Abbyr Shen Reesht - Say That Again

Abbyr Shen Reesht - Say That Again

By Manx RadioMusic
Download on the App Store

Abbyr Shen Reesht - Say That Again episodes

  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 18th August 2024

    Lhig dooin goaill toshiaght er y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, lesh meeryn 'sy Ghaelg ass Shiaght Laa, ry chlashtyn fastyr Jerdein eddyr lieh oor lurg queig as shey pm, as she Maralyn Crellin va chebbal yn chlaare s'jerree 'sy strane shoh j'ee.

    SHIAGHT LAA

    Arrane (y Ven) Vlieaun

    Cur dty vainney, cur dty vainney

    Choud's mish ta goaill arrane,

    Lhig da'n churn nish goll harrish

    Lesh dty vainney, my vooa veen.

    Mie dty vainney, mie dty vainney

    Lesh kay son yn eeym

    Jean dty chooidshare dy chur dou palchey

    As yiow uss tooilley oarn.


    Bannaght Jee nish cur ort's nish,

    Ayr as Mac as Spyrryd Noo,

    As Moirrey bannit bishee

    Dty vainney, my vooa.


    She Maralyn Crellin va chebbal Shiaght Laa, va goaill stiagh fockle yn arrane shen, Arrane y Ven Vlieaun ny jus Arrane y Vlieaun, share er enn da ymmodee paitchyn myr Cur dty vainney, as lesh ny fockleyn cheet er Moirrey bannit, va shen jeeaghyn dy ve cooie da Laa'l Moirrey Toshee, yn wheigoo laa jeig, Mee Luanistyn.

    Shoh dooin nish Daniel Quayle as ny cooishyn ass y chlaare echey, Kiaull as Cooish. Ta shin clashtyn eh cur er enn dooin ny meeryn dy chiaull t'eh cur stiagh 'sy chlaare, agh ayns shoh 'sy phodcast shoh, cha nel shin clashtyn y kiaull hene, agh ta caa dooin clashtyn Daniel.

    KIAULL AS COOISH

    Ny cooishyn ass Kiaull as Cooish, claare vees goll er jannoo eddyr y BBC as Radio Vannin, as she Daniel Quayle ta chebbal ee, fastyr Jeheiney er Radio Vannin AM Three-Jeig, Sheyad-Hoght eddyr queig pm as shey pm.

    Ayns Goll as Gaccan fastyr Jedoonee, ren Phil Gawne ymmyd jeh recortys jeh skeeal goll er insh ec Brian Mac Stoyll. Shoh dooin Brian dy insh dooin ennym y lioar, voee haink y skeeal; ennym y skeeal hene; as ennym yn ughtar ren aa-insh y skeeal shoh; as eisht, son shickyrys, ta shin clashtyn y skeeal hene.

    GOLL AS GACCAN

    Ayns Goll as Gaccan hug Phil Gawne dooin caa dy chlashtyn coraa Brian Mac Stoyll reesht, lesh y chenn skeeal tradishoonagh shen va goll er aa-insh ec Shorys y Creayrie 'sy lioar Skeealaght, va clouit ec yn Cheshaght Ghailckagh 'sy vlein Nuy Cheead Jeig, Three Feed as Shey-Jeig.

    Ayns Claare ny Gael, va'n lioar assjee ta shin lhaih y skeeal ain ayns chyndaays 'sy Ghaelg, Dracula, clouit hoshiaght 'sy vlein Hoght Cheead Jeig as Kiare Feed as Shiaght-Jeig liorish Bram Stoker. Choud's ta'n Chiarn Godalming as Jonathan Harker as Quincey Morris er n'gholl magh dy yannoo aarloo son goll veih Varna gys Galatz, ta'n Olloo Van Helsing, y Fer-lhee John Seward as Mina Harker tannaghtyn 'sy thie aaght oc. Ta'n Olloo er chur Mina dy ronsaghey ayns jeelane y dooinney sheshey eck, Jonathan, dy gheddyn magh ny va scruit echey mychione yn traa ren eh ceau ayns Cashtal Dracula. Choud's t'ee assaaragh, t'eh loayrt rish e charrey as eear studeyr echey, y Fer-lhee John Seward, ta jannoo recortys jeh shoh 'sy Jeelane echey.

    "Ta mee geearree insh dhyt red ennagh. Agh oh, my charrey, ta mee fo ghaue mooar—fo ghaue agglagh; agh ta mee credjal dy vel eh kiart. 'Sy tullagh tra ren y Ven-seyr Mina gra ny fockleyn shen ren tayrn y geill ain da toiggalys, haink bree dou. 'Sy stayd fo hypnosis three laghyn er dy henney ren y Count cur jee yn aigney echey dy hoiggal ny inçhyn eck; ny smoo lickly eh dy ren eh goaill ee dy chur shilley ersyn 'sy chishtey dy ooir echey 'sy lhong lesh yn ushtey roie, kiart myr t'eh goll seyr ec irree ny greiney as yn lhie-ghreiney. T'eh geddyn magh dy vel shin ayns shoh; er yn oyr dy vel ny smoo eck dy insh da 'sy vea foshlit eck lesh sooillyn dy akin as lesh cleayshyn dy chlashtyn na eshyn, dooint, myr t'eh, 'sy chishtey-coffin echey. Nish t'eh jannoo yn eab smoo echey dy scapail voin. Ec y traa t'ayn cha nel eh geearree ish.

    "T'eh shickyr lesh y tushtey cho mooar echey dy jean ee çheet biallagh da'n eam echey; agh t'eh faagail ee mooie—goaill ee, myr ta ablid echey, magh ass y phooar echey hene, nagh vel ee çheet huggey. Ah! ayns shen ta treisht aym er dy jean ny inçhyn-dooiney ain t'er ve jeh deiney choud as cha nel ad er choayl grayse Yee, çheet ny syrjey na ny inçhyn-paitçhey echey va ny lhie 'syn oaie echey rish cheeadyn dy vleeantyn, nagh vel gaase foast gys y wooadys ain, as nagh vel gobbraghey agh dy sondagh as er y fa shen ta beg. Shoh ta'n Ven-seyr Mina; gyn fockle jee mychione y stayd eck my-neealloo! Cha nel fys eck er; as yinnagh eh tilgey harrish ee as cur urree mee-hreishteil kiart tra ta shin geearree ooilley e treisht, ooilley e daanys; tra myr yn red smoo ta shin geearree ooilley ny hinçhyn mooarey eck vees traenit gollrish shen ec dooinney, agh t'ec ben villish as ta pooar er-lheh hug yn Count jee, as nagh vod eh goaill ersooyl dy bollagh—ga nagh vel eh smooinaghtyn dy vel shen yn aght. Whush! lhig dou loayrt, as nee oo ynsaghey. Oh, John, my charrey, ta shin ayns çhennid atçhimagh. Ta mee fo aggle, wheesh as nagh row mee fo aggle er dy rieau. Cha nod mayd agh treishteil 'sy Jee mie. Dty host nish! t'ee çheet!"

    Va mee smooinaghtyn dy row yn Olloo er çhee brishey dy ve ass smaght, 'naght cheddin as tra hooar Lucy baase, agh lesh eab mooar hug eh smaght ersyn hene as va stayd nearagagh slane-jeant echey tra haink Bnr. Harker stiagh 'sy çhamyr, breeoil as jeeaghyn cho maynrey as, ayns cooilleeney obbyr, v'eh jeeaghyn dy row ee jarrood y treihys eck. Choud's haink ee stiagh ayn, hug ee earroo dy ghuillagyn clouscruit da Van Helsing. As eh eisht cummal ny duillagyn eddyr e vair as yn ordaig echey dooyrt eh:—

    "My charrey John, dhyt's lesh wheesh dy cheeayll chionnit hannah—as dhyt's, neesht, my Ven-seyr Mina veen, ta aeg—shoh lessoon: ny jean shiu arragh goaill aggle roish smooinaghtyn. Ta lieh-smooinaght er ve cronnane dy mennick ayns my inçhyn, agh va mee fo aggle dy lhiggey da skeayley-magh ny skianyn echey. Shoh nish, lesh tooilley fys, ta mee goll back gys y voayl ren y lieh-smooinaght shen çheet veih as ta mee feddyn magh nagh nee lieh-smooinaght eh er chor erbee; dy nee slane smooinaght eh, ga dy vel cho aeg nagh vel eh lajer dy liooar dy yannoo ymmyd jeh ny skianyn beggey echey. Dy jarroo, gollrish "Thunnag Ghraney" my charrey Hans Andersen, cha nee smooinaght-thunnag eh er chor erbee, agh smooinaght-olley mooar eh vees getlagh dy ooasle er skianyn mooarey, tra ta'n traa çheet er-e-hon dy cur eab orroo. Jean jeeaghyn shiu dy vel mee lhaih ayns shoh ny ta Jonathan er screeu:—

    "Y fer elley shen jeh'n chynney echey ren ayns eash s'anmee reesht as reesht cur-lesh ny sheshaghtyn caggee echey harrish yn awin vooar as stiagh 'sy Thalloo Turkagh; dooinney, lurg da v'eh immanit back, haink reesht, as reesht, as reesht. Ga dy row eh ersyn çheet ny lomarcan veih'n vagher fuilltagh, boayl va ny sidooryn echey surranse cragh, ny yeih va fys echey nagh voddagh eshyn fy yerrey geddyn y varriaght!"

    "Cre vees shoh ginsh dooin? Gyn monney? cha nee! Cha nel smooinaght-paitçhey y Chount fakin veg; er y fa shen t'eh loayrt cho seyr. Cha nel y smooinaght-dooiney ayd fakin veg; cha row y smooinaght-dooinney aym fakin veg derrey kiart nish. Cha row! Agh ta fockle elley çheet veih peiagh ennagh ta loayrt gyn smooinaghtyn er y fa, neesht, nagh vel fys eck er y vun jeh—er ny foddee ve'n bun jeh. Kiart myr ta bun-stooghyn ayn vees kiune, agh tra ayns aght dooghyssagh t'ad gleashaghey rhymboo as bentyn ry cheilley—eisht pouf! as ta çhent sollys, trooid-magh y speyr, ta dolley as marroo as stroie paart dy leih; agh vees soilshaghey magh ooilley y thalloo fo rish leagueyn as leagueyn. Nagh vel eh myr shen? Well, nee'm soilshaghey magh eh. Dy ghoaill toshiaght, vel shiu rieau er n'yannoo studeyrys jeh kimmeeys? 'Ta' as 'Cha nel.' Uss, John, ta; er y fa t'eh studeyrys jeh mee-cheeayl. Uss, cha nel, my Ven-seyr Mina; er y fa nagh vel kimmeeys jannoo ort—cha nel agh yn un cheayrt. Foast, ta ny inçhyn ayd gobbraghey dy firrinagh, as cha nel ad garganey a particulari ad universale. Ta'n beoyn shoh ec kimmee. T'eh cho kinjagh, ayns dy chooilley heer as ayns dy chooilley eash, dy vel eer poleenyn, nagh vel toiggal monney ass fallsoonys, çheet dy hoiggal eh trooid keeayl chionnit, dy vel shen myr t'eh. Shen myr t'eh dy ynsaghey veih keeayl chionnit. Ta'n kimmagh dy kinjagh gobbraghey ec un loght—shen y kimmagh rieugh ta jeeaghyn dy ve kiarit rolaue son kimmeeys, as nagh jean veg elley. Cha nel slane inçhyn-dooinney ec y chimmagh shoh. T'eh aghtal as croutagh as saaseoil; agh cha nel echey mooadys dooinney bentyn da ny inçhyn echey. Ta inçhyn-paitçhey echey ayns mooarane. As nish ta'n kimmagh ainyn kiarit rolaue son kimmeeys neesht; echey, neesht, ta inçhyn-paitçhey, as t'eh gollrish paitçhey ayns jannoo ny va jeant echey. Ta'n ushag veg, yn eeast beg, y baagh beg gynsaghey cha nee ass bun-eieyn, agh trooid keeayl chionnit; as tra ta fer jeu gynsaghey yn aght dy yannoo, eisht ta'n bun echey dy ghoaill toshiaght er jannoo tooilley. 'Dos pou sto,' dooyrt Archimedes. 'Cur dou prise, as nee'm arraghey yn seihll!' Dy yannoo yn un cheayrt, shen y phrise lioree ta inçhyn-paitçhey çheet dy ve inçhyn-dooinney; as derrey ta kiarail echey dy yannoo tooilley, t'eh freayll rish jannoo y red cheddin dagh keayrt, kiart myr va jeant echey roïe! Oh, my veen, ta mee fakin dy vel ny sooillyn ayd er nyn vosley, as dhyt's dy ren y çhent tendreil soilshaghey magh ooilley ny leagueyn," as v'eh gra shoh er yn oyr dy ren Bnr. Harker goaill toshiaght er bwoalley ny bassyn eck as va ny sooillyn eck lonraghey. Hie eh er:—

    "Nish nee uss loayrt. Jean insh da daa ghooinney dree dy heanse ny t'ou fakin lesh ny sooillyn shen cho gial." Ghow eh e laue as v'eh cummal ee choud's loayr ee. Ren y vair as yn ordaig echey dooney er y ghroin folley eck, as mish smooinaghtyn dy row shen gyn tort as gyn yss da, choud's loayr ee:—

    "She kimmagh as jeh keint y chimmeeys ta'n Count."


    As shen reesht ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula, yn skeeal ard-ghooagh shen liorish Bram Stoker. Ta shin jeeaghyn er y chyndaays shen dagh shiaghtin ayns Claare ny Gael.

    As er shen ta shin er jeet gys jerrey y phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht. Slane lhiu.

    38 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 11th August 2024

    Beggan anmagh, gow shiu my leshtal!

    Shoh diu y podcast, Abbyr Shen Reesht, lesh meeryn 'sy Ghaelg ry chlashtyn ayns kuse dy chlaareyn Radio Vannin er yn chiaghtin.

    She Fiona McArdle ren chebbal Shiaght Laa fastyr Jerdein ec 5.30 er y chlag.

    SHIAGHT LAA

    Shiaght Laa, va goll er chebbal ec Fiona McArdle.

    Va Daniel Quayle chebbal y chlaare echey, Kiaull as Cooish, vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin fastyr Jeheiney. 'Syn aght cadjin ain 'sy phodcast shoh, she Cooish as Cooish ta shin dy chlashtyn, gyn ny peeshyn dy chiaull, agh shoh dooin Daniel.

    KIAULL AS COOISH

    Daniel Quayle as y chlaare echey – paart j'ee, ec y chooid sloo, y paart ayn t'eh loayrt - Kiaull as Cooish.

    Son Goll as Gaccan fastyr Jedoonee, cha row meer s'lhiurey 'sy Ghaelg er-nyn-son, myr shoh lhig dooin goll er nyn doshiaght gys Claare ny Gael, vees geiyrt dy jeeragh er Goll as Gaccan ec shey pm fastyr beg yn Doonee.

    Ayns yn ayrn shoh jeh Dracula liorish Bram Stoker, ta'n Chount Dracula troailt veih Lunnin gys Varna ayns lhong, as t'eh ny lhie ayns kishtey lane dy ooir ass Transylvania. Ta'n possan dy chaarjyn fuirraghtyn er y lhong.

    CLAARE NY GAEL

    JEELANE YN ER-LHEE SEWARD.


    26 Jerrey Fouyir.—Laa elley gyn naight jeh'n Czarina Catherine. Lhisagh ee ve ayns shoh liorish nish. S'baghtal eh dy vel ee foast troailt raad erbee, er yn oyr dy row tuarastyl Bnr. Harker fo hypnosis ec irree ny greiney foast yn red cheddin. She possible eh dy vel y lhong ny lhie, ny keayrtyn, er coontey chay; ren kuse jeh ny baatyn bree haink stiagh fastyr beg jea cur tuarastyl jeh clampyn dy chay chammah's my hwoaie as my yiass jeh'n phurt. Shegin dooin tannaghtyn rish freayll yn arrey ain, er y fa foddee dy jig cowrey mychione y lhong traa erbee.

    27 Jerrey Fouyir.—S'quaagh eh; gyn naight foast jeh'n lhong urree ta shin fuirraghtyn. Hug Bnr. Harker tuarastyl riyr as moghrey jiu myr dy cadjin: "tonnyn lhiantyn as ushtey roie," ny yeih dy dooyrt ee neesht dy row "ny tonnyn feer faase." Ta ny çhellgrammyn veih Lunnin er ve yn red cheddin: "gyn tuarastyl elley." Ta Van Helsing feer imneagh as dinsh eh dou kiart nish dy vel aggle echey dy vel y Count scapail voin. Dooyrt eh neesht dy cowreydagh:—

    "Cha mie lhiam y liasstid shen ec y Ven-seyr Harker. Foddee anmeenyn as cooinaghtyn jannoo reddyn quaagh fo hypnosis." Va mee er çhee briaght jeh tooilley, agh ren Harker kiart ec y traa shen çheet stiagh ayn, as hrog eh seose laue raauee. Shegin dooin cur eab noght ec yn lhie-ghreiney er cur urree loayrt ny smoo tra 'sy stayd eck fo hypnosis.


    28 Jerrey Fouyir.—Çhellgram. Rufus Smith, Lunnin, gys yn Çhiarn Godalming,

    trooid H. B. M. Lhiass-Chonsul, Varna.

    "Tuarastyl jeh Czarina Catherine goll stiagh ayns Galatz ec nane er y chlag jiu"


    Jeelane yn Er-lhee Seward.

    28 Jerrey Fouyir.—Tra haink y çhellgram fograghey magh y çheet stiagh ayns Galatz er-lhiam nagh dug eh wheesh aggle er fer erbee jin as foddee dy beagh jerkit rish. Ayns firrinys, cha row fys ain er y voayl veih, ny er yn aght, yinnagh y builley çheet; agh er-lhiam dy row shin ooilley jerkal dy jinnagh red ennagh quaagh taghyrt. Va'n cumrail er y çheet stiagh ayns Varna cur shickyrys dooin fer as fer nagh beagh cooishyn kiart myr va shin jerkal rish; cha row shin agh fuirraghtyn dy gheddyn magh yn aght yinnagh y caghlaa çheet dy ve ayn. Agh veg ny sloo va'n yindys. Ta mee shein dy vel dooghys gobbraghey ayns aght cho treishteilagh dy vel shin credjal noi'n toiggalys ain dy bee reddyn myr lhisagh ad y ve, cha nee myr lhisagh fys y ve ain er dy bee ad. Ta shirrey y tharrey jeeoil myr aile symney da ainleyn, eer mannagh vel eh agh ignis fatuus da deiney. S'quaagh va'n cheeill chionnit as v'ee çheet da cagh ayns aght er-lheh. Ren Van Helsing troggal seose e laue erskyn e chione rish tammylt beg, myr dy beagh eh garganey rish Jee hene; agh cha dooyrt eh fockle erbee, as lurg shallid ny ghaa hass eh seose lesh yn eddin echey soit dy trome-chooishagh. Haink yn Çhiarn Godalming dy ve feer ghlass, as v'eh ny hoie as tayrn ennal dy trome. Va mish hene currit lieh-thollaneagh as yeeagh mee ayns yindys orroo, fer as fer. Ren Quincey Morris çhionnaghey y chryss echey lesh y ghleashaght bieau va cho mie er enn dou; ayns ny shenn laghyn rouaillagh ain v'eh cowraghey magh "immeeaght." Haink Bnr. Harker dy ve cho bane as scaan, dy row y cron shen er e baaish jeeaghyn myr v'eh lostey, agh ren ee filley ny laueyn eck dy imlee as yeeagh ee seose ayns padjer. Ren Harker mongey—ayns rieughid ren eh mongey—'syn aght dorraghey sharroo jeh fer ta gyn treisht; agh ec y traa cheddin va'n immeeaght echey cur y vreag er ny fockleyn echey, er y fa ren ny laueyn echey gyn tort shirrey doarn y skynn vooar Chukri as va nyn lhie ayns shen. "Cuin vees y nah traen goaill toshiaght lesh Galatz?" dooyrt Van Helsing myr feysht orrin ooilley.

    "Ec 6:30 moghrey ny vairagh!" Ren shin ooilley moostey, er y fa haink y freggyrt veih Bnr. Harker.

    "Cre'n aght 'sy theihll as ta fys ayd er?" dooyrt Art.

    "T'ou jarrood—ny foddee nagh vel fys ayd, ga dy vel fys er ec Jonathan as 'naght cheddin ec yn Er-lhee Van Helsing—dy nee fer feer jeean mish son ny traenyn. Sthie ayns Exeter va mee rieau cliaghtit rish reaghey ny claareyn-traa, dy beign cooneydagh da'n dooinney sheshey aym. Hooar mee dy row eh cho ymmydoil ny keayrtyn dy vel mee dy kinjagh jannoo studeyrys jeh ny claareyn-traa nish. Va fys aym er dy jinnagh veg erbee cur-lesh shin gys Cashtal Dracula dy jinnagh shin çheet via Galatz, ny ec y chooid sloo trooid Bucharest, myr shoh ren mee ynsaghey ny traaghyn feer chiarailagh. S'treih eh nagh vel monney dy ynsaghey, er yn oyr dy vel yn ynrican traen faagail laa ny vairagh myr ta mee dy ghra."

    "Ven yindyssagh!" as yn Olloo myr thaish.

    "Nagh vod mayd reaghey traen er-lheh?" vrie'n Çhiarn Godalming.

    Chrie Van Helsing e chione: "S'treih lhiam nagh vod. Ta'n çheer shoh feer neu-chasley rish shen ayd's as aym's; eer dy row traen er-lheh ain, s'cosoylagh eh nagh jinnagh eh roshtyn cho leah as yn traen cadjin ain. Ny smoo na shen, ta red ennagh ain dy yannoo aarloo. Shegin dooin smooinaghtyn. Nish lhig dooin reaghey cooishyn. Uss, my charrey Arthur, jean goll gys y traen as geddyn ny tiggadyn as reaghey dy bee ooilley aarloo er-nyn-son dy gholl 'sy voghrey. Jean uss, my charrey Jonathan, goll gys jeantagh y lhuingey as geddyn veihsyn screeunyn gys y jeantagh ayns Galatz, lesh kied dy ronsaghey y lhong kiart myr v'eh ayns shoh. As my Vorris Quincey, jean uss cur shilley er y Lhiass-Chonsul, as shirrey er e chooney lesh e chumraag ayns Galatz, as ooilley foddee eh jannoo dy yannoo rea y raad ain, nagh bee traa erbee caillt tra ta shin çheu-hoal y Danube. Nee John tannaghtyn ayns shoh marish y Ven-seyr Mina as mish, as nee mayd sur-smooinaghtyn er reddyn ry cheilley. Myr shoh my vees yn traa liauyr foddee dy bee cumrail ort; as cha jean shen madyral tra ta'n ghrian goll dy lhie, er yn oyr dy vel mish ayns shoh marish y Ven-seyr dy yannoo tuarastyl."

    "As mish," dooyrt Bnr. Harker dy breeoil, as ny smoo gollrish yn eear phersoonagh eck na v'ee rish ymoddee laghyn, "nee'm cur eab er ve ymmydoil ayns dy chooilley aght, as nee'm smooinaghtyn as screeu sheese er-nyn-son myr va mee cliaghtey jannoo. Ta red ennagh goll voym ayns aght quaagh ennagh, as ta mee gennaghtyn ny seyrey na va mee er y gherrid!" Va ny three deiney saa jeeaghyn ny s'maynrey ec y tullagh shen choud's v'eh jeeaghyn dy row ad toiggal scansh ny fockleyn eck; agh hooar Van Helsing as mish, ayns çhyndaa gys y cheilley, shilley bieau trome boirit veih y cheilley. Cha dooyrt shin veg ec y traa shen, ny yeih.

    Tra va ny three deiney er n'gholl magh er ny kiartagyn oc ren Van Helsing briaght jeh Bnr. Harker dy yeeaghyn ayns coip ny jeelaneyn as dy gheddyn er-e-hon y paart jeh lioar-laa Harker ec y Chashtal. Hie ee ersooyl dy gheddyn eh; tra va'n dorrys dooint ny lurg dooyrt eh rhym:—

    "Ta'n un smooinaghtyn ain! insh dou!"

    "Ta paart dy chaghlaa ayn. She treisht eh dy vel cur orrym gennaghtyn çhing, er y fa foddee dy jean eh molley shin."

    "Dy jarroo. Vel fys ayd er yn oyr vrie mee j'ee dy gheddyn y laue-screeuyn?"

    "Cha nel!" dooyrt mish, "mannagh row eh dy gheddyn caa dy loayrt rhym my lomarcan."

    "Ayns paart t'ou kiart, my charrey John, agh cha nee agh ayns paart."


    Paart elley jeh chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as shinyn goll trooid y chyndaays shen shiaghtin er shiaghtin ayns Claare ny Gael.


    Dracula liorish Bram Stoker ayns Claare ny Gael.

    Shen eh reesht veih'n phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, as myr shoh, slane lhiu.

    39 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 4th August 2024

    Ayns shiartanse dy chlaareyn Radio Vannin er yn chiaghtin va meeryn 'sy Ghaelg ry chlashtyn – well, dy jarroo, ta paart jeh'n Ghaelg ry chlashtyn er Radio Vannin dy mennick as dy reiltagh, agh 'sy phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht, ta shin chymsaghey cooidjagh meeryn beggan s'lhiurey.

    Ta shin goaill toshiaght lesh meeryn ass Shiaght Laa fastyr Jerdein.

    SHIAGHT LAA

    Ta shin er chur kione er Yn Chruinnaght Feed Cheead as Kiare as Feed er y gherrid, as son yn eailley shen ta cuirrey currit er sleih dy heet veih cheeraghyn elley dy ghoaill ayrn, liorish cloie kiaull as goaill arrane as daunsin. Cosoyley rish feaillaghyn elley ta goll er cummal, ta'n Chruinnaght beg dy liooar, agh ayns aght shen cur vondeish dooin, dy loayrt rish sleih t'ayns shoh, dy heet dy ve ainjyssagh roo.

    Va caa dou loayrt rish paart dy leih v'ayns shoh son yn Chruinnaght, as cheayll shin y voir as inneen v'ayns shoh ass y Vritaan ayns Shiaght Laa y cheayrt s'jerree, Brigitte as Katell Kloareg. Shoh nish tooilley keayrtee da'n eailley.

    KIAULL

    Ta shin er jeet gys yn traa eddyr daa haghyrt, as ta imbagh noa goaill toshiaght. Jiu, yn chied laa jeh'n vee shoh, she Laa Luanys t'ayn, ny Laa Luanistyn, as ta'n vee shoh enmyssit Mee Luanistyn. T'eh cheet lieh-raad eddyr yn shiass greiney souree, tra ta'n ghrian er jeet gys yn ynnyd syrjey eck 'sy speyr, as va shen yn chied laa as feed Mean Souree, laa va cochianglt rish y jee Manninan Mac Leirr ayns Mannin; as y cormid traa fouyir, tra ta'n oie as yn laa ayn rish yn traa cheddin, lieh as lieh, vees taghyrt mysh yn chied laa as feed Mean Fouyir.

    Va mee gra dy nee Mee Luanistyn ta ennym y vee shoh, agh dy jarroo, dy mennick va Gaelgeyryn cheet er ny meeaghyn rere yn imbagh v'ayn, as cheet orroo myr yn chied vee, y nah vee as y trass vee jeh'n imbagh shen. Rere shen, ennym elley t'er Mee Luanistyn – well, ayns aght, cha nee ennym t'urree agh coontey giare j'ee - shen yn chied vee jeh'n ouyir.

    Ta'n agglish er n'yannoo laa jeh dy eaillaghey y fouyr vees ry heet. Foddee dy row eh cheet veih cliaghtey shinney paganagh, agh shoh va'n moghrey dy ghoaill yn chied vunney dy churnaght appee as dy vlieh ny grineyn as dy yannoo bwilleen jeh'n troar noa. Row eh cliaghtey paganagh ny dyn, va'n agglish cummal shirveish er-lheh dy vannaghey y willeen shoh, as ayns yn chenn Vaarle haink ennym er shoh, yn hlaf maesse, as shen dy ghra erin y willeen, as haink hlaf maesse 'sy chenn Vaarle dy ve Lammas.

    KIAULL

    Lhig dooin goll back gys Yn Chruinnaght reesht as feddyn magh mychione tooilley sleih v'ayns shen mleeaney. Cheayll shin daa ven ass yn Helveeish, as haink mee quail daa ven elley va kionefenish, agh haink eh magh dy row ad oayllagh rish daunse Vannin hannah.

    JERREY SHIAGHT LAA


    Shiaght Laa, cheet er yn Chruinnaght as er Laa Luanys, as she'n chied laa Mee Luanistyn va'n date tra va'n chlaare shen goll er skeayley-magh.


    Va Daniel Quayle er-ash reesht veih feailley, aynjee v'eh cloie kegeesh er dy henney, myr shoh ta shin clashtyn eh chebbal y chlaare echey, Kiaull as Cooish, vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin fastyr Jeheiney. 'Syn aght cadjin ain 'sy phodcast shoh, she Cooish as Cooish ta shin dy chlashtyn, gyn ny peeshyn dy chiaull, agh shoh dooin Daniel.


    KIAULL AS COOISH


    Daniel Quayle as y chlaare echey – paart j'ee, ec y chooid sloo, y paart ayn t'eh loayrt - Kiaull as Cooish.

    Marish Phil Gawne son Goll as Gaccan fastyr Jedoonee va David Kinley, as ga dy row ad loayrt mychione fockleyn er-lheh as enmyn buill, cha row meer s'lhiurey 'sy Ghaelg er-nyn-son, myr shoh lhig dooin goll er nyn doshiaght gys Claare ny Gael, vees geiyrt dy jeeragh er Goll as Gaccan ec shey pm fastyr beg yn Doonee.


    Ayns yn ayrn shoh jeh Dracula liorish Bram Stoker, ta ny cumraagyn loayrt mychione yn aght share dy chur-rish yn Chount Dracula, ta troailt veih Lunnin gys Varna ayns lhong, as eh ny lhie ayns kishtey lane dy ooir ass Transylvania. Ta'n possan dy chaarjyn er n'gholl liorish Traen-tappee y Hiar gys Varna dy uirraghtyn er y lhong, as t'eh foue reaghey dy gholl er-boayrd cho leah's t'ee roshtyn Varna dy stroie y Count. Ta shin clashtyn ayns shoh veih Lioar Laa Jonathan Harker.


    CLAARE NY GAEL

    Er-lhien nagh bee monney doilleeid ain lesh fir oik ny lesh ny shiaulteyryn. Booise da Jee! shoh yn çheer as aynjee foddee sollaghey laue cooilleeney veg erbee, as ta palçhey argid ain. Cha nel eh orrin agh dy yannoo shickyr nagh vod y lhong çheet stiagh 'sy phurt eddyr yn lhie-ghreiney as irree ny greiney gyn raaue ve currit dooin, as bee mayd sauçhey. Nee'n Briw Poagey Argid reaghey y chooish shoh, er-lhiam!

    16 Jerrey Fouyir.—Tuarastyl Mina foast yn red cheddin: tonnyn lhiantyn as ushtey roie, dorraghys as geayaghyn foayroil. S'cronnal eh dy vel shin ayns traa mie, as tra ta shin clashtyn jeh'n Czarina Catherine bee mayd aarloo. Er yn oyr dy vel ee urree goll shaghey ny Dardanelleyn shickyr eh dy bee tuarastyl ennagh ain.

    17 Jerrey Fouyir.—Ta dy chooilley red son y chooid smoo reaghit nish, er-lhiam, dy oltaghey y Count tra t'eh çheet back veih'n turrys echey. Dinsh Godalming da'n cholught lhuingys dy row eh sheiltyn foddee dy row y kishtey va currit er-boayrd cummal red ennagh geidit veih carrey da, as hooar eh lieh-choardail dy beagh kied echey fosley eh agh dy beagh y currym ersyn hene. Hug y shellooder pabyr da dy insh da'n Chaptan dy chur da dagh seyrsnys ayns jannoo cre erbee veagh eh geearree er-boayrd y lhong, as kied jeh'n sorçh cheddin neesht da'n jeantagh echey ayns Varna. Ta shin er nakin y jeantagh, ta jannoo mooar jeh ymmyrkey kenjal Godalming rish, as ta shin ooilley shickyr cre erbee oddys eh jannoo dy chooney lesh ny yeearreeyn ain dy bee shen jeant. Ta shin er reaghey hannah ny dy yannoo my vees eh çheet lhien fosley y kishtey. My vees y Count ayns shen, nee Van Helsing as Seward giarrey veih e chione çhelleeragh as seiy kibbin trooid e chree. Nee Morris as Godalming as mish lhiettal cumrail erbee, eer my vees feme ain er jannoo ymmyd jeh ny wappinyn bee aarloo ain. Ta'n Olloo gra my vees shin abyl dy chur-rish corp y Chount myr shoh, dy jean eh dy leah lurg shen tuittym myr joan. Ayns lheid y chooish cha beagh feanish erbee nyn'oi ain, dy beagh ourys jeh dunverys çheet dy ve ayn. Agh eer mannagh row eh, yinnagh shin shassoo ny tuittym trooid yn immeeaght ain, as foddee laa ennagh dy bee'n eer choontey scruit shoh jannoo seose feanish dy heet eddyr kuse jin as tead. Er-my-hon hene, yinnin goaill y caa as slane booise aym my vees eh çheet. T'eh foin gyn faagail mooie immeeaght erbee ayns cooilleeney y chiarail ain. Ta shin er reaghey lesh shiartanse dy ir oik cho leah's ta'n Czarina Catherine cronnit, dy bee fys currit dooin liorish çhaghter er-lheh.

    24 Jerrey Fouyir.—Slane shiaghtin dy uirraghtyn. Çhellgrammyn dagh laa son Godalming, agh veg agh yn un skeeal: "Gyn tuarastyl foast." Ta freggyrt Mina fo hypnosis moghrey as fastyr beg gyn caghlaa: tonnyn lhiantyn, ushtey roie, as cruin jeestyrnee.


    Çhellgram, Jerrey Fouyir 24oo.

    Rufus Smith, Colught Lloyd, Lunnin, gys yn Çhiarn Godalming, trooid H. B. M.

    Lhiass-Chonsul, Varna.

    "Tuarastyl jeh Czarina Catherine moghrey jiu veih ny Dardanelleyn."

    Jeelane yn Er-lhee Seward.

    25 Jerrey Fouyir.—Wheesh foddeeaght t'aym son my phonograph! S'boiragh dou screeu jeelane lesh penn; agh ta Van Helsing gra dy vel eh orrym. Va shin ooilley greesit erskyn towse jea tra hooar Godalming y çhellgram echey veih'n cholught Lloyd. *Cha nel fys erbee aym* er shen ta deiney gennaghtyn ayns cah tra ta'n eam dy chaggey ry chlashtyn. She Bnr. Harker va'n un pheiagh 'sy phossan ain, nagh ren cowraghey magh monney erbee dy ennaghtyn. Ny yeih, cha nee quaagh eh nagh ren ee; er y oyr dy ren shin goaill kiarail er-lheh noi lhiggey fys erbee jeh çheet jee. Ayns ny shenn laghyn veagh ee, ta mee shickyr, er chur geill da, dyn y wooise da'n aght veagh shin er chur eab er follaghey eh, agh 'syn aght shoh t'ee caghlaait dy mooar ayns ny three shiaghteeyn t'er n'gholl shaghey. Ta'n liasstid gaase aynjee, as ga dy vel ee jeeaghyn dy ve lajer as ayns slaynt vie, as ta paart jeh'n daah eck çheet urree reesht, cha nel shen dy liooar da Van Helsing as dooys. Ta shin loayrt mychione eck dy mennick; agh cha nel shin er n'ghra fockle rish ny fir elley. Yinnagh eh brishey cree Harker boght—son shickyrys y niart aigney echey—dy beagh fys echey dy row eer ourys ain er y chooish. Ta Van Helsing scrutaghey, myr t'eh ginsh dou, ny feeackleyn eck feer chiarailagh, choud's t'ee ayns stayd fo hypnosis, er y fa t'eh gra choud's nagh vel ad goaill toshiaght er birraghey nagh vel gaue bio jeh caghlaa aynjee. My vees y caghlaa shoh çheet, veagh feme er jannoo red ennagh!... Ta fys ec ny neesht jin er ny veagh feme er jannoo, ga nagh vel shin çheet er y smooinaghtyn ain rish y cheilley. Cha jinnagh yn derrey yeh ny'n jeh elley failleil ayns y churrym—agglagh myr dy beagh eh dy smooinaghtyn er. She fockle feer vie er bastal vees gerjaghey ta "euthanasia"! Ta mee booisal da quoi erbee ren croo eh.

    Cha nel eh agh shiaulley mysh 24 oor veih ny Dardanelleyn gys shoh, ec y vieauid ta'n Czarina Catherine er jeet veih Lunnin. S'cosoylagh eh dy jean ee roshtyn traa ennagh 'sy voghrey; agh er yn oyr nagh nee possible eh jee cosney stiagh ayn roish shen, ta shin ooilley er çhee goll dy lhie dy moghey. Nee mayd irree ec nane er y chlag, dy ve aarloo.

    25 Jerrey Fouyir, Munlaa.—Gyn naight foast mychione roshtyn y lhong. Va tuarastyl Bnr. Harker fo hypnosis moghrey jiu yn un red myr dy cadjin, myr shoh foddee dy jig naight dooin shallid erbee. Ta shinyn ny deiney ooilley ayns çhiassid dy ghreesaghey, er-lhimmey jeh Harker, ta kiune; ta ny laueyn echey cho feayr as rio, as oor er dy henney hooar mee eh shleeu foyr jeh'n skynn vooar Ghoorka t'eh dy kinjagh gymmyrkey marish. Bee drogh eiyrtys ec y Chount my vees foyr y Chukri shen rieau bentyn rish e scoarnagh, seiyt ec y laue ghroamagh cho feayr as rio!

    Va Van Helsing as mish beggan boirit mychione Bnr. Harker jiu. Mysh munlaa haink ee dy ve fo sorçh ennagh dy liasstid nagh mie lesh fer erbee jin. V'ee neu-aashagh car y voghree, myr shoh ec y toshiaght va shin maynrey tra va fys ain dy row ee ny cadley. Agh tra ren e dooinney sheshey çheet er dy neu-chooishagh dy row ee cadley cho trome nagh dod eh doostey ee, hie shin gys y çhamyr eck dy yeeaghyn er-nyn-son hene. V'ee tayrn ennal ayns aght dooghyssagh as v'ee jeeaghyn cho slayntoil as sheeoil dy ren shin coardail dy row yn saveen ny share er-e-son na veg elley. Y ven voght, ta wheesh eck dy yarrood nagh nyrrys eh dy vel cadley, my vees eh cur-lesh neu-chooinaghtyn jee, jannoo foays jee.

    Ny s'anmee.—Va'n barel ain prowal dy ve kiart, er yn oyr tra ren ee doostey lurg saveen ooraghey rish kuse dy ooryn, v'ee jeeaghyn dy ve ny s'gennal as ny share na v'ee rish laghyn. Ec yn lhie-ghreiney hug ee y tuarastyl cadjin fo hypnosis. Cre erbee as t'eh er y Vooir Ghoo, ta'n Count siyrraghey da'n chione jurnaa echey. Da'n vaase echey, ta mee treishteil!

    [Lhisagh ny fockleyn shoh y ve *Ta fys aym nish*, agh cha ren mee lhaih eh dy kiart!]

    JERREY CLAARE NY GAEL


    Paart elley jeh chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as shinyn goll trooid y chyndaays shen shiaghtin er shiaghtin ayns Claare ny Gael.


    34 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 28th July 2024

    Shoh diu meeryn 'sy Ghaelg ass claareyn Radio Vannin er y chiaghtin 'sy phodcast shoh, Abbyr Shen Reesht. She Maralyn Crellin ren chebbal Shiaght Laa fastyr Jerdein.

    SHIAGHT LAA

    Maralyn Crellin as Shiaght Laa.

    Va Daniel Quayle goaill ayrn ayns feailley, cloie bit dy chiaull, myr shoh she Owen Williams ren chebbal Kiaull as Cooish fastyr Jeheiney, as magh ass shen fod mayd geaishtagh rish cooishyn Owen, ga nagh vel shin clashtyn y kiaull ass y chlaare.

    KIAULL AS COOISH

    Kiaull as Cooish, as claare ee vees goll er jannoo eddyr y BBC as Radio Vannin er y voggyl AM, Three-Jeig, Sheyad-Hoght, as y cheayrt shoh cheayll shin Owen Williams chebbal y chlaare shen.

    Va Owen marish Phil Gawne 'sy teyrlann neesht son Goll as Gaccan. Ren y chlaare goaill toshiaght lesh clag chooag as paitchey gra Gaelg Aboo!, as ta Phil jannoo arrish jeh shen neesht. Eisht ta Owen gra dy by vie lesh pye soo crouw, as t'ad ny neesht jeu smooinaghyn er reihyn elley dy ghra "by vie lhiam" – "b'laik lhiam", "baillym" - roish my vees Phil cheet er y clane raa reesht, agh lesh reih elley ec y jerrey, "my saillt" ny "my sailliu".

    GOLL AS GACCAN

    Phil Gawne as Owen Williams ayns Goll as Gaccan.

    Ayns yn episode jeh Dracula va ry chlashtyn ayns Claare ny Gael, ta Mina Harker cur er ny deiney dy jannoo loo, my vees eh ry akin oc dy vel ee er chaghlaa wheesh as dy ve cretoor y Chount Dracula, shaghey yn eear phersoonagh myr v'ee, dy jean ad marroo ee as eisht cur-rish y corp marroo eck dy livrey yn annym eck. Ta imnea ec e dooinney sheshey, Jonathan, er shoh as t'eh briaght j'ee vel feme ersyn jannoo loo neesht, as ta shin goaill toshiaght lesh y reggyrt eck dasyn.

    "Oh, my veen, dy beagh eh dy vel feme aym er goll er marroo liorish laue erbee, lhig da ve liorish laue echeysyn as ta graih share echey orrym. My Er-lhee Van Helsing, cha nel mee er yarrood y myghin ayd ayns cooish Lucy voght ersyn va graihagh"—ren ee scuirr veih as jiargaghey dy bieau, as ren ee caghlaa y raa eck—"ersyn as va'n cairys share echey dy chur shee jee. My vees yn traa shen çheet reesht, ta mee shirrey erriu dy yannoo cooinaghtyn maynrey jeh ayns bea my ghooinney sheshey dy nee'n laue ghraihagh echeysyn v'ee ren lhiggey seyr mee veih'n smaght agglagh vees orrym."

    "Reesht ta mee breearrey!" haink coraa aa-heeanagh yn Olloo. Ren Bnr. Harker mongey, dy firrinagh ren ee mongey, as lesh osney dy relief ren ee lieh-lhie back as dooyrt ee:—

    "As nish goo er-lheh myr raaue, raaue nagh nhegin diu jarrood arragh: foddee dy jig yn traa shoh, my vees eh çheet arragh, dy bieau as dy neu-yerkit, as ayns lheid y chooid cha nhegin diu coayl traa erbee ayns jannoo ymmyd jeh'n chaa eu. Ec lhied y hraa foddee dy bee mish hene—cha nee! my vees y traa çheet arragh, bee'm dy feer—ayns co-chialg rish nyn noid nyn'oi eu."

    "Yeearree elley;" haink ee dy ve feer trome-chooishagh choud's dooyrt ee shoh, "cha nee slane femoil eh as ymmyrçhagh gollrish yn er elley, agh ta mee geearree shiuish dy yannoo un red er-my-hon, my vees shiu arryltagh." Ren shin ooilley coardail, agh cha loayr peiagh erbee; cha row feme er loayrt:—

    "Ta mee geearree shiu dy lhaih magh yn Shirveish son Oanluckey ny Merriu." Ayns shoh v'ee er ny brishey stiagh er liorish sogh ghowin ass y dooinney sheshey eck; as ish goaill y laue echey ayns shen eck, ren ee cummal ee erskyn e cree, as hie ee er: "Shegin diu lhaih magh ee er-my-skyn laa ennagh. Cre erbee vees yn eiyrtys jeh'n stayd agglagh shoh dy reddyn, bee eie millish eh dooin ooilley ny da kuse jin. Ta mee treishteil, my smoo veen, dy jean uss lhaih ee, er-son eisht bee'n choraa ayd's vees 'sy chooinaghtyn aym dy bragh—cre erbee vees taghyrt!"

    "Agh o, my veen," ren eh pleadeil, "ta baase foddey voyd."

    "Cha nel," dooyrt ee, as ish cummal seose laue rauee. "Ta mee ny s'diuney ayns baase ec y traa shoh na dy beagh trimmid oaie 'syn ooir ny lhie trome orrym!"

    "Oh, my ven heshey, vel eh orrym lhaih ee?" dooyrt eh, roish my ren eh goaill toshiaght.

    "Yinnagh eh gerjaghey mee, my ghooinney sheshey!" va ooilley myr dooyrt ee; as ghow eh toshiaght er lhaih tra v'ee er n'yannoo aarloo y lioar.

    Cre'n aght foddym—cre'n aght foddee peiagh erbee—cur coontey jeh'n reayrt quaagh shen, yn aght v'eh cho trome-chooishagh, cho groamagh, cho treih, cho agglagh; as, marish shen, cho millish. Veagh eer dooyteilagh, nagh vod fakin veg agh cam-arrish jeh firrinys sharroo ayns veg casherick ny ennaghtagh, currit dy lheie 'sy chree echey dy beagh eh er nakin y possan beg shen dy chaarjyn graihagh firrinagh va gliooney mygeayrt y ven-seyr seaghnit trimshagh shen; ny er chlashtyn jeeanid meiygh coraa e dooinney sheshey, choud's lesh sheeanyn cho brisht lesh ennaghtyn dy row eh dy mennick ersyn farkaght, ren eh lhaih magh yn shirveish neu-chramp aalin ass Oanluckey ny Merriu. "Cha—cha noddym goll er—ta fockleyn—as my ch-, my choraa—f-failleil m-mee!"

    V'ee kiart 'sy cheeayl eck. S'quaagh myr va ooilley, slane ass cadjinys myr nee eh jeeaghyn dy ve, foddee, eer dooinyn ren gennaghtyn yn tro niartal echey ec y traa hene, ren eh gerjaghey shin dy mooar; as v'eh jeeaghyn nagh row y tostid, ren soilshaghey magh yn aa-vuilley va çheet er Bnr Harker veih seyrsnys yn annym, cho lane dy vee-hreihys da fer erbee jin as va shin goaill aggle roish.

    Lioar-laa Jonathan Harker.

    Yn wheigoo laa jeig Jerrey Fouyir, Varna.—Daag shin Crosh Charing moghrey yn 12ah, raink shin Paris yn un oie, as ghow shin ny ynnydyn reaghit er-nyn-son er Traen-Tappee y Hiar. Va shin troailt feie'n laa as fud ny hoie, as haink shin dys shoh mysh queig er y chlag. Hie'n Çhiarn Godalming gys Thie y Chonsul dy yeeaghyn row çhellgram er jeet er-e-hon, choud's haink ny fir elley jin gys y thie aaght shoh—"yn Odessus." Foddee dy ren reddyn taghyrt 'sy jurnaa; agh va mish ro jeean dy roshtyn y boayl shoh, dy ve boirit my-nyn-gione. Derrey vees y Czarina Catherine çheet stiagh 'sy phurt cha bee sym aym er veg 'sy clane theihll. Booise da Jee! ta Mina mie, as t'eh jeeaghyn dy vel ee çheet dy ve ny stroshey; ta'n daah çheet er-ash jee. T'ee cadley dy mennick; feie'n jurnaa v'ee ny cadley bunnys y clane traa. Agh roish irree ny greiney as yn lhie-ghreiney t'ee lane-ghooisht as cur geill; as t'eh er jeet dy ve cliaghteey ec Van Helsing dy chur ee fo hypnosis ec lheid ny traaghyn. Ec y toshiaght, va feme er bit dy eab, as v'eh ersyn cur ymmodee cowraghyn harree; agh nish, t'eh jeeaghyn dy vel ee lhiggey lesh çhelleeragh, myr dy beagh ee y cliaghtey eck, as s'goan vel feme er immeeaght erbee. T'eh jeeaghyn dy vel pooar echey ec ny traaghyn er-lheh shoh agh dy gheearree eh, as ta ny smooinaghtyn eck biallagh da. T'eh dy kinjagh briaght j'ee ny foddee ee fakin as clashtyn. T'ee cur freggyrt da'n chied er:—

    "Veg; s'dorraghey vees ooilley." As rish y nah er:—

    "Foddym clashtyn ny tonnyn lhiantyn rish y lhong, as yn ushtey roie shaghey. Ta carmeish as teaddyn çhionney as ta cruin as slattyn jeestyrnee. S'troshey ta'n gheay—foddym clashtyn ee ayns ny aaraghyn, as ta'n boogh ceau ry-lhiattee y chesh." S'cronnal eh dy vel y Czarina Catherine foast er y cheayn, as siyrraghey er y raad eck gys Varna. Ta'n Çhiarn Godalming kiart er jeet back. Va kiare çhellgrammyn echey, fer dagh laa neayr's ghow shin toshiaght,

    ooilley cur yn yn çhaghteraght: nagh vel tuarastyl jeh'n Czarina Catherine er ve currit da colught Lloyd veih boayl erbee. V'eh reaghit echey roish my ren shin faagail Lunnin dy jinnagh y jeantagh echey dagh laa cur çhaghteraght da dy beagh tuarastyl mychione y lhong. Yinnagh eh geddyn çhaghteraght eer mannagh row tuarastyl mychione eck, dy beagh eh shickyr dy row arrey goll er freayll ec kione elley y streng çhellgraph.

    Ghow shin jinnair as hie shin dy lhie dy moghey. Laa ny vairagh nee mayd fakin y Lhiass-Chonsul, as reaghey, my vees shin abyl, cosney er-boayrd y lhong cho leah as t'ee roshtyn. Ta Van Helsing gra dy bee'n caa ain dy chosney er-boayrd y lhong eddyr irree ny greiney as yn lhie-ghreiney. Eer my vees y Count goaill ersyn y cummey jeh craitnag, cha nod eh goll harrish yn ushtey roie jeh e yioin hene, as myr shoh cha nod eh faagail y lhong. Er yn oyr nagh lhoys da caghlaa gys cummey deiney gyn çheet fo ourys—as s'baghtal eh dy vel eh geearree shaghney shen—shegin da tannaghtyn 'sy chishtey. My vees, eisht, shinyn dy heet er-boayrd lurg irree ny greiney, bee eh fo'n aigney ain; son fod mayd fosley y kishtey as jannoo shickyr bentyn da, myr ren shen lesh Lucy voght, roish my vees eh doostey. Cha jean yn aigney bee ain bentyn da cooney lesh monney.

    ---oooOooo---

    Maralyn Crellin presents 'Shiaght Laa' this time, and she tells us a little about the history of Yn Chruinnaght. With Daniel Quayle's being absent, it's Owen Williams that we hear in 'Kiaull as Cooish', and Owen is taking part in 'Goll as Gaccan' with Phil Gawne as well. From 'Claare ny Gael' there's another piece from the translation into Manx of Dracula by Bram Stoker.

    36 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again, 14th July 2024

    Shoh diu Abbyr Shen Reesht as by vie lhiam shiuish y oltaghey. Lhig dooin goaill toshiaght lesh Shiaght Laa, as yn chied episode ayns straih noa va ry chlashtyn Jerdein shoh chaie.

    SHIAGHT LAA

    Agh lhig dooin goll back beggan nish, er y fa dy row sharmaneys scanshoil er ny chummal vees jannoo ard eailley jeh cultoor Vannin as er-lheh jeh'n Ghaelg, myr shoh, ga dy vel eh cheumooie jeh ny shiaght laa ta cur yn ennym da'n chlaare shoh, er yn oyr dy vel shoh yn chied chlaare 'sy straih as nagh row caa dooin cheet er shoh roish nish, er-lhiam dy vel shen mie dy liooar.

    Moylley as soylley dauesyn ooilley hooar aundyryn mleeaney –: Evie Roberts, Ellis Pierce, Scott Brown, Resa Brown, Cor Scoill Phurt le Moirrey, Ynsee Gaelg, Frank Kelly,Mian Watterson.

    BILL CASSIDY – COLOAYRTYS

    Myr shoh, moylley as soylley da Steve Kayll.

    Va shin loayrt mychione yn sliennoo Kayll, as va shin smooinaghtyn nagh vel Kayll er mayrn myr sliennoo 'syn Ellan, agh dimraa Steve dy row kuse dy lughtyn-thie jeh'n ennym shen mygeayrt Leyrphoyl. Ta J J Kneen gra dy vel eh cheet veih Mac Cathail, mac jeh peiagh erbee as yn ennym Cathal er. Fo'n ard ayns Doolish va Keeill Homysh troggit sy vleih Hoght Cheead Jeig as Nuy as Daeed, ec bun jeh ny haink dy ve Raad ny Killagh Marina, va entreilys da'n traie liorish ny v'ad gra rish 'sy Vaarle myr Kayll's Slip, Shliawin Kayll, foddee.

    Haink un lught-thie jeh'n ennym Kayll gys yn Ellan veih Nalbin mysh Shiaght Cheead Jeig as Queig-Jeig as Daeed, as va Mnr Kayll ny ghooinney mooar 'syn agglish Haasilagh. Haink sluight echey dy ve turneyryn as va fer jeu oltey yn Chiare as Feed, as ny yeih dy row ad gra yn Reejerey Arthur rish, v'ad gra rish dy mennick, Yn Reejerey Arthur y Guiy.

    As nish gys yn Arrane Ashoonagh, as ren mee smooinaghtyn er shoh er yn oyr dy row eh goll er cloie ec y vann Laa Tinvaal. Ga dy vel ad reaghey son bannyn cochianglt rish sheshaghtyn caggee y Reeriaght Unnaneysit dy heet as dy chloie yn wheigoo laa Jerrey Souree, Shenn Eaill Eoin, my te – as mleeaney she'n Lhuingys Etlagh Reeoil v'ayn - t'eh orroo gynsaghey yn Arrane Ashoonagh dy chloie myr ayrn jeh'n sharmaneys ec bun Cronk Keeill Eoin. Va fockleyn yn Arrane Ashoonagh – hoght ronnaghyn ooilley cooidjagh – scruit ec W H Gill, as dy leah va chyndaays jeant jeu liorish J J Kneen.

    Paart jeh ny meeryn 'sy Ghaelg va ry chlashtyn ayns Shiaght Laa – cheayll shin coraaghyn loayrt 'sy Ghaelg veih Cronk Keeill Eoin myr dhooraght y cheayrt s'jerree.

    Shoh dooin nish ny meeryn 'sy Ghaelg va ry chlashtyn ayns Kiaull as Cooish fastyr Jeheiney eddyr 5pm as 6pm er Radio Vannin AM 1368. Shoh diu Daniel Quayle as ny cooishyn echey, agh gyn kiaull erbee.

    KIAULL AS COOISH

    Daniel Quayle, as eh chebbal claare vees goll er jannoo eddyr yn BBC as Radio Vannin, Kiaull as Cooish.

    Ayns Goll as Gaccan va keayrtagh 'sy teyrlann marish Phil Gawne reesht, as she Owen Williams v'ayn. Ren eh lhaih magh meeryn ass lioar enmyssit 'Lioar-Lhaih Ghaelgagh' va chymsit as currit cooidjagh liorish yn Dr Chris (Custal) Lewin.

    GOLL AS GACCAN

    Owen Williams ayns Goll as Gaccan fastyr Jedoonee marish Phil Gawne.

    'Sy chyndaays ain 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker ayns Claare ny Gael fastyr beg Jedoonee, va'n Olloo Van Helsing boirit mychione y churrym echey dy insh da Mina Harker nagh lhisagh ee ve jeh nyn goyrle 'sy traa ry heet, agh gyn insh jee yn oyr son shen. Agh t'eh jeeaghyn dy vel Mina cur enn er y doilleeid vees ayn as t'ee freayll ersooyl veih'n chaglym oc. Ny s'anmee t'ee goll ny mast'oc ayns gien feer vie vees cur cree ayndaue ooilley.

    CLAARE NY GAEL

    Ass Lioar laa Jonathan Harker : Hie shin ooilley dy lhie dy moghey. Ta Mina nish ny cadley gollrish paitçhey beg; red yindyssagh eh dy vel yn ablid cadlee tannaghtyn jee ayns mean y doilleeid agglagh eck. Booise da Jee er-e-hon, er-son y traa shen ec y chooid sloo foddee ee jarrood y boirey eck. Foddee dy jean y sampleyr j'eeish bentyn rhym 'nagh cheddin as ren e gennalys noght. Nee'm cur eab er. Oh! son saveen gyn dreamal.

    6 Jerrey Souree, moghrey.—Yindys elley. Ren Mina doostey mee dy moghey, mychione y traa cheddin as jea, as vrie ee jeem dy chur-lesh y Fer-lhee Van Helsing. Smooinee mee dy row eh keayrt elley son hypnosis, as gyn feysht hie mee gys yn Olloo. V'eh jeeaghyn dy row eh jerkal rish eam jeh'n lheid shoh, er y fa hooar mee eh coamrit 'sy çhamyr echey. Va'n dorrys echey beggan foshlit, dy vod eh clashtyn fosley dorrys y hamyr ain. Haink eh er-y-çhooyl; choud's haink eh stiagh 'sy çhamyr, vrie eh jeh Mina row kied da ny fir elley çheet, neesht.

    "Cha nel," dooyrt ee dy slane neu-chramp, "cha bee femoil eh. Foddee uss insh daue kiart cho mie. Shegin dou goll meriu er y jurnaa eu."

    Va Van Helsing wheesh currit ass as va mish. Lurg farkaght rish shallid vrie eh:—

    "Agh cre'n fa?"

    "Shegin diu cur-lesh mee meriu. Ta mee ny sauçhey meriu, as bee shiuish ny sauçhey, neesht."

    "Agh cre'n fa, my Ven-seyr Mina veen? Ta fys ayd dy vel yn sauçhys ayd y currym strimmey t'orrin. Ta shin goll stiagh ayns gaue, as t'ou uss, ny foddee dy bee uss, smoo foshlit roish na fer erbee jinyn er coontey—er coontey reddyn ren taghyrt—t'er ve ayn." Ren eh farkaght, as eh boirit lesh nearey.

    Choud's dreggyr ee, hrog ee e mair as ren ee sheeyney magh ee er e baaish:—

    "Ta fys aym er. Shen yn oyr shegin dou goll. Foddym insh diu nish, choud's ta'n ghrian girree; foddee nagh voddym reesht. Ta fys aym tra she aigney y Chount eh dy bee eh orrym goll. Ta fys aym my vees eh ginsh dou dy heet dy follit, dy bee eh orrym çheet trooid kialg; liorish cluge erbee dy volley—eer Jonathan." Honnick Yee y shilley hyndaa ee orrym choud's loayr ee, as my vees dy jarroo Ainle y Recortys ayn ta'n shilley shen recortit da'n onnor beayn eck. Cha dod mee agh clespey y laue eck. Cha dod mee loayrt; ro vooar va my ennaghtyn eer son relief trooid jeïr. Hie ee er:—

    "Ta shiuish ny deiney dunnal as lajer. Ta shiu lajer ayns yn earroo jiu, er yn oyr dy vod shiu cur-y-lane fo shen yinnagh brishey sheese surranse-foddey dooinnoil fer er-lheh va eignit dy choadey ny lomarcan. Marish shen, foddee dy bee'm jeh shirveish, er yn oyr dy vod oo cur fo hypnosis mee as myr shoh ynsaghey shen nagh vel fys eer aympene er." Dooyrt yn Fer-lhee Van Helsing feer trome-chooishagh:—

    "My Ven-seyr Mina, t'ou uss, myr dy kinjagh, feer chreeney. Nee uss çheet marin; as cooidjagh nee mayd shen ta shin goll roin dy chooilleeney." Tra v'eh er loayrt, hug traa liauyr dy hostid Mina cur orrym jeeaghyn urree. V'ee er duittym back er y chlooiesag eck reesht ny cadley; cha ren ee eer doostey tra va mee er hayrn seose y doallan as er lhiggey stiagh soilshey ny greiney ren baighey y çhamyr. Ren Van Helsing cowraghey dou dy heet marish dy kiune. Hie shin gys e hamyr, as çheusthie jeh minnid va'n Çhiarn Godalming, yn Fer-lhee Seward, as Mnr. Morris marin neesht. Dinsh eh dou ny va Mina er n'ghra, as hie eh er:—

    "'Sy voghrey nee mayd faagail lesh Varna. T'eh orrin nish cur-rish red elley 'sy chooish: y Ven-seyr Mina. Oh, agh s'firrinagh ta'n annym eck. Jeeish she angaaish eh dy insh dooin wheesh as t'ee er n'ghra; agh s'kiart eh, as ta raaue dooin ayns traa. Cha nhegin da caa ve caillt ain, as ayns Varna shegin dooin ve aarloo dy aghtey y tullagh ta'n lhong shen çheet."

    "Cre nee mayd dy jeeragh?" vrie Mnr. Morris dy giare. Ren yn Olloo leaystey roish my dreggyr eh:—

    "Nee mayd ec y toshiaght goll er boayrd y lhong shen; eisht, tra ta shin er chur enn er y chishtey, nee mayd cur banglane y drine-drughaig er. Shoh nee mayd kiangley rish, son tra t'eh ayn cha nod veg çheet magh ass; myr shoh ec y chooid sloo ta'n far-chredjue dy ghra. As ayns far-chredjue shegin dooin treishteil ec y toshiaght; she credjue dooinney 'sy traa moghey, as ta'n fraue jeh ayns credjue foast. Eisht, tra ta'n caa ta shin shirrey çheet dooin, tra nagh vel peiagh erbee faggys dy akin, nee mayd fosley y kishtey, as—as bee ooilley dy mie."

    "Cha jeanym fuirraghtyn er caa erbee," dooyrt Morris. "Tra hee'm y kishtey nee'm fosley eh as stroie y drogh-chretoor, ga dy beagh thousane deiney jeeaghyn er, as dy beign dy ve currit mow er-e-hon y nah hallid!" Chrie mee e laue gyn tort as hooar mee dy row ee co-chreoi rish meer staillin. Er-lhiam dy ren eh toiggal my hilley; ta mee treishteil dy ren eh.

    "Ghuilley mie," dooyrt yn Fer-lhee Van Helsing. "Ghuilley dunnal. Slane dooinney ta Quincey. Dy bannee Jee eh er-e-hon. My phaitçhey, cred mee nagh jean fer erbee jin tuittym ergooyl ny farkaght ass aggle erbee. Cha nel mee agh gra shen foddee ve jeant ain—shen shegin dooin jannoo. Agh dy jarroo, dy jarroo cha nod mayd gra shen nee mayd. Foddee whilleen red taghyrt, as lhied ny caghlaaghyn aght as eiyrtys jeu nagh vod mayd derrey y tullagh hene cur coontey jeu. Bee wappinyn ain ooilley, ayns dy chooilley aght; as tra ta'n traa son y jerrey er jeet, cha bee yn eab ain failleil. Nish lhig dooin jiu cur doaie er ny cooishyn ain. Lhig da dy chooilley red ta bentyn da sleih elley as shynney lhien ad, as ta cur barrant orrin, ve jeant fondagh; son cha nod fer erbee jin gra cre, ny cuin, ny cre'n aght, vees yn jerrey. Er-my-hon hene, ta my chooishyn hene reaghit; as er yn oyr nagh vel veg elley aym dy yannoo, nee'm goll dy yannoo reaghyssyn son troailt. Bee ooilley ny tiggadyn as myr shoh aym son y jurnaa ain."

    Cha row veg elley dy ghra, as ren shen scarrey. Nee'm nish reaghey ooilley ny cooishyn aym 'sy chruinney, as bee'm aarloo son cre erbee vees çheet....

    Ny s'anmee.—T'eh ooilley jeant; ta'n çhymney aym jeant, as kione er dy slane. Ta Mina my vees ee tannaghtyn bio my ynrican eirey. Mannagh bee shen myr t'eh, eisht ec ny fir elley t'er ve cho mie dooin bee ny t'er mayrn.

    T'eh çheet nish gys yn lhie-ghreiney; ta neu-aash Mina tayrn my gheill da. Ta mee shickyr dy vel red ennagh 'syn aigney eck nee traa jeeragh yn lhie-ghreiney soilshaghey magh. Ta'n ny keayrtyn shoh çheet dy ve traaghyn feer hrimshagh er-nyn-son ooilley, er y fa ta dagh irree ny greiney as lhie-ghreiney fosley magh gaue noa ennagh—pian noa ennagh, agh, foddee ayns aigney Yee bee saase dy chooilleeney eiyrtys mie. Ta mee screeu ooilley ny reddyn shoh ayns yn lioar laa aym er yn oyr nagh lhisagh my vyrneen clashtyn ad nish; agh my vees eh dy vod ee fakin ad reesht, bee ad aarloo.

    T'ee cur eam orrym.

    Ayns Claare ny Gael va'n meer shen ry chlashtyn, as she episode elley v'ayn ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker.

    Shen eh y cheayrt shoh eisht veih Abbyr Shen Reesht, as myr shoh, slane lhiu.

    43 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 7th July 2024

    Ta shin clashtyn episode elley ass yn chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, as shoh ass 'Claare ny Gael'. Ta shin clashtyn neesht y Ghaelg va ry chlashtyn veih Cronk Keeill Eoin yn 5oo Jerrey Souree, Shenn Eaill Eoin, Laa Ashoonagh Vannin.

    We hear another episode from the translation into Manx of Dracula by Bram Stoker, and that's out of 'Claare ny Gael'. We hear also the Manx that was to be heard from Tynwald Hill on 5th July, St John's Day by the old-style, the Manx National Day.

    19 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 30th June 2024

    Cha nel agh daa chlaare er-nyn-son y cheayrt shoh. Hoshiaght ta shin clashtyn Owen Williams choud's t'eh chebbal 'Kiaull as Cooish' as eisht ta shin clashtyn meer elley ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, vees ry chlashtyn ayns 'Claare ny Gael'.

    There are only two programmes for us this time. First we hear Owen Williams as he presents 'Kiaull as Cooish' and then we hear another excerpt from the translation into Manx of Dracula by Bram Stoker, which is to be heard in 'Claare ny Gael'.

    31 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 23rd June 2024

    Ta Daniel Quayle chebbal 'Kiaull as Cooish' y chlaare shen as assjee cha nel shin clashtyn agh ny cooishyn 'sy phodcast shoh. Ta Phil Gawne aa-loayrt drane beg son paitchyn er-nyn-son ayns 'Goll as Gaccan'. Ass yn chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker, ta shin clashtyn episode elley ayns 'Claare ny Gael'.

    Daniel Quayle presents 'Kiaull as Cooish', that programme out of which we only hear the cooishyn in this podcast. Phil Gawne recites a little rhyme for children for us in 'Goll as Gaccan'. From the translation into Manx of Dracula by Bram Stoker, we hear another episode in 'Claare ny Gael'.

    29 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 16th June 2024

    Ta Daniel Quayle ayns shoh reesht lesh y chlaare echey, 'Kiaull as Cooish', as magh assjee ta shin clashtyn ny vees ry ghra ec Daniel mychione y chiaull as ny kiaulleyderyn, ga nagh vel shin clashtyn ny recortyssyn jeu. Cha row skeeal ny fockleyn jeh arrane 'sy Ghaelg ec Phil Gawne er-nyn-son ayns 'Goll as Gaccan' fastyr Jedoonee, agh fastyr beg Jedoonee ayns 'Claare ny Gael' va episode elley er-nyn-son ass chyndaays 'sy Ghaelg jeh Dracula liorish Bram Stoker.

    Daniel Quayle is here again with his programme, 'Kiaull as Cooish', and from it we hear what Daniel has to say about the music and the musicians, though we don't hear the recordings of them. Phil Gawne didn't have a story or the words of a song in Manx for us in 'Goll as Gaccan' on Sunday afternoon, but on Sunday evening in 'Claare ny Gael' there was another episode for us from the translation into Manx of Dracula by Bram Stoker.

    36 min
  • Abbyr Shen Reesht - Say That Again 10th June 2026

    Lesh Radio TT er AM, cha row 'Kiaull as Cooish' marish Daniel Quayle ry chlashtyn, as ga dy row recortyssyn feer anaasagh ec Phil Gawne ayns 'Goll as Gaccan', cha row meer 'sy chlaare ass skeeal ny fockleyn jeh arrane ny'n lheid 'sy Ghaelg. Dy cadjin cha nel shin clashtyn veg ass 'Traa dy Liooar' ayns y phodcast shoh, agh y cheayrt shoh ta shin lheimmey er nyn doshiaght liorish laa dy ghoaill stiagh meer ass y chlaare shen Jelune 10oo Mean Souree bentyn da ny Ratchyn TT dy lhieeney paart jeh'n varney. Eisht ta shin goll back gys 'Claare ny Gael' as meer elley ass Dracula liorish Bram Stoker ayns chyndaays 'sy Ghaelg.

    With Radio TT on AM, 'Kiaull as Cooish' with Daniel Quayle wasn't to be heard, and although Phil Gawne had some very interesting recordings in 'Goll as Gaccan', there wasn't a bit in the progrfamme from a story or words from a song or the like in Manx. Normally we don't hear anything from 'Traa dy Liooar' in this podcast, but this time we jump ahead by a day to take in an extract from that programme on Monday 10th June in respect of the TT Races to fill part of the gap. Then we go back to 'Claare ny Gael' and another extract from Dracula by Bram Stoker in a translation into Manx.

    17 min

About Abbyr Shen Reesht - Say That Again

From the publisher's feed

A look back at a week of Manx Gaelic programmes.

More shows like Abbyr Shen Reesht - Say That Again

Countryside by Manx Radio

Countryside

0 Listeners

Woman on Man by Manx Radio

Woman on Man

0 Listeners

Treasure Hunters - Manx Radio by Manx Radio

Treasure Hunters - Manx Radio

0 Listeners

Spotlight - Manx Radio by Manx Radio

Spotlight - Manx Radio

0 Listeners

Agenda - Manx Radio by Manx Radio

Agenda - Manx Radio

0 Listeners

Radio Doctor by Manx Radio

Radio Doctor

0 Listeners

Manx Radio's Island Life Series - Specials by Manx Radio

Manx Radio's Island Life Series - Specials

0 Listeners

The History Man by Manx Radio

The History Man

0 Listeners

The Geraldine Jamieson Interviews by Manx Radio

The Geraldine Jamieson Interviews

0 Listeners