasoil y voayl urree, sollit myr t'ee lesh bashtey shen yn Sooder Folley. "Well," ren mee gra rhympene, "my vees eh dy vel ee ny cadley feiy'n laa, bee eh neesht nagh jeanym cadley fud ny hoie." Choud's ta shin goll y raad garroo, er y fa she raad jeh sorçh feer henn as lheamysagh v'ayn, ren mee cummal sheese my chione as ren mee cadley. Reesht ren mee doostey lesh ennaghtyn jeh loght as dy row traa er n'gholl shaghey, as ren mee feddyn y Ven-seyr Mina foast ny cadley, as yn ghrian injil 'sy speyr. Agh va ooilley dy jarroo çhyndaait; va ny sleityn groamagh jeeaghyn dy ve ny sodjey ersooyl, as va shin faggys da'n vullagh jeh cronk eaynagh, jehsyn er y vaare va lheid y chashtal as ta Jonathan cur coontey jeh 'sy lioar-laa echey. Çhelleeragh ren mee goaill boggey as aggle; son nish, son mie ny sie, va'n jerrey er gerrey.
Ren mee doostey y Ven-seyr Mina, as reesht ren mee cur eab er cur ee fo hypnosis; agh atreih! ayns fardeil derrey ro anmagh. Eisht, roish my daink y dorraghys mooar orrin—son eer lurg yn lhie-ghreiney ta ny speyryn aa-hoilshaghey y ghrian t'er n'gholl er y niaghtey, as rish tammylt va ooilley ayns co-leayrtys mooar—ren mee goaill magh ny cabbil as fassaghey ad, kianglt ayns cre erbee jeh fastee va mee abyl dy gheddyn. Eisht ta mee foaddey aile; as faggys da ta mee cur er y Ven-seyr Mina, dooisht nish as ny s'taitnyssee na v'ee rieau, soie sheese dy souyr ayns ny fleshagyn eck. Ren mee aarlaghey bee: agh cha baillee ee, gra veg agh nagh row accyrys urree. Cha nel mee çhionney urree, as fys aym er y fardailys jeh. Agh ta mish hene gee, as feme aym nish er ve lajer son ooilley. Eisht, lesh aggle orrym roish ny foddee ve ayn, ren mee tayrn kiarkyl cho mooar son yn souirid eck, mygeayrt y voayl va'n Ven-seyr Mina ny soie; as harrish y chiarkyl ren mee tayrn paart jeh'n oalan, as ren mee brishey eh dy myn dy row ooilley coadit dy mie. V'ee ny soie gyn lheiltys y clane traa—cho gyn lheiltys as fer marroo; as ren ee çheet dy ve ny s'baney as ny s'baney derrey nagh row y sniaghtey ny s'glassey; as cha row fockle assjee. Agh tra ren mee çheet faare, ren ee croghey orrym, as dod mee toiggal dy row yn annym boght cur ee er creau veih kione gys cassyn lesh craa va pian dy ennaghtyn. Ren mee gra ree lurg tammylt, tra v'ee er jeet dy ve ny s'kiuney:—
"Nagh jean oo çheet harrish gys yn aile?" son va mee geearree jannoo prowalys jeh ny va ry yannoo eck. Ren ee girree dy biallagh, agh tra t'ee er n'ghoaill kesmad ren ee cur sthap urree, as v'ee ny shassoo myr fer va fo aggle.
"Cre'n fa nagh goll er?" ren mee briaght. Ren ee craa y kione eck, as, çheet back, ren ee soie sheese 'syn ynnyd eck. Eisht, as ish jeeaghyn orrym lesh sooillyn lhean, myr fer dooisht veih saveen, cha ren ee gra agh:—
"Cha noddym!" as ren ee tannaghtyn tostagh. Ren mee goaill boggey, son va fys aym er shen nagh vod ish jannoo, nagh vod fer erbee jeusyn as va aggle ain rhymboo. Ga foddee dy beagh gaue da'n chorp eck, ny yeih va'n annym eck sauçhey!
Er y gherrid ren ny cabbil goaill toshiaght er screeagh. as hayrn ad er ny sthrappyn oc derrey ren mee çheet daue as ren mee kiunaghey ad. Tra ren ad gennaghtyn my laueyn orroo, ren ad shutternee dy injil lesh taitnys myr dy beagh eh, as ren ad shliee my laueyn as v'ad kiune rish tammylt. Ymmodee keayrtyn fud ny hoie ren mee çheet daue, derrey t'eh çheet gys yn oor feayr tra ta'n clane dooghys 'sy stayd sinshley eck; as dagh keayrt va'n çheet aym dy chiunaghey ad.
-----
Paart elley jeh'n skeeal liorish Bram Stoker, Dracula, ta ry chlashtyn ayns 'Claare ny Gael'.
Er shen ta shin er jeet gys jerrey y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, as myr shoh, slane lhiu.
Lhig dooin goaill toshiaght eisht er y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, aynsyn ta shin clashtyn meeryn 'sy Ghaelg va ry chlashtyn ayns claareyn Radio Vannin er yn chiaghtin shoh chaie, as fastyr Jeheiney eddyr 5.00 pm as 6.00 pm ta shin clashtyn Daniel Quayle as y chlaare echey, 'Kiaull as Cooish', as j'eeish ta shin clashtyn ny va Daniel dy ghra, son y chooid smoo mychione y chiaull 'sy chlaare, agh cha nel shin clashtyn y kiaull hene ayns shoh.
KIAULL AS COOISH
Er AM1368 fastyr Jeheiney, claare vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin, va shen Kiaull as Cooish marish Daniel Quayle.
Ga dy row 'Goll as Gaccan' feer anaasagh fastyr Jedoonee eddyr 4.00pm as 6.00pm, as Annie Kissack 'sy teyrlann marish Phil Gawne, cha row meer er-lheh 'sy Ghaelg, as myr shoh ta shin goll roin dy jeeragh gys 'Claare ny Gael'
'Sy veer shoh jeh chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, ta shin clashtyn hoshiaght veih lioar-laa Mina Harker mychione y turrys oc ayns carriads gys y Varney Vorgo as eisht gys Cashtal Dracula. Choud's t'ad goll stiagh ayns gowaltys dy chionnaghey cabbil noa oor dy hayrn y charriads, ta ben thie er n'ghoaill tastey jeh cron jiarg er baaish Vina as er chur croshag urree hene as er heeyney magh daa vair dy choadey noi'n drogh-hooill.
CLAARE NY GAEL
Lioar-laa Mina Harker.
Ta mee credjal dy ren ad boirey ad hene dy chur towse elley dy gharleid 'sy vee ain; as cha noddym jannoo rish garleid. Dy kinjagh neayr's shen ta mee er n'ghoaill kiarail nagh vel mee cur jeem my edd ny my vreid, as myr shoh ta mee er haghney ny ouryssyn oc. Ta shin troailt dy bieau, as er yn oyr nagh vel immanagh marin dy hutleragh, ta shin goll roish scammylt; agh s'loys dou gra dy jean aggle roish y drogh hooill eiyrt dy çhionn çheu-chooylloo jin y clane raad. Ta'n Olloo jeeaghyn dy ve gyn skeeys; feiy'n clane laa cha ren eh goaill fea erbee, ga dy dug eh orrym's cadley rish tammylt liauyr. Ec traa yn lhie-ghreiney hug eh mee fo hypnosis, as t'eh gra dy ren mee freggyrt myr va mee cliaghtey "dorraghys, ushtey lhiantyn as fuygh jeestyrnee"; myr shoh ta'n noid ain foast er yn awin. Ta mee goaill aggle roish smooinaghtyn er Jonathan, agh ayns aght ennagh cha nel aggle aym er-e-hon, ny er-my-hon's. Ta mee screeu shoh choud's ta shin fieau ayns thie eirinagh er ny cabbil dy ve jeant aarloo. Ta'n Fer-lhee Van Helsing ny chadley. Y voght veen, t'eh jeeaghyn dy ve feer skee as shenn as lheeah, agh ta'n beeal echey soit cho çhionn as shen ec fer barriaghtagh; eer ny chadley t'eh lane dy chiarail. Tra ta shin er n'ghoaill toshiaght dy kiart shegin dou cur ersyn goaill fea choud's ta mish gimman. Nee'm insh da dy vel laghyn roin, as nagh nhegin dooin brishey sheese tra ny smoo na ooilley bee feme ain er e niart.... Ta dy chooilley red aarloo; hem mayd roin dy leah.
2 Mee Houney, moghrey.—Haink eh lhiam, as va shin gimman rere shayll fud ny hoie; nish ta'n laa er jeet orrin, gial agh feayr. Ta trimmid quaagh 'syn aer—ta mee gra trimmid gyn fockle share aym; ta'n bun jeh dy vel eh tranlaase er ny neesht jin. T'eh feer feayr, as cha nee agh yn eaddagh fynnagh ain ta freayll shin souyr. Ec y vadran hug Van Helsing mee fo hypnosis; t'eh gra dy ren mee freggyrt "dorraghys, fuygh jeestyrnee as ushtey buirrooghey," myr shoh ta'n awin caghlaa choud's t'ad goll seose. Ta mee treishteil dy feer nagh jean my vyrneen goll ayns gaue erbee—ny smoo na vees feme er; agh ta shin ayns laueyn Yee.
2 Mee Houney, oie.—Feiy'n clane laa gimman. Ta'n çheer çheet dy ve smoo feie choud's ta shin goll, as ta dreeyminyn mooarey ny Carpathee, ayns Veresti va jeeaghyn dy ve choud voin as cho injil er oirr ny cruinney, nish jeeaghyn dy chruinnaghey mygeayrt-y-mooin as dy hassoo myr tooryn roin. T'eh jeeaghyn dy vel ny neesht jin ayns gien mie; er-lhiam dy vel shin jannoo eab dy gherjaghey y cheilley; ayns jannoo shen ta shin gerjaghey shin hene. Ta'n Fer-lhee Van Helsing gra liorish y voghrey dy jean mayd roshtyn y Varney Vorgo. S'feer veggan ta ny thieyn ayns shoh nish, as ta'n Olloo gra dy bee feme er ny cabbil jerrinagh hooar shin goll roin marin, er y fa foddee nagh bee caa dooin dy chaghlaa. Hooar eh jees elley chammah's y piyr ren shin caghlaa, myr shoh nish ta sorçh garroo ain dy chiare-'sy-laue. Ta ny cabbil veen foddey surransagh as mie, as cha nel ad cur boirey erbee orrin. Cha nel troailtee elley boirey orrin, as myr shoh eer mish foddym's imman. Nee mayd çheet gys y Varney fo soilshey yn laa; cha nel shin geearree roshtyn roish shen. Myr shoh ta shin goaill nyn aash, as ta dagh goaill fea liauyr rere shayll. Oh, cre vees laa ny vairagh cur-lesh dooin? Ta shin goll dy hirrey y boayl ayn ren my vyrneen boght surranse wheesh. Dy row Jee lhiggey dooin goll er leeideil dy kiart, as dy by gooidsave Lesh dy lhiggey dou shassoo magh ayns E hilley myr fer jeusyn nagh vel er hayrn E chorree orrym.
Memorandum liorish Abraham Van Helsing
4 Mee Houney.—Shoh gys my henn charrey feer John Seward, M.D., jeh Purfleet, Lunnin, er aggle nagh jeanym fakin eh. Foddee dy jean eh soilshaghey magh. She moghrey t'ayn, as ta mee screeu liorish aile ta mee fud ny hoie er reayll bio—lesh cooney y Ven-seyr Mina. S'feayr eh, feayr; cho feayr dy vel y speyr trome lheeah lane dy niaghtey, as cuin vees shen tuittym nee eh tannaghtyn ayn car y gheurey choud's ta'n thalloo creoighey dy ghoaill eh. T'eh jeeaghyn dy vel eh er n'yannoo er y Ven-seyr Mina; t'ee er ve cho trome 'sy chione eck feiy'n laa nagh row ee gollreeish hene. T'ee cadley, as cadley, as cadley! Ish ta cliaghtey ve cho geyre-inçhynagh, t'ee er n'yannoo ayns keeayll chiart y raa veg feiy'n laa; t'ee eer er choayl y mian-bee eck. Cha nel ee screeu veg 'sy jeelane veg eck, ish ta screeu cho firrinagh tra erbee ta barney ayn. Ta red ennagh sansheraght rhym nagh vel ooilley dy mie. Agh, noght t'ee smoo vif. Ta'n saveen liauyr feiy'n laa er nooraghey ee as er lheiys ee, son nish t'ee lane villish as cho gennal as v'ee rieau. Ec yn lhie-ghreiney hug mee eab er cur ee fo hypnosis, agh atreih! gyn eiyrtys erbee; ta'n pooar er jeet dy ve ny sloo as ny sloo lesh dagh laa, as noght cha daink eh lhiam er chor erbee. Well, aigney Yee dy row jeant—cre erbee vees shen, as raad erbee dy jean eh leeideil!
Nish gys yn shennaghys, son er yn oyr nagh vel y Ven-seyr Mina screeu 'sy ghreie-screeu eck, shegin dooys, ayns yn shenn aght staghylagh aym, nagh jean whilleen laa ain goll gyn recortys jeh.
Ren shin roshtyn y Varney Vorgo kiart lurg irree ny greiney moghrey jea. Tra ren mee fakin cowraghyn y vadran ren mee aarloo son yn hypnosis. Ren shin cur sthap er y charriads ain, as ren y Ven-seyr Mina, lurg jee lhie sheese, cur seose ee hene 'syn aght cadjin, agh ny smelley as rish traa s'girrey na v'eh rieau, da'n saveen fo hypnosis. Myr roïe, ren y freggyrt çheet: "dorraghys as cassey yn ushtey." Eisht ren ee doostey, gennal as breeoil as ta shin goll y raad ain as dy leah ta shin roshtyn y Varney. Ec y traa as y voayl shoh, t'ee cheet dy ve er aile lesh jeeanid; ta niart stiuree noa ennagh aynjee goll er soilshaghey magh, son t'ee sheeyney mair er y raad as gra:—
"Shoh y raad."
"Cre'n aght ta fys ayd er shen?" ta mee briaght j'ee.
"Son shickyrys ta fys aym er," t'ee cur freggyrt, as lesh sthap, t'ee gra neesht: "Nagh vel y Jonathan aym er n'gholl lesh as er screeu jeh'n jurnaa echey?"
Ec y toshiaght ta mee smooinaghtyn dy row shen beggan quaagh, agh dy leah ta mee toiggal nagh vel agh un fo-raad jeh'n lheid shoh. Agh s'goan ta ymmyd jeant jeh, as feer neu-chasley rish y raad mooar veih'n Vukovina gys Bistritz, vees ny s'lhea as creoi, as ymmyd smoo jeant jeh.
Myr shoh ren shin çheet sheese y raad shoh; tra ta shin çheet er raaidyn elley—cha nee kinjagh eh dy row shin shickyr dy row ad nyn raaidyn er chor erebee, son t'ad treigit as va sniaghtey eddrym er duittym—ta fys ec ny cabbil, as ocsyn ynrican. Ren mee cur y kione oc daue, as t'ad goll cho surransagh. Lurg tammylt ta shin feddyn ooilley ny nheeghyn ta Jonathan er n'yannoo recortys jeh 'sy lioar-laa yindyssagh shen echey. Eisht ta shin goll roin rish ooryn as ooryn feer liauyr. Ec y toshiaght, ta mee ginsh da'n Ven-seyr Mina dy ghoaill saveen; t'ee cur eab er, as t'eh çheet lhee. T'ee ny cadley ooilley yn traa; derrey fy yerrey, ta mee gennaghtyn dy vel ourys çheet orrym, as cur eab er doostey ee. Agh t'ee cadley foast, as cha noddym doostey ee ga dy vel mee geabey. Cha nel mee geearree geabey rour er-aggle dy jeanym jeeill jee; er y fa ta fys aym dy vel ee er hurranse mooarane, as dy vel saveen ny keayrtyn bun as baare jee.
-----
Yn lioar Dracula liorish Bram Stoker, currit 'sy Ghaelg as ry chlashtyn ayns episodeyn dagh shiaghtin fastyr beg Jedoonee eddyr 6.00pm as 7.00pm. ayns Claare ny Gael,
Shen eh, eisht – cha row agh yn daa chlaare er-nyn-son y cheayrt shoh, as myr shoh ta shin er jeet gys jerrey y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht. Slane lhiu.
'Sy phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, nee shiu clashtyn meeryn 'sy Ghaelg va goll er skeayley-magh hoshiaght ayns shiartanse dy chlaareyn Radio Vannin er yn chiaghtin.
Ta shin goaill toshiaght lesh ny cooishyn as 'Kiaull as Cooish', claare vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin as vees ry chlashtyn eddyr 5.00pm as 6.00pm fastyr Jeheiney er Radio Vannin AM1368. Shoh dooin Daniel Quayle – myr va mee gra, lesh ny cooishyn, agh gyn y chiaull.
KIAULL AS COOISH
Daniel Quayle as 'Kiaull as Cooish'.
Va David Kinley 'sy teyrlann marish Phil Gawne 'sy teyrlann son 'Goll as Gaccan' fastyr Jedoonee eddyr 4pm as 6pm, as v'ad goaill soylley jeh soo va jeant oc as v'ad loayrt mychione enmyn buill. Haink chaghteraght stiagh choud's va'n chlaare goll veih fer eaishtagh enmyssit Robert, as s'cosoylagh eh dy row Robert jeeaghyn er ynnyd eggey Radio Vannin, as ayns shen ta caa da sleih fakin yn peiagh ta chebbal y chlaare, lesh shamraigyn ayns shoh 'sy teyrlann. T'eh jeeaghyn dy ren Robert fakin dy row y chlaare goll yn chiaghtin shoh chaie, ny yeih nagh row peiagh erbee ry. Va'n chaghteraght echey beggan mitchooragh, shirrey er Phillie dy chur yn Ghaelg er raa er-e-hon, as shoh diu yn raa shen v'eh geearree.
GOLL AS GACCAN
Phil Gawne, jannoo chyndaays myr va fer eaishtagh, Robert, shirrey ersyn ayns 'Goll as Gaccan'. Myr va Phil gra, s'anvennick eh dy vel eh assaaragh, agh t'eh jeeaghyn dy ren Robert goaill tastey jeh fer jeh ny keayrtyn shen va recortys jeant ec Phillie rolaue.
Ayns 'Claare ny Gael' ta shin cheet faggys da jerrey yn lioar Dracula liorish Bram Stoker, ayns chyndaays 'sy Ghaelg, agh er yn oyr dy vel shin clashtyn ee ayns episodeyn giarey shiaghtin er shiaghtin 'sy chlaare, yiarrin nagh jean mayd cur kione er y skeeal derrey lieh-raad trooid chied vee ny bleeaney shoh cheet, Jerrey Geuree 2025.
'Syn ayrn shoh jeh'n skeeal, ta Jonathan Harker marish yn Chiarn Godalming ayns baatey-liauyr bree, goll er yn awin Sereth as stiagh 'sy Vistritza. Ec y traa cheddin ta Quincey Morris as yn Fer-lhee John Seward er mooin cabbil, goll lesh broogh ny hawiney, as t'eh fo'n Olloo Van Helsing kionnaghey carriads as cabbil dy gholl y raad marish Mina Harker gys Cashtal Dracula. Ta shin goaill toshiaght er yn awin.
CLAARE NY GAEL
Lioar-laa Jonathan Harker.
Ta shin nish er n'gholl stiagh 'sy Vistritza; as my va shin neu-chiart 'sy smooinaghtyn ain ta'n caa ain ersooyl. Ta shin er verraghtyn er dagh ooilley vaatey, mooar as beg. Dy moghey moghrey jiu, ren un skimmee sheiltyn dy row shin baatey y Reiltys, as ren ad cur-rish shin rere shen. Honnick shin ayns shoh aght dy yannoo rea cooishyn, myr shoh ayns Fundu, boayl ta'n Vistritza roie stiagh 'sy Sereth, hooar shin brattagh y Roumania as nish ta shin bennalt shen dy baghtal. Lesh dy chooilley vaatey ta shin er verraghtyn er neayr's shen t'eh er jeet lesh y chluig shoh; ta dy chooilley ammys er ve currit dooin, as cha nee eer un cheayrt va plaiynt erbee da cre erbee ren shin reih dy vriaght jeu ny dy yannoo. Ta paart jeh ny Slovakee ginsh dooin dy jagh baatey mooar shagh'oc, as eh goll ec ny smoo na'n bieauid cadjin er yn oyr dy row skimmee dooble er boayrd. Va shoh roish my daink ad gys Fundu, myr shoh cha dod ad insh dooin ren y baatey çhyndaa stiagh 'sy Vistritza ny freayll rish goll seose yn Sereth. Ayns Fundu cha dod shin clashtyn veg mychione lheid y vaatey, myr shoh gyn ourys hie eh shaghey 'syn oie. Ta mee gennaghtyn saveenagh; foddee dy vel y feayrid goaill toshiaght er jannoo orrym, as shegin da'n dooghys goaill fea traa ennagh. Ta Godalming shassoo er dy jean eshyn freayll yn chied arrey. Dy bannee Jee eh son ooilley e vieys da Mina voght veen as dooys.
2 Mee Houney, moghrey.—She laa gial t'ayn. Cha row y dooinney mie shen gearree doostey mee. T'eh gra dy beagh loght er ve jeant liorish, er-son va mee cadley cho sheeoil as va jarrood my voirey. T'eh jeeaghyn sondagh agglagh dy row mee my chadley choud, as lhiggey da freayll arrey fud ny hoie; agh v'eh slane kiart. Ta mee my ghooinney noa moghrey jiu; as, choud's ta mee my hoie ayns shoh as jeeaghyn ersyn cadley, foddym jannoo ooilley vees femoil chammah's goaill kiarail jeh'n jeshaght, stiurey, as freayll arrey. Ta mee gindys c'raad ta Mina nish, as Van Helsing. Veagh ad er roshtyn Veresti mysh munlaa Jecrean. Veagh traa dy liooar ceaut oc er geddyn y carriads as cabbil; myr shoh my v'ad er n'ghoaill toshiaght as er hroailt dy creoi, veagh ad nish 'sy Varney Vorgo. Dy jean Jee leeideil ad as cooney lhieu! Ta mee goaill aggle roish smooinaghtyn er shen foddee taghyrt. Dy row caa dooin agh dy gholl ny s'tappee! agh cha nod mayd; ta ny jeshaghtyn aa-woalley as jannoo nyn gooidshare. Ta mee gindys cre'n aght ta'n Fer-lhee Seward as Mnr. Morris goll. T'eh jeeaghyn dy vel strooanyn gyn scuirr roie sheese ny sleityn as stiagh 'syn awin shoh, agh er yn oyr nagh vel fer erbee jeu ro vooar—ec y traa t'ayn, ec y chooid sloo, ga dy vel ad agglagh gyn ourys 'sy gheurey as tra ta'n sniaghtey lheie—foddee nagh vel ny deiney er cabbil er jeet er rour cumrail. Ta mee treishteil roish my vees shin roshtyn Strasba dy bee caa dooin fakin ad; er-son mannagh vel shin liorish yn traa shen er verraghtyn er y Chount, foddee dy bee feme er çheet cooidjagh dy ghoaill coyrle er ny vees ry yannoo ain eisht.
Jeelane yn Er-lhee Seward.
2 Mee Houney.—Three laghyn er y raad. Gyn naightyn, as gyn traa dy screeu eh dy beagh y lheid er ve ayn, er y fa ta dagh shallid mooar-leagh. Cha row ain agh yn fea femoil son ny cabbil; agh ta ny neesht jin gymmyrkey lesh dy yindyssagh. Ta ny laghyn shen dy adventyr ain prowal dy ve ymmydoil. Shegin dooin streeu er nyn doshiaght; cha jean mayd gennaghtyn maynrey arragh derrey vees shilley ain er y vaatey-liauyr reesht.
3 Mee Houney.—Cheayll shin ayns Fundu dy row y baatey-liauyr er n'gholl seose y Vistritza. Ta mee geearree nagh row eh cho feayr. Ta monnaghyn ayn dy vel sniaghtey çheet; as my vees eh tuittym dy trome nee shen cur sthap orrin. Ayns lheid y chooish shegin dooin geddyn sleayd as goll roin, ayns aght ny Rooshee.
4 Mee Houney.—Jiu cheayll shin dy row cumrail er y vaatey-liauyr er-coontey drogh-haghyrt tra cur eab er seiy raad seose keyllys chreggagh. Ta baatyn ny Slovakee cosney seose mie dy liooar, lesh cooney tead as stiurey lesh tushtey. Hie paart jeu seose agh oor ny ghaa roish shen. Ta paart dy schlei y cheirdagh ec Godalming hene, as t'eh jeeaghyn dy nee eshyn hug doaie er y vaatey-liauyr reesht. Fy yerrey, ren ad cosney seose y cheyllys chreggagh mie dy liooar, lesh cooney ynnydoil, as t'ad ersooyl er y çhelg reesht. S'treih lhiam eh nagh vel y vaatey veg ny share son y drogh-haghyrt; ta ny boddeeyn ginsh dooin lurg da cosney stiagh er ushtey rea reesht, dy row eh freayll rish sthappal eisht as nish ooilley yn traa v'eh ry akin. Shegin dooin seiy er nyn doshiaght ny s'creoi na ren shin rieau; foddee dy bee feme er nyn gooney dy leah.
Lioar-laa Mina Harker.
31 Jerrey Fouyir.—Raink shin Veresti ec munlaa. Ta'n Olloo ginsh dou moghrey jiu ec y vadran s'goan oddagh eh cur mee fo hypnosis er chor erbee, as nagh dod mee gra veg agh: "dorraghey as kiune". T'eh mooie nish kionnaghey carriads as cabbil. T'eh gra dy jean eh ny s'anmee cur eab er kionnaghey cabbil elley, foddee myr shoh dy bee mayd abyl dy chaghlaa ad er y raad. Ta red ennagh ny sodjey na 70 meeiley roin. S'aaley ta'n çheer, as feer anaasagh; dy row shin agh ayns stayd elley, cre cho eunyssagh veagh eh dy akin ooilley j'ee. Dy beagh Jonathan as mish gimman ny trooid nyn lomarcan cre'n taitnys veagh eh. Dy sthappal as dy akin sleih, as dy ynsaghey red ennagh mychione y vea oc, as dy lhieeney yn aigney ain nyn gooinaghtyn lesh ooilley ny daahghyn as reayrtyn caslyssagh jeh'n clane çheer feie aalin as ny cummaltee joarree! Agh, atreih!—
Ny s'anmee.—Ta'n Fer-lhee Van Helsing er jeet reesht. Ta'n carriads as ny cabbil echey; nee mayd goaill paart dy yinnair, as goaill toshiaght oor veih nish. Ta ben y thie cur stiagh er-nyn-son baskaid feer vooar dy vee; t'eh jeeaghyn dy ve dy liooar son sheshaght dy hidooryn. Ta'n Olloo greinnaghey ee, as t'eh sansheraght dou foddee dy bee shiaghtin ersooyl roish my vod mayd geddyn bee mie erbee reesht. T'eh er ve shappal neesht, as t'eh er chur dy valley lheid y vart yindyssagh dy chooatyn fynnagh as filleagyn, as dy chooilley horçh dy reddyn çheh. Cha bee caa erbee dooin çheet dy ve feayr.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Bee mayd ersooyl dy leah. Ta mee goaill aggle roish smooinaghtyn er ny foddee taghyrt dooin. Ta shin dy feer ayns laueyn Yee. Cha nel fys agh ynrican Echeysyn er ny vees çheet, as ta mee guee Ersyn, lesh slane niart my annym trimshagh imlee, dy jean Eh freayll arrey er my ghooinney sheshey ennoil; cre erbee haghyrys, dy row fys ec Jonathan dy row mee graihagh er as cur onnor da ny smoo na foddym gra, as dy bee my smooinaghtyn s'noa s'firrinagh dy kinjagh er-e-hon.
CABDIL XXVII
LIOAR-LAA MINA HARKER
1 Mee Houney.—Feiy'n laa ta shin er hroailt, as ec bieauid mie. T'eh jeeaghyn dy vel fys ec ny cabbil dy vel ad goll er dellal rish dy kenjal, er-son t'ad goll dy arryltagh y clane raad oc ec y vieauid share. Ta whilleen caghlaa er ve ain as ta shin feddyn magh yn un red cho kinjagh dy vel eh greinnaghey shin dy smooinaghtyn dy bee jurnaa aashagh ain. Cha nel yn Fer-lhee Van Helsing gra monney; t'eh ginsh da ny eirinee dy vel eh siyrraghey gys Bistritz, as t'eh geeck daue dy mie dy caghlaa ny cabbil. Ta shin geddyn awree heh, ny caffee, ny tey; as ersooyl lhien. She çheer aalin ee; lane dy reddyn aalin jeh dagh sorçh oddagh oo sheiltyn, as ta ny feallee dunnal, as lajer, as neu-chramp, as t'ad jeeaghyn dy ve lane dy ghooghyssyn jesh. T'ad feer, eer aase-chredjuagh. 'Sy chied thie tra haink shin gys sthap, tra honnick y ven ren shirveishagh orrin y cron er my vaaish, hug ee croshag urree hene as heeyn ee magh daa vair orrym, dy reayll ersooyl y drogh hooill.
-----
Paart elley jeh'n skeeal ard-ghooagh shen, Dracula liorish Bram Stoker ayns chyndaays 'sy Ghaelg, 'syn aght t'eh ry chlashtyn ayns Claare ny Gael fastyr beg Jedoonee eddyr 6.00pm as 7.00pm.
As er shen, ta shin cheet gys jerrey y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, as myr shoh, slane lhiu.
Shoh diu y podcast, Abbyr Shen Reesht, lesh meeryn 'sy Ghaelg ass shiartanse dy chlaareyn Radio Vannin er yn chiaghtin.
Fastyr Jeheiney eddyr 5.00pm as 6.00pm va Daniel Quayle chebbal Kiaull as Cooish, as veih'n chlaare shen ta shin clashtyn ny va Daniel dy ghra, son y chooid smoo mychione y chiaull v'ayns y chlaare, ny yeih nagh vel shin clashtyn shen ayns shoh.
KIAULL AS COOISH
Kiaull as Cooish marish Daniel Quayle, vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin er y voggyl AM 1368.
Ayns 'Goll as Gaccan' fastyr Jedoonee eddyr 4pm as 6pm, va Phil Gawne jannoo ymmyd jeh coloayrtys recortit liorish Ruth Keggin Gell mychione yn Eailley Ghaelgagh va currit er bun liorish Phil 'sy vlein 1996, as neayr's shen haink yn ennym j'ee dy ve yn Chooish. Va shen feer anaasagh, agh cha row meer er-lheh 'sy Ghaelg hene 'sy chlaare y cheayrt shoh.
As myr shoh, gys Claare ny Gael. Ta mee gooley dy bee mayd cheet gys jerrey yn lioar, Dracula liorish Bram Stoker mysh queig shiaghtin jeig veih shoh, er yn oyr nagh vel monney j'ee er mayrn ain choud's ta shin lhaih ee ayns chyndaays 'sy Ghaelg. Ec y traa t'ayn ta'n Olloo Van Helsing er n'ghra dy jean eh cur-lesh Mina Harker gys Cashtal Dracula. Ta Jonathan Harker currit ass dy mooar, er yn oyr dy vel Mina hannah doghanit ec yn Chount Dracula as ta'n annym eck ayns gaue hannah. Ta shin clashtyn veih Lioar-laa Mina Harker :
CLAARE NY GAEL
Ren coraa yn Olloo, choud's loayr eh ayns sheeanyn cleeir millish, va jeeaghyn dy aa-woalley 'syn aer, kiunaghey shin ooilley:—
"Oh, my charrey, t'eh er yn oyr dy baillym sauail y Ven-seyr Mina veih'n voayl atçhimagh shen dy vel mee son goll. Nar lhig eh Jee dy baillin cur-lesh ee gys y voayl shen. Ta obbyr—obbyr keoie—dy ve jeant ayns shen, nagh vel son ny sooillyn eck. Ta shinyn ny deiney ayns shoh, ooilley er-lhimmey jeh Jonathan, er nakin lesh ny sooillyn oc hene ny vees dy ve jeant roish my vod y boayl shen ve jeant glen. Cooinee er dy vel shin ayns çhennid debejagh. My vees yn Count scapail voin y cheayrt shoh—as lajer, aghtal, croutagh eh—foddee dy jean eh reih dy chadley rish cheead blein, as eisht ayns traa yinnagh y fer ain cho veen"—ghow eh my laue—"çheet dy reayll sheshaght rish, as veagh ee gollroosyn elley ren uss, Jonathan, fakin. T'ou uss er ninsh dooin jeh ny meillyn froaishagh oc; ren oo clashtyn y gearey awane oc choud's ren ad greimmey y poagey va brebbal ren yn Count ceau daue. T'ou bibbernee; as kiart dy vel eh myr shen. Jean leih dou eh dy vel mee cur wheesh pian ort, agh t'eh femoil. My charrey, nagh vel shoh feme doogh as er-e-hon ta mee cur, foddee, my vioys? My haghyrys eh dy jinnagh feallee erbee goll stiagh 'sy voayl shen dy hannaghtyn ayn, orrympene's veagh eh dy gholl dy reayll sheshaght maroo. "
"Jean myr ta'n aigney ayd," dooyrt Jonathan, lesh sogh hug eh dy slane er creau, "ta shin ayns laueyn Yee!"
Ny s'anmee.—Oh, hug eh foays dou fakin yn aght ren ny deiney dunnal shoh gobbraghey. Cre'n niart t'ec mraane agh dy cur graih da deiney tra t'ad cho jeean, as cho firrinagh, as cho dunnal! As, neesht, hug eh orrym smooinaghtyn er niart yindyssagh yn argid! Cre nagh jig lesh tra ta ymmyd jeant jeh dy kiart; as cre hig lesh my vees drogh ymmyd jeant jeh? Dennee mee cho booisal dy vel yn Çhiarn Godalming cho berçhagh, as dy vel eshyn chammah's Mnr. Morris, as palçhey argid echeysyn neesht, arryltagh dy cheau eh cho seyr. Er-son mannagh ren ad, cha vod yn turrys beg ain eer goaill toshiaght, edyr cho leah as lesh cullee cho mie, myr bee eh çheusthie jeh oor elley. Cha nel three ooryn ersooyl neayr's v'eh reaghit ny veagh yn paart ec cagh jin dy yannoo; as nish ta baatey-liauyr bree aalin ec yn Çhiarn Godalming as Jonathan, lesh bree jeant aarloo dy ghoaill toshiaght er grig. Ta lieh-ghussan dy chabbil mie ec yn Er-lhee Seward as Mnr. Morris, as stoamey ad. Ta ooilley ny caslyssyn çheerey as cullee jeh caghlaaghyn keint vees ry gheddyn ain. T'eh reaghit dy jean yn Olloo Van Helsing as mish faagail er y traen ec 11:40 noght lesh Veresti, boayl nee mayd geddyn carriads dy imman gys y Varney Vorgo. Ta shin cur-lesh ain mooarane argid roie, er yn oyr dy jean mayd kionnaghey carriads as cabbil. Nee mayd imman er-nyn-son hene, er yn oyr nagh vel peiagh erbee dy hreishteil ayn 'sy chooish. Ta paart jeh ymmodee glareaghyn ec yn Olloo, myr shoh nee mayd cosney roin dy mie. Ta wappinyn ain ooilley, eer er-my-hon gunn laue as barrel jeh lheead mooar; cha beagh Jonathan maynrey mannagh row wappin aym 'naght cheddin as ec ny fir elley. Atreih! cha noddym gymmyrkey un wappin myr ta ny fir elley; ta'n cron er my vaaish gobbal dou shen. Ta'n Fer-lhee Van Helsing meen gerjaghey mee liorish insh dou dy vel mee lane-armit er yn oyr foddee dy bee moddee oaldey ayn; ta'n emshyr çheet dy ve ny s'feayrey dagh oor, as ta cassaghyn sniaghtee ayn vees çheet as goll myr raaueyn.
Ny s'anmee.—Va feme er ooilley my ghunnalys dy chur slane er my vyrneen. Foddee nagh jean mayd çheet cooidjagh arragh. Dunnalys, Vina! ta'n Olloo jeeaghyn ort dy geyre; ta'n shilley echey myr raaue. Cha nhegin da jeïr ve ayn nish—mannagh vel eh dy jean Jee lhiggey daue tuittym ayns boggey.
Lioar-laa Jonathan Harker.
30 Jerrey Fouyir. 'Syn oie.—Ta mee screeu shoh fo hoilshey veih dorrys coirrey y vaatey-liauyr bree: Ta'n Çhiarn Godalming greesaghey yn aile. T'eh braew oayllit rish yn obbyr er yn oyr dy row echey rish bleeantyn baatey-liauyr jehsyn hene er y Thames, as fer elley er ny Lheanyn Norfolk. Bentyn da ny plannyn ain, ren shin reaghey fy yerrey dy nee kiart va çheb Mina, as dy beagh coorse ushtey erbee reiht son scapail y Chount back da'n Chashtal echey, yn Sereth as eisht y Vistritza ec y ghoal eck, dy beagh shen eh. Va shin sheiltyn, dy beagh boayl ennagh mysh y 47oo cheim, dowan-lheead y hwoaie, y boayl reiht dy gholl harrish y çheer eddyr yn awin as ny Carpathee. Cha nel shin goaill aggle roish roie ec bieauid mie seose yn awin 'syn oie; ta palçhey ushtey ayn, as ta ny brooghyn lhean dy liooar veih my cheilley dy chur er goll fo bree, eer 'sy dorraghys, aashagh dy liooar. Ta'n Çhiarn Godalming ginsh dou dy chadley rish tammylt, er yn oyr dy nee mie dy liooar ec y traa t'ayn eh son un pheiagh dy reayll arrey. Agh cha noddym cadley—cre'n aght foddym lesh y ghaue agglagh croghey erskyn my vyrneen, as ish goll magh as stiagh 'sy voayl atçhimagh shen.... Ta'n un gherjagh aym dy vel shin ayns laueyn Yee. Er-be y credjue shen veagh ny sassey eh dy gheddyn baase na dy hannaghtyn bio, as myr shoh dy ve rey rish ooilley y voirey. Va Mnr. Morris as y Fer-lhee Seward ersooyl er y varkiagh liauyr oc roish my ghow shin toshiaght; nee ad freayll rish y vroogh yesh, foddey dy liooar voee dy chosney gys ny thallooyn syrjey raad foddee ad fakin paart liauyr ny hawiney as shaghney geiyrt er ny lhoobyn eck. Ta daa ghooiney oc, ayns ny keimyn toshee, dy varkiagh as dy leeideil ny cabbil frea oc—kiare jeu ooilley cooidjagh, nagh jean ad tayrn yindys. Tra nee ad cur ersooyl ny deiney, as hig shen dy leah, nee ad hene goaill kiarail jeh ny cabbil. Foddee dy bee feme ain er çheet cooidjagh; my vees shen yn aght foddee ad cur cabbil son y clane possan ain. Ec fer jeh ny jeeltyn ta eairk vees ry ghleashaghey, as foddee shen ve caghlaait dy aashagh son Mina, my vees feme er shen.
She adventyr keoie vees goll er jannoo ain. Ayns shoh, choud's ta shin siyrraghey roin trooid y dorraghys, lesh feayrid ny hawiney jeeaghyn dy ve girree neose as bwoalley shin, lesh coraaghyn folliaghtagh ooilley ny hoie mygeayrt-y-mooin, ta trimmid currit er dy slane. T'eh jeeaghyn dy vel shin goll lesh y troa stiagh ayns buill gyn yss dooin as ayns raaidyn gyn yss dooin; stiagh ayns slane seihll dy nheeghyn dorraghey agglagh. Ta Godalming dooney dorrys y choirrey....
31 Jerrey Fouyir.—Foast siyrraghey roin. Ta'n laa er jeet, as ta Godalming ny chadley. Ta mee freayll arrey. S'feayr geyre ta'n moghrey; ta shin booisal son çhiass y choirrey, ga dy vel cooatyn tromey fynee ain. Choud's nish cha nel shin er n'gholl shaghey agh baatey foshlit ny ghaa, agh cha row er boayrd fer erbee jeu kishtey ny paggad va çheet faggys da mwooadys yn er shen ta shin shirrey. Va ny deiney goaill aggle dagh keayrt ren shin çhyndaa y lampey lectragh ain orroo, as huitt ad er nyn nglioonyn as ghow ad padjer.
1 Mee Houney, fastyr beg.—Gyn naight feiy'n laa; cha nel shin er n'gheddyn veg jeh'n sorçh ta shin shirrey.
---oooOooo---
Episode elley ass yn lioar Dracula liorish Bram Stoker, currit 'sy Ghaelg as vees ry chlashtyn ayns Claare ny Gael.
As shen eh reesht, myr shoh veih'n phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, slane lhiu.
Lhig dooin goaill toshiaght er y phodcast, Abbyr Shen Reesht, lesh ny cooishyn v'ec Daniel Quayle choud's v'eh chebbal y chlaare echey, 'Kiaull as Cooish', fastyr Jeheiney eddyr 5.00pm as 6.00pm.
Ta Kiaull as Cooish goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin er y voggyl AM 1368.
KIAULL AS COOISH
Ny cooishyn ass Kiaull as Cooish marish Daniel Quayle.
Marish Phil Gawne 'sy teyrlann son 'Goll as Gaccan' fastyr Jedoonee eddyr 4pm as 6pm va'n Greinneyder, Oaseir ny Gaelgey da Culture Vannin, Ruth Keggin Gell. As lesh arraneyder elley 'sy teyrlann, cha nyrrys dooin dy row arrane goll eddyr Phil as Ruth. Hoshiaght t'ad goll trooid ny fockleyn, as eisht t'ad goaill eh cooidjagh as eisht myr rolley.
GOLL AS GACCAN
Ruth Keggin Gell marish Phil Gawne ayns Goll as Gaccan, as v'ad goaill yn arrane, Shiaull Ersooyl.
Ayns yn chyndaays 'sy Ghaelg ain jeh Dracula liorish Bram Stoker, as episodeyn ry chlashtyn shiaghtin er shiaghtin ayns 'Claare ny Gael', eddyr 6.00pm as 7.00pm fastyr beg yn Doonee, ta shin clashtyn Memorandum liorish Mina Harker, lurg jee goll trooid ooilley ny coontaghyn jeh ny va grait as jeant ec yn Chount Dracula choud's nish, as t'ee cur ooilley ny myn-phoyntyn as soilshaghey magh ny oyryn son y vriwnys eck er ny ta'n Count jannoo nish as ny t'eh er chee jannoo.
CLAARE NY GAEL
Shoh ta'n eie aym: dy ren ayns Lunnin y Count reaghey dy chosney back gys e chashtal er yn ushtey, myr yn aght smoo sauçhey as follit. Dy row eh currit-lesh veih'n chashtal liorish Szganee, as s'cosoylagh eh dy ren adsyn livrey y lught gys ny Slovakee ren cur-lesh ny kishtaghyn gys Varna, er yn oyr veih'n voayl shen v'ad currit er lhong lesh Lunnin. Myr shoh va fys ec yn Chount er ny feaillee oddagh reaghey y shirveish shoh. Tra va'n kishtey er y thalloo, roish irree ny greiney ny lurg yn lhie-ghreiney, haink eh veih'n chishtey echey, haink eh quail Skinsky, as hug eh sarey da mychione ny dy yannoo bentyn da reaghey arraghey y kishtey seose awin ennagh. Tra va shoh jeant, as va fys echey dy row ooilley fo raad, ren eh dolley magh ny lorgyn echey, myr v'eh smooinaghtyn, liorish dunverys y jantagh echey.
Ta mee er n'yeeaghyn er y chaslys çheerey as ta mee fakin dy vel yn awin s'cooie da ny Slovakee goll seose edyr y Phruth ny'n Sereth. Ta mee lhaih 'sy chlou-screeuyn dy ren mee ayns my stayd my-neealloo clashtyn booaghyn geamagh as ushtey cassey jeeragh rish my chleayshyn as fuygh jeestyrnee. Va'n Count 'sy chishtey echey, eisht, er awin ayns baatey foshlit—immanit dy lickly edyr liorish maidjyn raue ny lorgyn. Cha beagh lheid y heean ayn my v'eh goll sheese lesh y troa.
Dy jarroo foddee nagh bee eh edyr yn Sereth ny'n Phruth, agh foddee dy vod mayd ronsaghey ny smoo. Agh jeh'n ghaa shoh, ta'n Phruth ny sassey dy gholl lesh, agh ta'n Sereth, ayns Fundu, çheet cooidjagh rish y Vistritza vees roie seose mygeayrt y Varney Borgo. S'cronnal eh dy vel yn lhoob jeant eck cho faggys da cashtal Dracula as vees ry gheddyn er yn ushtey.
Lioar-laa Mina Harker—goll er.
Tra va mee jeant lesh lhaih magh, ghow Jonathan mee ayns e roihaghyn as ren eh paagey mee. Va ny fir elley craa my ghaa laue reesht as reesht, as dooyrt yn Fer-lhee Van Helsing:—
"Ta'n Ven-seyr veen Mina ain keayrt elley ny fer ynsee dooin. Ta ny sooillyn eck er ve ayns boayl va shinyn doal. Nish ta shin geiyrt er y raad reesht, as y cheayrt shoh foddee dy jean eh çheet lhien. Ta'n noid ain 'sy stayd smoo anlheiltagh echey; as my vees shin abyl dy heet er 'sy laa, er yn ushtey, bee'n obbyr ain jeant. T'eh er n'ghoaill toshiaght roin, agh t'eh gyn pooar dy hiyrraghey, er yn oyr nagh vod eh faagail e chishtey er aggle dy jean adsyn ta gymmyrkey eh goaill ourys; er-nyn-son dy ve ouryssagh yinnagh shen cur brod daue dy cheau eh 'syn awin aynjee yinnagh eh cherraghtyn. Ta fys echey er shoh, as cha jean eh. Nish my gheiney, gys y Choyrle Chaggee ain; er-son, ayns shoh as nish, shegin dooin plannal ny vees dy ve jeant ec cagh as ooilley jin."
"Nee'm geddyn baatey-liauyr bree as geiyrt er," dooyrt yn Çhiarn Godalming.
"As mish, cabbil dy eiyrt er y vroogh er aggle trooid caa dy vel eh çheet gys y thalloo," dooyrt Mnr. Morris.
"Feer vie!" dooyrt yn Olloo, "mie ny neesht jiu. Agh cha nhegin da fer erbee jiu goll dty lomarcan. Shegin da ve niart ayn dy chur mow niart my vees feme er; s'lajer as garroo ta'n Slovakagh, as t'eh gymmyrkey wappinyn barbagh." Ren ooilley ny deiney mongey, er-son ny mast'oc v'ad gymmyrkey tasht beg dy wappinyn. Dooyrt Mnr. Morris:—
"Ta mee er chur-lesh kuse dy Winchesteryn; t'ad ymmydoil dy liooar ayns çhionnal, as foddee dy bee moddee oaldey ayn. Ren y Count aarloo, my vees cooinaghtyn eu, saase ny ghaa elley dy choadey eh hene; ren eh cur kuse dy churrymyn er sleih elley as s'goan ren Bnr. Harker clashtyn ny toiggal ad. Shegin dooin ve aarloo er dy chooilley ard." Dooyrt yn Fer-lhee Seward:—
"Er-lhiam dy bare lhiam goll marish Quincey. Ta shin er ve oayllagh rish shelg ry cheilley, as bee'n jees jin, mie-armit, rea rish cre erbee vees çheet. Cha nhegin dhyt ve dty lomarcan, Art. Foddee dy bee feme er caggey rish ny Slovakee, as yinnagh seiy trooid taghyrt—er yn oyr nagh vel mee sheiltyn dy vel ny feallee shoh gymmyrkey gunnyn—cur mow ooilley ny plannyn ain. Cha nhegin da gaueyn erbee ve ayn, y cheayrt shoh; cha jean mayd goaill fea derrey vees kione as corp y Chount er nyn scarrey, as vees shickyrys ain nagh vel ablid echey son goaill-foalley reesht." Yeeagh eh er Jonathan choud's loayr eh, as yeeagh Jonathan orrym. Dod mee fakin dy row y boght millish goll er ceau mygeayrt 'syn aigney echey. Dy dooghyssagh v'eh geearree ve marym; agh eisht veagh yn shirveish vaatey, myr va smoo lickly, shen yinnagh stroie y ... y ... y ... Sooder Folley. (Cre'n fa ren mee leaystey roish screeu y fockle?) V'eh tostagh rish tammylt, as choud's v'eh tostagh loayr yn Fer-lhee Van Helsing:—
"My charrey Jonathan, shoh er-dty-hon son daa oyr. Hoshiaght, er y fa t'ou aeg as dunnal as foddee oo caggey, as foddee dy bee feme er dy chooilley vree fy yerrey; as reesht she'n cairys ayd dy stroie eh—yn red shen—t'er n'obbraghey wheesh trimshey ort as urree ta dty heshey. Ny jean goaill aggle son y Ven-seyr Mina; bee ish fo my churrym, my vees kied aym er shen. Ta mee shenn. Cha nel my lurgaghyn cho bieau as v'ad keayrt dy row; as cha nel mee oayllagh rish markiagh choud ny rish cloh wheesh as ta feme er, ny rish caggey lesh wappinyn baasoil. Agh foddym cooilleeney shirveish elley; foddym caggey ayns aght elley. As foddym geddyn baase, my vees shen femoil, kiart cho mie as deiney saa. Nish lhig dou gra shen veagh jeant aym shoh eh: choud's ta shiuish, my Hiarn Godalming as my charrey Jonathan, goll ayns y vaatey bree tappee eu seose yn awin, as choud's ta John as Quincey freayll arrey er y vroogh urree foddee dy beagh eh currit er y thalloo, nee'm goaill y Ven-seyr Mina kiart ayns cree çheer y noid ain. Choud's ta'n shenn volteyr kianglt 'sy chishtey echey, floadey er y stroo roie veih nagh vod eh scapail gys y thalloo—ayn nagh lhoys da troggal farkyl y chishtey-choffin echey er aggle dy jinnagh ny ymmyrkee Slovakagh echey fo aggle faagail eh dy cherraghtyn—nee mayd goll y raad ren Jonathan goll—veih Bistritz harrish y Vorgo, as nee mayd cosney y raad ain gys Cashtal Dracula. Ayns shoh, nee pooaraghyn y Ven-seyr Mina fo hypnosis son shickyrys cooney lhien, as nee mayd cosney y raad ain—lane dorraghey as gyn yss dooin ayns aght erbee elley—lurg chied irree ny greiney tra ta shin faggys da'n voayl boiragh shen. Ta mooarane ry yannoo, as buill elley dy ve jeant casherick, dy vel yn edd dy ard-nieughyn dollit magh." Ayns shoh ren Jonathan brishey stiagh er dy corree:—
"Vel eh foyd gra, Olloo Van Helsing, dy jinnagh oo cur-lesh Mina, 'sy chooish trimsagh eck as sollit myr t'ee lesh doghan y jouyl shen, kiart stiagh ayns cabbyn y ribbey baasoil echey? Cha jean son y theihll! Cha jean son Niau ny Niurin!" Haink eh dy ve bunnys gyn ablid dy loayrt rish minnid, as eisht hie eh er:—
"Vel fys ayd er ny ta'n boayl shen? Vel oo er nakin y lhiaght agglagh shen dy olkys jouyllagh—lesh eer yn re-hollys bio lesh cummaghyn atçhimagh, as dagh floag dy yoan vees cassey roish y gheay ny wane jeh ard-veisht stroialtagh? Vel oo er ghennaghtyn meillyn yn Sooder Folley er dty scoarnagh?" Ayns shoh hyndaa eh dou, as choud's haink shilley e hooillyn er my vaaish cheau eh seose ny roihaghyn echey lesh eam: "Oh, my Yee, cre va jeant ain dy vel lheid yn atçhim shoh orrin!" as ren eh sinkeil sheese er yn aashag ayns tuittym dy hreihys.
-----
Meer ass Dracula liorish Bram Stoker, y skeeal myr va scruit echeysyn hoshiaght, cha nee myr t'er ve ayns ooilley ny filmyn neayr's shen. Ta shin goll trooid yn skeeal ard-ghooagh shoh ayns chyndaays 'sy Ghaelg ayns Claare ny Gael.
As myr shoh, shen eh veih Abbyr Shen Reesht y cheayrt shoh, as veih'n phodcast shoh, slane lhiu.
Shoh diu y podcast, Abbyr Shen Reesht, as ta shin goaill toshiaght lesh Kiaull as Cooish, as aynjee ta Daniel Quayle chebbal ny neesht jeu, Kiaull as Cooish, agh ayns Abbyr Shen Reesht cha nel shin clashtyn agh ny cooishyn echey.
KIAULL AS COOISH
Kiaull as Cooish, vees goll er chebbal liorish Daniel Quayle fastyr Jeheiney eddyr queig pm as shey pm er y voggyl, AM, Three-Jeig, Sheyad-Hoght, as vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin.
Va fockleyn as raaghyn giarey ry chlashtyn ayns Goll as Gaccan marish Phil Gawne fastyr Jedoonee eddyr kiare pm as shey pm, agh cha row meer s'lhiurey er yn son, myr shoh ta shin goll dy jeeragh gys Claare ny Gael, fastyr beg yn Doonee veih shey pm gys shiaght pm.
Ayns Claare ny Gael ta shin clashtyn episodyn, shiaghtin er shiaghtin, veih chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker. Va ny caarjyn fuirraghtyn ayns purt enmyssit Varna er lhong va gymmyrkey yn Count Dracula veih Lunnin. Agh t'ad er n'gheddyn magh dy row shen crout ec y Chount, as dy vel yn lhong er n'gholl stiagh ayns purt elley, Galatz. Nish t'ad hene er roshtyn Galatz as t'ad feddyn magh dy daink y kishtey ayn va'n Count Dracula gys dooinney enmyssit Skinsky, agh choud's t'ad shirrey eshyn, ta naight cheet dy row eh er ny ghunverys dy hagglagh, lesh y scoarnit echey raipit magh. Ta shin goaill toshiaght lesh meer ass lioar-laa Jonathan Harker.
CLAARE NY GAEL
Ren adsyn roosyn va shin er ve loayrt roie rhymboo dy akin yn atçhim, as ny mraane gyllagh magh, "Shoh obbyr jeh Slovak!" Ren shin siyrraghey ersooyl nagh beagh shin çheet dy ve tayrnit stiagh 'sy chooish ayns aght ennagh, as myr shoh goit.
Choud's haink shin dy valley cha dod shin çheet er briwnys shickyr erbee. Va shin ooilley shickyr dy row y kishtey fo raad, er yn ushtey, gys boayl ennagh; agh cre veagh y boayl shen veagh eh orrin geddyn magh. Lesh creeaghyn tromey haink shin dy valley gys y thie aaght gys Mina.
Tra haink shin ry cheilley, va'n chied red dy ghoaill coyrle ry cheilley mychione loayrt dy foshlit reesht rish Mina. Va cooishyn çheet dy ve debejagh, as she caa t'ayn ec y chooid sloo, ga dy nee fer gaueagh eh. Myr keim hoshee, va mee lhiggit seyr veih my ghialdyn jee.
Lioar-laa Mina Harker.
30 Jerrey Fouyir, fastyr beg.—V'ad cho skee as ceaut as lhag-chreeagh nagh row veg ry yannoo derrey v'ad er n'ghoaill fea; myr shoh vrie mee jeu ooilley dy lhie sheese rish lieh-oor choud's yinnin cur sheese dy chooilley chooish gys y traa shen. Ta mee gennaghtyn cho booisal da'n dooinney ren croo greie screeuee y "Troailtagh", as da Mnr. Morris son geddyn y fer shoh er-my-hon. Veign er ghennaghtyn er shaghryn dy bollagh ayns jannoo yn obbyr dy beagh feme aym er screeu rish penn....
T'eh ooilley jeant; Jonathan boght braew meen, as liorish ooilley gyn ourys v'eh surranse, as liorish shen t'eh surranse nish. T'eh ny lhie er yn aashag as s'goan t'eh jeeaghyn dy vel eh tayrn ennal, as ta'n clane corp echey jeeaghyn dy ve goll er cur mow. Ta ny baaishyn echey craplit; ta'n eddin echey shang lesh pian. Y dooinney boght, foddee dy vel eh smooinaghtyn, as foddym fakin yn eddin echey lane-chraplit lesh jeeraghey er ny smooinaghtyn echey. Oh! dy row agh aght foddym cooney er chor erbee.... Nee'm shen as foddym.
Ta mee er vrie jeh'n Er-lhee Van Helsing, as t'eh er n'gheddyn er-my-hon ooilley ny pabyryn nagh vel mee er nakin foast.... Choud's t'ad goaill fea, nee'm lhaih trooid ooilley dy kiarailagh, as foddee dy bee briwnys erbee jeant aym. Nee'm cur eab er eiyrt er sambil yn Olloo, as smooinaghtyn gyn bai er ny nheeghyn roym....
Ta mee credjal fo ard chreenaght Yee dy vel mee er n'gheddyn magh red ennagh. Nee'm geddyn ny caslyssyn çheerey as jeeaghyn orroo....
Ta mee eer ny smoo shickyr ny va mee dy vel mee kiart. Aarloo ta'n smooinaghtyn noa aym, myr shoh nee'm çhaglym cooidjagh y possan ain as lhaih magh eh. Foddee ad jannoo briwnys er; s'mie eh dy ve kiart, as s'mooar-leagh ta dagh minnid.
Memorandum Mina Harker.
(Er ny screeu stiagh 'sy Lioar-laa eck.)
Bun ny cooish.—Ta doilleeid y Chount Dracula yn aght dy chosney back gys y voayl echey hene.
(a) Shegin da ve currit-lesh back ec peiagh ennagh. S'baghtal shoh; er-son my va pooar echey dy ghleashaghey eh hene myr v'eh geearree oddagh eh goll myr dooinney, ny moddey oaldey, ny craitnag, ny ayns aght ennagh elley. Dy baghtal t'eh goaill aggle roish ve feddynit ny lhiettrimmys er, 'sy stayd dy anlheiltys t'eh ayn son shickyrys—freillt myr t'eh eddyr irree ny greiney as yn lhie-ghreiney 'sy chishtey fuygh echey.
(b) Cre'n aght t'eh dy ve currit-lesh?—Ayns shoh foddee dy jean oardagh dy aagail magh cooney lhien. Er y raad, er y raad yiarn, er yn ushtey?
1. Er y Raad.—Ta doilleeidyn gyn scuirr, er-lheh ayns cosney magh ass y valley ard.
(x) Ta sleih ayn; as peeikearagh ta sleih, as t'ad ronsaghey. Oddagh faaue, çheb, ourys mychione ny vees 'sy chishtey, stroie eh.
(y) Ta, ny foddee dy vel, fir ny keeshyn as oaseiryn yn octroi ayn dy chosney shaghey.
(z) Foddee dy jinnagh ny clohderyn echey geiyrt er. Shoh yn aggle smoo echey; as dy chur lhiettrimmys er ve brahit t'eh er heiy ersooyl, wheesh as oddys eh, eer y dreih echey—mish!
2. Er y Raad yiarn.—Cha nel peiagh ayn as yn kishtey fo e churrym. Veagh feme er goll fo ghaue dy beagh cumrail er; as baasoil veagh cumrail, lesh noidyn geiyrt er. S'feer eh, foddee dy voddagh eh scapail 'syn oie; agh cre veagh eh, dy jinnagh eh faagail boayl joarree gyn kemmyrk huggey oddagh eh çhea? Cha nel shoh vees fo; as cha nel eh kiarail goll fo'n ghaue shen.
3. Er yn Ushtey.—Shoh yn aght smoo sauçhey, ayns un aght, agh jeh'n ghaue smoo ayns aght elley. Er yn ushtey t'eh gyn pooar er-lhimmey 'syn oie; eer ec y traa shen cha nod eh agh symney kay as sterrym as sniaghtey as ny moddee oaldey echey. Agh dy beagh eh mooirçhoorit, yinnagh yn ushtey bio sluggey sheese eh, as veagh eh dy jarroo caillt. Oddagh eh cur er yn saagh goll gys y thalloo; agh dy beagh eh thalloo neu-chaarjyssagh, ayn nagh row eh seyr dy ghleashaghey, veagh yn stayd echey foast debejagh.
Ta fys ain veih'n recortys dy row eh er yn ushtey; myr shoh ny t'eh orrin jannoo shen cur enn er cre yn ushtey.
Ta'n chied chooish dy hoiggal dy jeeragh ny t'er ve jeant echey choud's nish; foddee, eisht, dy jean mayd geddyn leeid er shen bee'n obbyr s'anmee echey.
Hoshiaght.—Shegin dooin scarrey shen ren eh ayns Lunnin myr ayrn jeh'n chiarail chadjin echey son immeeaght, veih shen as va preays er rish traaghyn as v'eh ersyn reaghey cho mie as dod eh.
'Sy nah ynnyd shegin dooin toiggal, cho mie as fod mayd cur çheb er veih ny nheeghyn shione dooin, ny t'er ve jeant echey ayns shoh.
Bentyn da'n chied er, v'eh jeeaghyn dy row eh fosyn roshtyn Galatz, as dy dug eh coontey gys Varna dy volley shin er aggle dy jinnagh shin feddyn magh yn saase echey dy aagail Sostyn; she'n ynrican kiarail çhelleeragh v'echey ec y traa shen dy scapail. Y prowalys jeh shoh, shen y screeuyn currit gys Immanuel Hildesheim dy reaghey cooishyn as dy ghoaill ersooyl y kishtey roish irree ny greiney. Chammah's shen ta'n sarey echey da Petrof Skinsky. Orroosyn shoh cha nod mayd agh cur çheb; agh gyn ourys veagh screeuyn ennagh ny çhaghteraght, er yn oyr dy daink Skinsky gys Hildesheim.
Dy row, choud's shoh, ny plannyn echey speedeilagh, ta fys ain er. Va turrys bieau erskyn cadjinys ec y Czarina Catherine—wheesh dy row ourys ec yn Chaptan Donelson shen er; agh ren y far-chredjue echey cooidjagh rish e chroutid cloie gamman y Chount er-e-hon, as ren eh roie roish e gheay vondeishagh trooid kayaghyn as ooilley derrey ren eh cur-lesh eh myr dy beagh doallan er gys Galatz. Dy row reaghyssyn y Chount jeant dy mie, ta prowalys er ve jeant jeh shen. Ren Hildesheim reaghey cooishyn bentyn da'n chishtey, ghow eh ersooyl eh, as hug eh eh da Skinsky. Ghow Skinsky eh—as ayns shoh ta'n lorg caillt ain. Cha nel fys ain agh dy vel yn kishtey boayl ennagh er yn ushtey, goll roish. Ta fir ny keeshyn as yn octroi, my vees ad ayn, er ve shaghnit.
Nish ta shin çheet gys shen ren y Count son shickyrys lurg da roshtyn—er thalloo, ayns Galatz.
Va'n kishtey currit da Skinsky roish irree ny greiney. Ec irree ny greiney oddagh y Count çheet rish 'sy chummey echey hene. Ayns shoh, ta shin briaght yn oyr va Skinsky reiht er chor erbee dy chooney 'syn obbyr? Ayns lioar-laa my ghooinney sheshey, ta Skinsky er ny imraa myr dellal rish ny Slovakee oc ta dellal sheese yn awin gys y phurt; as ta raa y pheiagh shen, dy row y dunverys obbyr jeh Slovak, soilshaghey magh yn ennaghtyn cadjin noi y stayd echey. Va'n Count geearree ve ny lomarcan.
-----
Dracula liorish Bram Stoker ayns chyndaays 'sy Ghaelg, as ta shin lhaih y skeeal shen dagh shiaghtin ayns Claare ny Gael, eddyr shey pm as shiaght pm fastyr beg yn Doonee.
As shen eh reesht, as myr shoh veih Abbyr Shen Reesht, slane lhiu.
Ta shin goaill toshiaght er y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, lesh ny cooishyn ass claare marish Daniel Quayle, Kiaull as Cooish, vees goll er jannoo fastyr Jeheiney eddyr queig pm as shey pm er Radio Vannin AM Three-Jeig, Sheyad-Hoght.
KIAULL AS COOISH
Daniel Quayle, as eh chebbal Kiaull as Cooish, as magh assjee cheayll shin ny cooishyn echey.
Cha row skeeal ny aa-loayrtys jeh fockleyn jeh drane ny arrane er-nyn-son ayns Goll as Gaccan y cheayrt shoh, fastyr beg Jedoonee eddyr kiare as shey pm.
Ayns Claare ny Gael va paart jeh'n skeeal Dracula ain reesht, y lioar ard-ghooagh shen liorish Bram Stoker, agh ayns chyndaays 'sy Ghaelg. Nish ta'n possan dy chaarjyn er jeet veih purt enmyssit Varna gys fer elley enmyssit Galatz, t'ad er n'gholl magh dy reaghey aghtyn dy chosney er boayrd lhong t'er roshtyn Galatz, as t'ad treishteil dy chur-rish Count Dracula dy stroie eh. Ta Mina Harker er n'gholl back gys y thie aaght marish Quincey Morris, er yn oyr nagh vel glareaghyn joarree erbee echey. Ta shin clashtyn mychione eiyrtys jeh paart jeh'n obbyr ass Lioar Laa Mina Harker hoshiaght.
CLAARE NY GAEL
Ny s'anmee.—Ta'n Çhiarn Godalming er jeet back. Ta'n Consul assaaragh, as ta'n Lhiass-Chonsul çhing; myr shoh ta'n obbyr cadjin er ve jeant ec cleragh. V'eh feer chooneydagh, as gra dy row eh arryltagh dy yannoo veg erbee 'sy phooar echey.
Lioar Laa Jonathan Harker.
30 Jerrey Fouyir.—Ec nuy er y chlag hie yn Fer-lhee Van Helsing, yn Fer-lhee Seward, as meehene lesh shilley er Messrs. Mackenzie & Steinkoff, ny jeantee jeh'n cholught Hapgood ayns Lunnin. V'ad er n'gheddyn çhellgram veih Lunnin, ayns freggyrt da yeearree y Hiarn Godalming hug eh liorish çhellgraph, ren shirrey orroo dy hoilshaghey magh dooin shirveish erbee 'sy phooar oc. V'ad kenjal as cooyrtoil erskyn insh, as ren ad cur-lesh shin çhelleeragh er boayrd y Czarina Catherine, va ny lhie ec aker ayns purt ny hawiney. Ayns shen honnick shin y Captan, va enmyssit Donelson, ren insh dooin mychione y turrys echey. Dooyrt eh ayns ooilley ny laghyn echey nagh row rieau shiaulley cho vondeishagh.
"Ghooinney veen!" dooyrt eh, "agh hug eh aggle orrin, son va shin jerkal dy beagh feme ain er cooilleeney shen lesh bit beg ennagh ass cadjinys jeh olkys, dy reayll rish y stayd er mean. Cha nel eh mie dy roie veih Lunnin gys y Vooir Ghoo lesh geay çheu-chooylloo jin, myr dy beagh y Jouyl hene sheidey er ny shiauill son yn oyr echey hene. As ooilley yn traa cha dod shin scrial veg. Tra va shin faggys da lhong, ny da purt, ny da kione-çheerey, huitt kay orrin as ren ee troailt marin, derrey yn traa lurg jee lheie ersooyl as ren shin jeeaghyn mygeayrt, as dar y Jouyl cha dod shin fakin veg erbee. Ren shin roie shaghey Gibraltar gyn ablid ain dy chur cowrey; as derrey raink shin ny Dardanelleyn as v'eh orrin fuirraghtyn dy gheddyn y chied ain dy gholl nyn drooid, cha row shin faggys dy liooar dy chur eam er veg. Ec y toshiaght v'eh foym goaill neose shiaull as goll mygeayrt derrey va'n chay er n'gholl ersooyl; agh eisht, va mee smooinaghtyn my v'eh fo'n Jouyl lhiggey dooin cosney stiagh 'sy Vooir Ghoo dy bieau, dy lickly v'eh dy jinnagh eh shen baillhein ny dyn. Dy beagh turrys tappee ain cha beagh eh noi'n ghoo mie ain lesh ny shellooderyn, ny jannoo skielley da'n traaght ain; as veagh yn Shenn Ghooinney ren shirveishagh er yn oyr echey hene braew booisal dooin nagh dug shin lhiettrimmys ersyn." Va'n mestey shoh jeh onid as crout, jeh far-chredjue as resoon dellal, greesaghey Van Helsing, as dooyrt eh:—
"My charrey, ta'n Jouyl shen smoo aghtal na ta shiartanse dy leih smooinaghtyn; as ta fys echey tra ta peiagh ennagh rea rish!" Cha row y moylley mee-haitnyssagh da'n vainstyr, as hie eh er:—
"Lurg dooin cosney shaghey y Bosphorus ren ny deiney goaill toshiaght er gaccan; haink paart jeu, ny Roumanianee, as vrie ad jeem dy cheau harrish boayrd kishtey mooar va currit er boayrd liorish shenn ghooinney as cummey quaagh echey kiart roish my ren shin goaill toshiaght veih Lunnin. Va mee er nakin ad jeeaghyn magh son y dooinney, as cur magh yn daa vair oc tra honnick ad eh, dy choadey noi'n drogh-hooill. Ghooinney veen! agh slane bolvaneagh ta far-chredjue ny joarreeyn! Hug mee ersooyl ad gys nyn obbyr tappee dy liooar; agh er yn oyr kiart ny lurg dy ren kay dooney stiagh mygeayrt-y-mooin va mee gennaghtyn beggan myr ren ad mychione red ennagh, ny yeih nagh jinnin gra dy row eh noi'n chishtey mooar. Well, hooin roin lhien, as er yn oyr nagh ren y chay scuirr veih rish queig laa cha ren mee agh lhiggey da'n gheay gimman shin; son my va'n Jouyl geearree cosney gys boayl ennagh—well, dod eh reaghey shen mie dy liooar. As mannagh row eh, well, yinnagh shin freayll arrey geyre son shen as ooilley. Kiart dy liooar, va raad mie as ushtey dowin ain ooilley yn traa; as daa laa er dy henney, tra haink grian y voghrey trooid y chay, hooar shin magh dy row shin 'syn awin jeeragh jeh Galatz. Va ny Roumanianee keoie, as v'ad geearree mee kiart ny neu-chiart dy ghoaill magh y kishtey as dy cheau eh 'syn awin. V'eh orrym arganey roo mychione echey lesh croan-togherys; as tra dirree y fer s'jerree jeu veih'n lout as e chione 'sy laue echey, va mee er chur shickyrys daue, drogh-hooill ny dyn, dy row y chooid as treisht ny shellooderyn aym ny share ayns my laueyn hene na ayns yn awin Danube. Ny yeih, v'ad er n'ghoaill y kishtey gys y lout aarloo dy cheau stiagh eh, as er yn oyr dy row cowrey er dy row eh lesh Galatz via Varna, smooinee mee dy jinnin lhiggey da ve ny lhie derrey va shin jee-laadey 'sy phurt as geddyn rey rish dy bollagh. Cha ren shin cosney monney y laa shen, as v'eh orrin tannaghtyn rish yn oie ec aker; agh 'sy voghrey, braew moghey, oor roish irree ny greiney, haink dooinney er boayrd lesh anney, scruit er-e-hon veih Sostyn, dy gheddyn kishtey as cowrey er son peiagh enmyssit yn Count Dracula. Kiart dy liooar va'n chooish lane aarloo er-e-hon. Va ny pabyryn echey mie dy liooar, as va mee maynrey dy gheddyn rey rish yn red custey, er yn oyr dy row mee hene goaill toshiaght er gennaghtyn neu-aashagh mychione echey. My va scudlagh erbee ec yn Jouyl er boayrd y lhong, ta mee smooinaghtyn nagh row veg elley eh agh yn eer red shen!"
"Cre va ennym y dooinney ren goaill eh?" vrie yn Fer-lhee Van Helsing lesh jeeanid fo streean.
"Nee'm insh dhyt dy bieau!" dreggyr eh, as, lurg da goll sheese gys e chabbane, ren eh geddyn folaue cowrit ec "Immanuel Hildesheim." Burgen-strasse 16 va'n enmys. Hooar shin magh dy row shoh ooilley va fys er ec y Chaptan; myr shoh lesh booise haink shin veih.
Hooar shin Hildesheim 'syn oik echey, Ew son y chooid smoo jeh'n Thie Cloie Adelphi, lesh stroin gollrish keyrrey, as fez. Va ny arganeyn echey cummit lesh argid roie—as shinyn cur stiagh ny cowraghyn screeuee—as lesh beggan dy varganey dinsh eh dooin ny va fys echey er. Haink eh magh dy row shoh neu-chramp agh scanshoil. V'eh er n'gheddyn screeuyn veih Mnr. de Ville ass Lunnin, va ginsh da dy gheddyn, my v'eh possible roish irree ny greiney dy haghney fir ny keeshyn, kishtey yinnagh roshtyn Galatz 'sy Czarina Catherine. Shoh v'eh dy chur fo currym Petrof Skinsky dy row, va cur-rish ny Slovakee ren dellal sheese yn awin gys y phurt. V'eh eeckit son yn obbyr echey lesh note banc Sostnagh, va dy cooie maylartit son airh ayns Banc Eddyr-ashoonagh y Danube. Tra va Skinsky er jeet da, v'eh er chur-lesh eh gys y lhong as er chur dasyn y kishtey, dy spaarail argid son ymmyrkey eh. Shen ooilley va fys echey er.
Eisht ren shin shirrey Skinsky, agh cha dod shin feddyn eh. Dooyrt fer jeh ny naboonyn echey, nagh row jeeaghyn dy ve ro chaarjyssagh rish, dy row eh er n'gholl ersooyl daa laa roish shen, gyn fys ec peiagh erbee er raad. Va shen feerit ec yn er s'liesh echey, v'er n'gheddyn liorish çhaghter ogher y thie chammah's y maill va ry eeck, ayns argid Sostnagh. Va shoh eddyr jeih as nane-jeig er y chlag riyr. Va shin ec stad reesht.
Choud's va shin loayrt haink fer va roie as ass ennal ren eh pandoogh magh dy row corp marroo Skinsky er ve feddynit çheusthie jeh boalley rullick Noo Peddyr, as dy row y scoarnagh er ve raipit foshlit myr dy beagh eh liorish baagh feie.
-----
Chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as ta episode er-nyn-son dagh shiaghtin ayns Claare ny Gael, eddyr shey pm as shiaght pm fastyr beg yn Doonee.
As shen eh kiart nish, myr shoh veih'n phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, slane lhiu.
Lhig dooin goaill toshiaght lesh meeryn ass Kiaull as Cooish, va ry chlashtyn fastyr Jeheiney. Y cheayrt shoh cha row Daniel Quayle ayns shen dy yannoo eh, agh va claare ry chlashtyn, as 'syn aght cadjin ain ta shin clashtyn ny cooishyn agh gyn veg dy chiaull, ny yeih dy vel enmyn y chiaull ry gheddyn heese.
KIAULL AS COOISH
Fastyr mie diu. She'n jeihoo laa as feed, Mee Luanistyn t'ayn jiu, as s'mie lhiam shiuish y oltaghey gys y chlaare shoh, Kiaull as Cooish, er Radio Vannin AM Three-Jeig, Sheyad-Hoght. Claare ee vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin.
01 DOWN THE NORTH – Elizabeth Davidson-Blythe & Daniel Quayle marish Tomas Callister
Cha nod Daniel Quayle ve ayns shoh fastyr jiu, myr shoh ta mee er jeet stiagh dy lhieeney y varney lesh paart dy chiaull. As y chooish? Well, foddym insh diu bit beg mychione ny kiaulleyderyn as ny recortyssyn shoh. Agh myr ta mee er n'yannoo keayrt ny ghaa elley tra ta mee er jeet stiagh son y chlaare shoh ayns ynnyd jeh Daniel, ta mee er n'yannoo ymmyd jeh recortys liorishyn hene, as cheayll shin eshyn er y chlaare vair dy osley y peesh shen, Heese er y Twoaie, veih'n album Raad y Choose, va jeant ec Elizabeth Davidson-Blythe as Daniel, agh cheayll shin neesht Tomas Callister va cloie maroo ayns shen.
Son yn Chruinnaght mleeaney, 'sy chied chuirrey kiaull, she Daniel as Elizabeth va ny kiaulleyderyn toshee er yn ardan 'sy Halley Keead-Blein, as nyn lurg va caa dooin oltaghey possan ass Nalbin, Heisk, ny yeih dy vel Isla Callister ny oltey jeh'n phossan neesht, as ish cheet dy valley reesht gys Purt ny Hinshey dy chloie er-nyn-son 'sy Chruinnaght. Myr shoh lhig dooin eaishtagh rish Heisk, as ayns shoh ta Ada Francis er jeet stiagh dy ghoaill arrane maroo.
02 DIAMONDS – Heisk marish Ada Francis
Yn possan kiaullee Heisk, agh ayns shen va Ada Francis goaill arrane maroo. Ass Doon Edin va Ada Grace Francis hoshiaght, as va ny paarantyn eck cloie kiaull tradishoonagh, as myr shoh tra va Ada foast aeg dy liooar v'ee er n'ghoaill toshiaght er cloie kiaull tradishoonagh er y chlaasagh, as eisht ny s'anmee v'ee cloie y piano as kiaull classicagh. Hooar ee magh dy row eh goaill soylley mooar jeh goaill arrane, as er-lheh snag-chiaull as kiaull annym, as ren ee studeyrys jeh kiaull noa-emshiragh as kiaull ennoil ayns Olloo Scoill y Chashtal Noa, as t'ee mestey ny schleiyn shen eck lesh kiaull tradishoonagh. T'ee baghey as gobbraghey ayns Mancuin 'sy lhing shoh, agh myr cheayll shin, hie ee back gys ny fraueyn Albinagh eck ayns goaill arrane marish Heisk.
As myr shoh gys arraneyder elley ren ayrn y ghoaill 'sy Chruinnaght mleeaney, as shoh dooin nish Richard Trethewey. Ass y Chorn ta Richard as ta'n lught-thie echey er ve 'syn ard faggys da St Austell rish bleeantyn. Shen yn ard v'ad reuyrey magh kaolin, Cray yn Çheen, ta cray vane ghial, as myr shoh lesh ny carnyn mooarey dy chray va troggit seose ass ny sloghyn, v'ad gra roo Alpyn y Chorn. Shoh arrane echey mychione mooinjer da, William as Joe Trethewey, as hie adsyn gys y Chanada, raad haink eh lhieu dy jarroo tra hooar ad palchey argid ayns meain v'ad gra rish, as shoh ennym yn arrane neesht, Meain Trethewey.
03 TRETHEWEY MINE – Richard Trethewey
Richard Trethewey as arrane mychione Meain Trethewey, as shen veih'n album noa echey, Daa Lieh, vees ry gheddyn er vinyl neesht. T'eh gra dy ren eh smooinaghtyn er yn album veih'n toshiaght myr shalee vinyl, agh t'eh ry gheddyn myr jysk cumir neesht.
Lhig dooin cheet back gys yn Ellan hene reesht, as mee ny ghaa er dy henney ren y possan Clash Vooar clou album, Cleaynit ec ny Rollageyn, ny Tayrnit ec ny Rollageyn. Veih shen shoh yn arrane oc mychione Manannan. Shoh cochianglt rish ny eeasteyryn, as shenn phadjer eh ren Sophia Morrison clashtyn veih shenn ven, as eer ec y traa shen va Sophia Morrison gra dy row yn shenn ven shen bunnys cheead blein dy eash, as va'n shenn ven gra dy row y shaner ecksh goaill y padjer shoh. V'ee gra dy row yn ayr eck jannoo ymmyd jeh'n un phadjer, agh liorish yn sheeloghe shen dy row eh er ny chaghlaa beggan, as dy row yn ayr echey cheet er Parick beg er y cheayn ayns ynnyd jeh Manannan beg mac y Leirr, myr va'n shaner eck er n'ghra.
04 MANANNAN – Clash Vooar
Clash Vooar as yn arrane shen cheet er Manannan Mac y Leirr, as ren Sophia Morrison clashtyn shen veih shenn ven, as veagh shen ny sodjey na cheead blein er dy henney nish. Hooar Sophia Morrison hene baase 'sy vlein Nuy Cheead Jeig as Shiaght-Jeig, as v'ee screeu mychione clashtyn y padjer shen mysh shiaght blein roish my dooar ee baase.
Well, er yn oyr dy vel mee er jeet gys reddyn shenn dy liooar, as t'eh jeeaghyn dy row y shenn phadjer goll back ec y chooid sloo three sheeloghe veih bleeantyn s'moghey y feedoo cheeadoo, lhig dooin clashtyn recortys va jeant 'sy vlein Nuy Cheead Jeig – myr shoh recortys va jeant shey feed blein as kiare er dy henney, as v'eh jeant ayns Paris, agh jeh Britaanagh enmyssit Alain-Pierre Guéguen. Shoh yn chied recortys er dy rieau jeh kiaull ass y Vritaan. Va Alain-Pierre Guéguen ayns Paris dy ghoaill ayrn ayns L'Exposition Universelle. V'eh ruggit 'sy vlein Hoght Cheead Jeig, Queig as Daeed. V'eh er n'gholl gys Paris marish y chumraag cadjin echey, cloieder biniou koz enmyssit Francois Bodivit, agh s'treih lhiam gra dy dooar Francois baase choud's v'ad jannoo y cheayrt shen. Agh er yn oyr dy row eh ayns Paris, ren yn Doctor Azoulay recortys jeh cloie y bombarde echey, ec y chooid sloo, gyn caa dy clashtyn eh cloie marish Francois Bodivit, agh ren Alain-Pierre Guéguen cloie kiare carr son gavotte son yn Doctor Azoulay. As shoh ad.
05 QUATRE THEMES DE GAVOTTE – Alain-Pierre Guéguen
Talabarder, shen dy ghra cloieder bombarde Vritaanagh, Alain-Pierre Guéguen, myr va recortys jeant jeh ayns Paris yn trass laa jeig Jerrey Souree, Nuy Cheead Jeig.
Ayns Lorient mleeaney ass-lieh Asturias va daa vraar, Pablo as David Alonso, as t'ad jannoo ymmyd jeh'n ennym Llevólu'l Simiciu. Sorch ennagh dy ghlashtin ta simiciu, as ta ymmodee raaghyn 'syn Asturias cheet orroo. Tra ta red ennagh caillt 'sy thie ta sleih gra " Llevólu'l Simiciu," ren yn Simiciu troggal eh. T'eh jeeaghyn dy ve beggan mitchooragh, as tra ta reddyn goll fragym ny ta reddyn cheet dy ve caillt, shen foill y Simiciu. Myr shoh, shen bun yn ennym ta Pablo as David Alonso goaill. Ayns shoh t'ad jannoo ymmyd jeh recortys liorish Xareu Folk as aa-vestey eh. Shoh Montañesa.
06 MONTAÑESA feat. Caucenus - Llevólu'l Simiciu
Dagh blein myr ayrn jeh'r Eisteddfod Genedlaethol, ta taghyrt ayn t'ad fograghey magh yn album t'er chosney yn aundyr myr Album Cymraeg y Flwyddyn, Album Bretnish ny Bleeaney. Ta'n cohirrey reaghit ec yr Eisteddfod Genedlaethol as BBC Radio Cymru. Mleeaney she'n jeihoo laa bleeaney jeh'n aundyr v'ayn, as ren shey briw reih jeih album dy yannoo seose rolley giare.
Ta albumyn goll er jannoo ayns ymmodee aghtyn 'sy Vretnish, as myr shoh ny keayrtyn she kiaull y theay ta ry chlashtyn – nurree she possan enmyssit Pedair hug laue y varriaght er y cho-hirrey, as ta'n possan shen currit ny smoo da kiaull y theay. Agh mleeaney, she possan enmyssit Cowbois Rhos Botwnnog ren cosney yn aundyr. She balley beg cheerey er y lieh-inshey Llyn ta Rhos Botwnnog, as ayns shen va three braar, Iwan, Aled as Dafydd Hughes, as ghow ad toshiaght er cloie marish caarjyn 'sy phossan shen, Cowbois Rhos Botwnnog. Ta'n album oc enmyssit Mynd a'r ty am dro¸Goll veih'n thie son cosheeaght, as shoh yn arrane ta cur yn ennym echey da'n album.
07 MYND A'R TY AM DRO – Cowbois Rhos Botwnnog
Cowbois Rhos Botwnnog as yn arrane ta cur yn ennym echey da'n album oc, Mynd a'r ty am dro, ren cosney yn aundyr myr Album Cymraeg y Flwyddyn, Album Bretnish ny Bleeaney, ec yr Eisteddfod Genedlaethol va goll er cummal ayns Pontypridd mysh three shiaghtin er dy henney.
Lhig dooin goll back mysh blein dy lieh nish, as shoh ass album va clouit Toshiaght Arree, Feed Cheead as Three as Feed, as she'n possan enmyssit Nodha, as veih'n album oc hug ad er Leodhas, as shoh Dannsa (Puirt-a-beul).
08 DANNSA (PUIRT-A-BEUL) – Nodha
Va shen y possan enmyssit Nodha, va currit er bun liorish Calum Macleod. Hooar eh commishoon myr screeuder aeg y chiaull veih Feailley Snag-chiaull Lancaster 'sy vlein Feed Cheead as Queig-Jeig dy chur cooidjagh peesh, as ren eh lhiassaghey shalee ec y vean jeh v'eh gra rish Leodhas, ennym yn Ellan ayn va'n ayr echey ruggit. Ren Calum gaarlaghey peeshyn er y chlaasagh as goaill arrane – as eshyn flaaoil 'sy Ghaidhlig - as ren Liam Waddle cloie claareyn mair son ny recortyssyn. Lurg shen ren Harry Jones cur stoo lectraneagh stiagh ayns ny recortyssyn. Ta Calum Macleod soit ayns Doon Edin 'sy lhing shoh.
Hie possan dy leih ass Mannin gys Festival Interceltique de Lorient, as ayns shen, goaill arrane lesh possan kiaullee y Vritaan, va keayrtagh da'n Chruinnaght mleeaney, Katell Kloareg. Oltey elley y phossan shen ta cloieder viol enmyssit Yuna Leon. Shoh recortys jeh troor dy leih enmyssit Mara, as ta Mara goaill stiagh Katell as e voir, Brigitte – va Brigitte as Katell 'syn Ellan son yn Chruinnaght mleeaney – Brigitte as Katell, myr va mee dy ghra, as Yuna Leon er y viol, as shoh dooin arrane y cheayrt shoh ayns y Rangish mychione ny Neenyn jeh Lorient.
09 LES FILLES DE LORIENT - Mara
Yuna Leon er y viol marish Katell as Brigitte Kloareg, as er-lhiam dy nee dooinney sheshey Katell, Fred Boudineau, va cur stiagh sheeanyn elley 'sy recortys shen, Les Filles de Lorient.
Choud's ta fys aym bee Daniel ayns shoh reesht yn chiaghtin shoh cheet, Jeheiney yn sheyoo laa, Mean Fouyir. As bee caa diu clashtyn Daniel chebbal Kiaull as Cooish y traa shen eddyr queig as shey pm ayns shoh er Radio Vannin AM Three-Jeig, Sheyad-Hoght. Claare ee vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin. As myr shoh, derrey shen, myr ta Daniel gra, gow jee kiarail as slane lhiu.
10 RIP THE CALICO – The Bothy Band
-----
Va David Kinley marish Phil Gawne dy yannoo Kiaull as Cooish fastyr Jedoonee, agh ga dy row meeryn anaasagh ayn, cha row meer er-lheh 'sy Ghaelg, er-lhimmey jeh faaishnys ny hemshyr, myr shoh lhig dooin goll gys fastyr beg y Doonee as Claare ny Gael, aynjee va episode elley ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker.
Ga dy vel eh cheet dy ve doillee son Mina Harker dy heet dy ve my-neealloo trooid hypnosis, t'ee foast abyl dy insh da'n Olloo Van Helsing bit beg mychione ny ta'n Count Dracula gennaghtyn, as choud's t'eh cheet gys y phurt, Galatz, t'ee gennaghtyn dy vel eh cheet magh ass y chishtey dy ooir echey. Ta nyn gaarjyn fo raad woish Varna, raad v'ad fuirraghtyn ersyn, gys Galatz.
CLAARE NY GAEL
"Ta shiu toiggal, my chaarjyn. Ta eshyn faggys da'n thalloo: t'eh er naagail y chishtey dy ooir echey. Agh t'eh foast dy chosney gys y traie. 'Syn oie foddee dy bee eh ny lhie follit boayl ennagh; agh mannagh vel eh er ny ymmyrkey gys y traie, ny mannagh vel yn lhong bentyn rish, cha nod eh cosney gys y thalloo. Ayns lheid y chooish foddee eh, my vees eh 'syn oie, caghlaa y cummey echey as foddee eh lhiemmey ny getlagh gys y traie, myr ren eh ayns Whitby. Agh my vees yn laa çheet roish my vees eh roshtyn y traie, eisht, mannagh vel eh goll er ymmyrkey cha nod eh scapail. As my vees eh goll er ymmyrkey, eisht foddee dy jean fir ny keeshyn feddyn magh ny t'ayns y chishtey. Myr shoh, ayns aght giare, mannagh vel eh scapail gys y traie noght, ny roish y vadran, bee y clane laa caillt echey. Foddee dy jean mayd eisht roshtyn ayns traa; er-son mannagh vel eh scapail 'syn oie nee mayd çheet ersyn 'sy laa, çheusthie jeh'n chishtey as slane foshlit da'n aigney ain; er-son cha loys da goaill ersyn yn enney feer echey, ny ghooisht as ry akin, er aggle dy bee eh cronnit."
Cha row veg elley ry ghra, myr shoh ren shin fuirraghtyn dy surransagh derrey y vadran; tra foddee dy jinnagh shin feddyn magh tooilley veih Bnr. Harker.
Moghey moghrey jiu ren shin geaishtagh, as imnea bunnys cur shin veih tayrn ennal, son y reggyrt eck my-neealloo fo hypnosis. Va'n stayd dy hypnosis eer ny sodjey ayns çheet na v'eh roïe; as tra haink eh va'n traa er-mayrn derrey slane irree ny greiney cho giare dy ren shin goaill toshiaght er mee-hreishteil. V'eh jeeaghyn dy ren Van Helsing cur e clane annym stiagh 'syn eab; fy yerrey, ayns biallys da'n aigney echey hug ee yn freggyrt eck:—
"S'dorraghey ta ooilley. Ta mee clashtyn ushtey lhiantyn, co-rea rhym, as paart dy yeestyrnee gollrish shen jeh fuygh er fuygh." Ren ee farkagh, as ren y ghrian jiarg seiy neese. Shegin dooin fuirraghtyn derrey yn oie noght.
As shen myr t'eh dy vel shin troailt lesh Galatz as angaaish dy yerkalys ain. Ta shin ry heet eddyr jees as three er y chlag 'sy voghrey; agh hannah, ayns Bucharest, ta shin three ooryn anmagh, myr shoh nagh possible eh dy jean mayd roshtyn derrey foddey lurg irree ny greiney. Er coontey shoh bee daa haghteraght elley ain fo hypnosis veih Bnr. Harker; foddee dy jean fer erbee ny ny neesht jeu soilshaghey magh tooilley mychione ny vees taghyrt.
Ny s'anmee.—Ta'n lhie-ghreiney er jeet as er n'gholl. Dy aighoil haink eh ec traa nagh row veg dy voirey ayn; er-son dy beagh eh er haghyrt tra va shin ayns stashoon, foddee nagh beagh shin er ve abyl dy yannoo shickyr jeh'n chiuney as jeh'n chaa dy ve nyn lomarcan. Ren Bnr. Harker livrey ee hene seose gys pooar yn hypnosis eer ny sloo aashagh na ren ee moghrey jiu. Ta aggle aym dy jean y pooar eck jeh toiggal ny ta'n Count gennaghtyn lheie ersooyl, kiart tra ta feme smoo ain er. T'eh jeeaghyn dou dy vel y sheiltynys eck goaill toshiaght er obbraghey. Choud's t'ee er ve ayns yn stayd my-neealloo roish nish t'ee er vreayll ee hene gys ny nheeghyn smoo neu-chramp. My vees shoh tannaghtyn ayn foddee dy jean eh fy yerrey cur shin er shaghryn. Dy beign smooinaghtyn dy jinnagh pooar y Chount harree lheie ersooyl corrym rish y pooar eck dy hushtey veagh smooinaght maynrey eh; agh ta aggle aym foddee nagh beagh eh myr shen. Tra ren ee loayrt, va ny fockleyn eck myr raa dorraghey:—
"Ta red ennagh goll magh ass; foddym gennaghtyn eh goll shaghrym gollrish geay feayr. Foddym clashtyn, foddey ersooyl, sheeanyn co-vestit—myr dy beagh deiney loayrt ayns çhengaghyn joarree, ushtey tuittym dy keoie, as y gullal jeh moddee oaldey." Ren ee scuirr veih as v'ee er creau kiart ny trooid, ayns aght va çheet dy ve ny stroshey rish shallid ny ghaa, derrey, fy yerrey, v'ee er creau myr dy beagh y palsee urree. Cha dooyrt ee veg elley, eer gyn freggyrt da feyshtyn mainstyragh yn Olloo. Tra ren ee doostey veih'n stayd my-neealloo, v'ee feayr, as lane skee, as liasstagh; agh va'n aigney eck gastey dy bollagh. Cha dod ee cur cooinaghtyn er veg, agh vrie ee ny va grait eck; tra v'eh inshit jee, ren ee sur-smooinaghtyn er dy dowin rish tammylt liauyr as ayns tostid.
30 Jerrey Fouyir, 7 a.m.—Ta shin faggys da Galatz nish, as foddee nagh bee traa aym dy screeu ny s'anmee. Va shin ooilley jeeaghyn magh dy imneagh son irree ny greiney moghrey jiu. As fys echey jeh'n doilleeid va bishaghey jeh cur ee ayns stayd my-neealloo trooid hypnosis, ghow Van Helsing toshiaght er ny cowraghyn echey ny s'moghey na va cadjin. Agh cha daink veg lhieu derrey y traa cadjin, tra ren ee livrey seose ee hene lesh doilleeid eer ny smoo, veg agh minnid roish my dirree y ghrian. Cha row traa erbee caillt ec yn Olloo ayns cur feysht; haink y freggyrt eck lesh y vieauid cheddin:—
"S'dorraghey ta ooilley. Ta mee clashtyn ushtey cassey faggys dou, jeeragh rish my chleayshyn, as y jeestyrnee jeh fuygh er fuygh. Ta maase geamagh foddey voym. Ta sheean elley ayn, fer quaagh gollrish—" Ren ee scuirr veih as haink ee dy ve bane, as ny s'baney foast.
"Immee royd; immee royd! Loayr, ta mee cur sarey dhyt!" dooyrt Van Helsing ayns coraa angaaishagh. Ec y traa cheddin va mee-hreishteil 'sy çhilley echey, er yn oyr dy row y ghrian v'er nirree jannoo jiarg eer eddin ghlass Vnr. Harker. Doshil ee e sooillyn, as ren shin ooilley moostey choud's dooyrt ee, dy millish as v'eh jeeaghyn dy row ee gyn imnea erbee:—
"Oh, Olloo, cre'n fa t'ou shirrey orrym dy yannoo shen as ta fys ayd nagh voddym? Cha nel cooinaghtyn aym er veg." Eisht, lurg jee fakin y cummey dy yindys ayns nyn eddinyn, dooyrt ee, as ish çhyndaa veih'n derrey yeh gys y jeh elley jin lesh shilley boirit:—
"Cre ta mee er n'ghra? Cre ta mee er n'yannoo? Cha nel fys aym er veg, agh dy row mee my lhie ayns shoh, lieh my chadley, as cheayll mee oo gra 'Immee royd! Loayr, ta mee cur sarey dhyt!' V'eh jeeaghyn dy ve cho aitt dy chlashtyn oo cur sarey dou, myr dy beign my phaitchey mitçhooragh!"
"Oh, Ven-seyr Mina," dooyrt eh, dy trimshagh, "she prowalys eh, my vees feme er prowalys, jeh wheesh as ta mee cur graih as onnor dhyt, tra foddee fockle myr vondeish dhyt, focklit magh smoo jeean na v'eh rieau, jeeaghyn dy ve cho quaagh er y fa t'eh dy chur sarey jeeish ta mee goaill moyrn ass ve biallagh jee!"
Va ny feddanyn feiyral magh; va shin çheet faggys da Galatz. Va shin ayns stayd greesit lesh imnea as jeeanid.
Lioar laa Mina Harker.
30 Jerrey Fouyir.—Ren Mnr. Morris cur-lesh mee gys y thie aaght ayn va ny shamyryn ain er ve reaghit liorish çhellgraph, as eshyn y fer oddagh ad ny share jannoo fegooish, er yn oyr nagh vel eh loayrt çhengey yoarree erbee. Va ny couyryn ain skeaylt magh son y chooid smoo 'syn aght as v'ad ayns Varna, agh dy ren yn Çhiarn Godalming goll gys y Lhiass-Chonsul, er y fa foddee dy jean y keim echey jannoo seose barrant çhelleeragh jeh sorçh ennagh da'n er oik, as driss smoo ve orrin. Hie Jonathan as yn daa er-lhee gys y jeantagh lhuingey dy gheddyn magh fysseree mychione roshtyn y Czarina Catherine.
-----
Chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as ta shin clashtyn episodeyn ass yn
skeeal shen dagh shiaghtin ayns Claare ny Gael eddyr shey pm as shiaght pm fastyr beg yn Doonee.
Shen eh, eisht veih Abbyr Shen Reesht, myr shoh slane lhiu.
Haink Shiaght Laa gys jerrey y strane echey yn shiaghtin shoh chaie, cha row Kiaull as Cooish goll Jeheiney er yn oyr dy row y voggyl AM currit da ny roaryn bree, as cha row meer er-lheh 'sy Ghaelg ayns Goll as Gaccan y cheayrt shoh, myr shoh cha nel veg ain son Abbyr Shen Reesht y cheayrt shoh agh y skeeal ass Claare ny Gael er-nyn-son, shen dy ghra meer elley ass yn chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker.
Ta'n Olloo Van Helsing er smooinaghtyn er meer ren Jonathan Harker screeu 'sy lioar laa echey mychione y traa echey ayns Cashtal Dracula, tra dinsh yn Count Dracula da mychione shennaghys y lught-thie echey. Ga nagh row eh jeeaghyn dy ve ro scanshoil roish nish, ta'n Olloo toiggal dy vel eh soilshaghey magh red ennagh ymmydoil er-son y phossan dy chaarjyn ayns shelg as cur eab er stroie y Count. As t'eh fakin dy vel Mina Harker toiggal shen neesht. Hoshiaght ta shin clashtyn fockleyn Mina Harker, myr va scruit sheese ec yn Er-lhee John Seward 'sy jeelane echey.
CLAARE NY GAEL
"She kimmagh as jeh keint y chimmeeys ta'n Count. Yinnagh Nordau as Lombroso cur eh 'sy vrastyl shen, as quâ kimmagh ta inçhyn cummit echey dy lheamysagh. Myr shoh, ayns doilleeid t'eh ersyn shirrey saase ayns oash. Ta ny shenn laghyn echey myr leeid, as ta'n un ayrn jeu as fys ain orroo—as shen veih'n veeal echey hene—ginsh dooin keayrt elley roish nish, tra v'eh, myr yiarragh Mnr. Morris, ayns 'çhennid çheh,' hie [dy jagh] eh back gys y çheer echey hene veih'n thalloo v'eh er chur eab er brishey stiagh er, as eisht, gyn coayl kiarail, ren eh aarloo eh hene son eab noa. Haink eh reesht smoo aarlit cour yn obbyr echey; as haink eh lesh. Myr shoh haink eh gys Lunnin dy vrishey stiagh er thalloo noa. Cha daink eh lesh, as tra va dy chooilley hreisht dy varriaght caillt echey, as va'n vioys echey ayns gaue, ren eh çhea harrish y cheayn gys y thie echey; kiart myr ren eh roish nish çhea harrish y Danube veih Çheer yn Turkagh."
"Feer vie! oh, uss dty ven-seyr cho aghtal!" dooyrt Van Helsing, dy breeoil, choud's ren eh croymmey as paagey y laue eck. Shallid ny s'anmee dooyrt eh rhym, cho kiune as myr dy beagh co-choyrle ain ayns shamyr hingys:—
"Agh three feed as daa-yeig; as lesh ooilley y ghreesaght shoh. Ta treisht aym." Lurg da çhyndaa huick reesht, dooyrt eh as jerkalys jeean echey:—
"Agh freayll rish. Freayll rish! ta tooilley dy insh my t'ou arryltagh. Ny jean goaill aggle; ta fys ec John as aym's. Aym's ec y chooid sloo, as nee'm insh dhyt my vees oo kiart. Jean loayrt, gyn goaill aggle!"
"Nee'm cur eab er; agh nee shiu leih dou eh my vee'm jeeaghyn dy ve froaishagh."
"Dy feer! ny jean goaill aggle, shegin dhyt ve froaishagh, er y fa t'eh ort's ta shin smooinaghtyn."
"Eisht, er yn oyr dy vel eh kimmagh she sonderey eh; er yn oyr dy vel ny inçhyn echey beg as ta'n immeeaght echey soit er sondid, t'eh freayll eh hene gys yn un chiarail. Ta'n chiarail shen echey gyn scuirr as neu-vyghinagh. 'Naght cheddin as ren eh çhea back harrish y Danube, faagail ny sidooryn echey dy ve currit mow, myr shoh nish t'eh kiarit dy ve sauçhey, gyn scansh da veg elley. Myr shoh ta'n sondid echey hene lhiggey seyr my annym beggan veih'n niart agglagh ren eh goaill harrym yn oie atçhimagh shen. Dennee mee eh! Oh, dennee mee eh! Booise da Jee, son y vyghin vooar Echey! Ta my annym ny seyrey na v'eh neayr's yn oor agglagh shen; as ooilley vees boirey mee, shen aggle ayns neeal ny ashlish ennagh foddee dy ren eh ymmyd jeh'n tushtey aym son ny oyryn echey hene." Hass yn Olloo seose:—
"T'eh myr shoh er n'yannoo ymmyd jeh ny inçhyn ayd; as liorish shen t'eh er naagail shin ayns shoh ayns Varna, choud's ta'n lhong va gymmyrkey eh roie trooid kay fillit mygeayrt-y-moee seose gys Galatz, boayl, gyn ourys, t'eh er n'yannoo aarloo dy scapail voin. Agh cha ren ny inçhyn-paitçhey echey fakin agh ayns paart; as foddee dy bee eh, myr t'eh dy kinjagh ayns Ard-chiarail Yee, dy vel shen va'n drogh-yantagh smooinaghtyn er dy ve jeh foays sondagh dasyn hene, çheet dy ve jeh'n skielley smoo da. Ta'n shelgeyr goit 'sy ribbey echey hene, myr ta'n Psalmist mooar dy ghra. Er-son nish as t'eh smooinaghtyn dy vel eh seyr veih dagh monney jin ooilley, as dy vel eh er scapail voin lesh whilleen oor echey, eisht nee ny inçhyn-paitçhey sondagh echey sansheraght rish dy chur ersyn cadley. T'eh smooinaghtyn, neesht, er y fa t'eh er ghiarrey eh hene veih toiggal dty inçhyn, nagh bee fys ersyn ayd; as ayns shen t'eh failleil! Ta'n bashtey agglagh shen lesh fuill va currit dhyt echey lhiggey seyr oo dy gholl huggey 'sy spyrryd, myr t'ou er n'yannoo foast ayns ny traaghyn ayd dy heyrsnys, tra ta'n ghrian girree ny goll dy lhie. Ec lheid ny traaghyn t'ou goll rere yn aigney aym's as cha nee shen echey; as ta'n pooar shoh son mieys dhyt's as da fir elley, myr t'ou er chosney trooid y surranse ayd veih ny laueyn echey. Shoh nish eer smoo leaghagh nagh vel fys echey er, as dy choadey eh hene t'eh er ghiarrey eh hene veih fys er raad ta shinyn. Agh shinyn, cha nel shin sondagh, as ta shin credjal dy vel Jee marin trooid ooilley y dorraghys shoh, as ny ymmodee ooryn dorraghey shoh. Nee mayd geiyrt er; as cha jean mayd tayrn veih; eer my vees shin cur shin hene ayns gaue jeh çheet dy ve gollrishyn. My charrey John, she oor yindyssagh t'er ve ayn; as t'eh er n'yannoo mooarane dy chur shin er y hoshiaght. Shegin dhyt ve dty scrudeyr as screeu sheese ooilley, myr shoh tra nee ny fir elley çheet veih'n obbyr oc dy vod oo cur eh daue; eisht bee fys oc er myr ta ainyn."
As myr shoh ta mee er screeu eh choud's ta shin fuirraghtyn orroo dy heet back, as ta Bnr. Harker er screeu rish y ghreie screeuee eck ooilley neayr's ren ee cur-lesh dooin y laue-screeuyn.
CABDIL XXVI
JEELANE YN ER-LHEE SEWARD
29 Jerrey Fouyir.—Ta shoh scruit 'sy traen veih Varna gys Galatz. Riyr haink shin ooilley cooidjagh beggan roish traa yn lhie-ghreiney. Va cagh jin er chooilleeney yn obbyr echey cho mie as oddagh eh; choud as ta smooinaght, as eab, as caa 'sy chooish, ta shin aarloo son y clane jurnaa ain, as son yn obbyr ain tra ta shin roshtyn Galatz. Tra haink y traa cadjin dy ve ayn ren Bnr. Harker jannoo aarloo ee hene son yn eab eck fo hypnosis; as lurg eab s'lhiurey strimmey liorish Van Helsing na va ymmyrçhagh dy cadjin, hie ee 'sy stayd eck my-neealloo. Dy cadjin t'ee loayrt lurg faaue; agh y cheayrt shoh v'eh er yn Olloo cur feyshtyn urree, as dy chur ad jeean dy liooar, roish my dod shin ynsaghey veg; fy yerrey haink yn freggyrt eck:—
"Cha noddym fakin veg; ta shin ec fea; cha nel tonnyn lhiantyn, veg agh cassey rea dy ushtey roie dy bog noi'n chaabyl. Foddym clashtyn coraaghyn deiney ta geamagh, er-gerrey as foddey, as yn rolley as jeestyrnee dy vaidjyn raue ayns ny rollagyn. Ta gunn er ny lhiggey boayl ennagh; ta'n aa-woalley jeh jeeaghyn dy ve foddey ersooyl. Ta'n troagyraght dy chassyn er-my-skyn, as ta teaddyn as geulaghyn goll er tayrn rhymboo. Cre vees shoh? Ta falleays ayn; foddym gennaghtyn yn aer sheidey orrym."
Ayns shoh ren ee scuirr veih. V'ee er nirree, myr dy beagh eh gyn thort, veih'n voayl v'ee ny lhie er yn aashag, as dirree ee e daa laue, bassyn heose, myr dy beagh ee troggal red ennagh trome. Yeeagh Van Helsing as mish er y cheilley lesh toiggalys. Ren Quincey troggal seose ny molleeyn echey beggan as yeeagh eh urree dy geyre, choud's ren laue Harker dooney gyn thort mygeayrt doarn e Chukri. Va farkaght liauyr ayn. Va fys ain ooilley dy row yn traa v'ee abyl dy loayrt goll shaghey; agh dennee shin dy row eh ayns fardail dy ghra veg. Doaltattymagh hass ee seose, as, choud's doshil ee e sooillyn, dooyrt ee dy millish:—
"Nagh mie lesh fer erbee jiu cappan dy hey? Bee shiu ooilley gyn ourys cho skee!" Cha dod shin agh jannoo booiagh ee, as myr shoh ren shin coardail. Ren ee siyrraghey roee dy gheddyn tey; tra v'ee er n'gholl dooyrt Van Helsing:—
"Ta shiu toiggal, my chaarjyn. Ta eshyn faggys da'n thalloo: t'eh er naagail y chishtey dy ooir echey. Agh t'eh foast dy chosney gys y traie."
-----
Paart elley ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as meeryn y skeeal shen ry chlashtyn ayns Claare ny Gael fastyr beg yn Doonee eddyr shey as shiaght er y chlag.
Myr shoh, hannah ta shin er jeet gys yn jerrey jeh Abbyr Shen Reesht y cheayrt shoh. Slane lhiu.
From the publisher's feed

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners