Açık Bilim Podcast

Bir bilen safsatası tarihsel tanımına göre, bu safsata “iddiayla alakasız” bir konudaki otoritenin tanık gösterilmesiyle ortaya çıkar. Ne var ki bugünkü kullandığımız anlamıyla “veri yerine otoritenin dayanak olarak gösterildiği” her argümanın safsata niteliği taşıdığını söyleyebiliriz. Zira günümüz tartışmalı konularında aynı alanın otoriteleri farklı görüşlere sahip olabilir.

Tabii böyle düşündüğümüz zaman çok ciddi bir krizle karşı karşıya kalırız. O zaman “deprem uzmanları uyardı!” gibi bir başlık altında sergilenen haberlere inanmayacak mıyız? “Doktorlar gereksiz antibiyotik kullanımının zararlı olabileceğini söylüyor” gibi bir cümleye, “Hadi oradan, bu bir safsata mı?” diyeceğiz? Bu soruya verilmiş bir yanıt var. Otoriteye başvurma safsatasını ilk olarak İngiliz düşünür ve hekim John Locke 17. Yüzyıl sonunda kaleme aldığı bir eserinde tanımlamıştır. Locke’a göre otoriteye dayanan önermelerin hepsi safsata değildir; safsata okurlara ve dinleyenlere bir fikri kabul ettirebilmek için otoritenin saygınlığının kötüye kullanılması halinde ortaya çıkar.

Safsata Ekspresi'nin yedinci bölümünde "Bir Bilen Safsatası"nı ele aldık.

İyi seyirler.

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Ecem Uyar, Yaren Abay

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

#safsata #akılvarmantıkvar #tevfikuyar #bilim

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Bu standartlar zorlu, araştırma süreci çetrefillidir. Önümüzdeki aylarda şiddetli bir fırtına yaşama olasılığımız, kim bilir ne emeklerin ürünü olan bilgisayarlar ve yetişmesi kolay olmayan uzmanların bilgileri sayesinde, “öznellikten mümkün olduğunca uzak” yöntemlerle hesaplanır. Öyle Mars’a, Ay’a bakarak tahmin yapmaya benzemez. Ayrıca bilim insanları sadece gözlem ve bu gözlemlerden elde edilen verilerle ilgilenir. Yaşamın anlamı, evrenin kusursuzluğu vb. öznel değerlendirmeler bilimsel yöntem ve işleyişin kapsamı dışındadır. Dolayısıyla bilimin “ölümden sonraki yaşam” gibi ölçülemeyen, gözlenemeyen bir olgu hakkında bırakın yorumu, bir açıklama çabası dahi olmaz.

Bu safsatada bilimin “sözde” yetersizliği, başka ama alakasız bir argümanı doğrulamak amacıyla kullanılır.

Safsata Ekspresi'nin altıncı bölümünde "Bilimin Yetersizliği Safsatası"nı ele aldık.

İyi seyirler.

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Tevfik Uyar, Ecem Uyar, Yaren Abay

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

#safsata #akılvarmantıkvar #tevfikuyar #bilim

--------------------------------------

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Açık Bilim ailesi olarak deprem felaketinde hayatını, yakınlarını ve evlerini kaybeden tüm vatandaşlarımız için yüreğimiz yanıyor. Henüz acımız dinmedi ama deprem hakkında başta siyasi olmak üzere çeşitli motivasyonlarla sürekli safsataların işlendiğine şahit oluyoruz. Bu MANTIK AZABI'na ve bilim inkarcılığına karşı programlarımızı yayımlamaya devam etmeye karar verdik.

Geçmişte kaydettiğimiz programların yaslı halimizi yansıtmayan mizahi tonundan ötürü özür dileriz.

BAŞIMIZ SAĞOLSUN TÜRKİYE

"Hayatta en hakiki yol gösterici bilimdir, fendir", Mustafa Kemal Atatürk

-------------------------------------

Safsata Ekspresi'nin beşinci bölümünde Beğendirme Safsatası'nı ele aldık.

Beğendirme safsatası, safsatacının bir fikrin doğruluğunu kabul ettirmek için veriye, delile ya da mantığa başvurması yerine, kişiyi ‘bu fikri kabul etmesi gereken’ bir pozisyona çekmesidir. Kral Çıplak masalında terzilerin “Elbise yok ki” diyebilecek herkesi, “aptal” görünme riskiyle karşı karşıya bırakarak, onları “elbiseyi gören akıllılar” pozisyonuna çekmeleri gibi. Sonuçta kimse aptal olmayı istemez.

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Tevfik Uyar, Ecem Uyar, Yaren Abay

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

#safsata #akılvarmantıkvar #tevfikuyar #bilim

--------------------------------------

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

DİKKAT! Bu kayıt ülkemizde yaşanan elim deprem felaketinden önce gerçekleştirilmiştir.

Açık Bilim ailesi olarak deprem felaketinde hayatını, yakınlarını ve evlerini kaybeden tüm vatandaşlarımız için yüreğimiz yanıyor. Henüz acımız dinmedi ama deprem hakkında başta siyasi olmak üzere çeşitli motivasyonlarla sürekli safsataların işlendiğine şahit oluyoruz. Bu MANTIK AZABI'na ve bilim inkarcılığına karşı programlarımızı yayımlamaya devam etmeye karar verdik.

Geçmişte kaydettiğimiz programların yaslı halimizi yansıtmayan mizahi tonundan ötürü özür dileriz.

BAŞIMIZ SAĞOLSUN TÜRKİYE

"Hayatta en hakiki yol gösterici bilimdir, fendir", Mustafa Kemal Atatürk

-------------------------------------

Safsata Ekspresi'nin dördüncü bölümünde "Batık Maliyet Safsatası"nı ele aldık.

İyi seyirler.

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Ecem Uyar, Yaren Abay

Konuk Oyuncu : Betül Aksoy

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

#safsata #akılvarmantıkvar #tevfikuyar

--------------------------------------

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Bu bölümde depremler, afetler ve afet yönetiminden bahsedeceğiz.

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Bu sorunun elbette başlıca yanıtı ekonomik... Ama Daniel Kahneman ve Amor Tversky'nin ortaya koyduğu ve onlara Ekonomi Nobel'i kazandıran beklenti teorisinin bu davranışımızdaki rolünü mutlaka hesaba katmamız gerek. #danielkahneman #beklentiteorisi #deprem

Yayında bahsedilen makale:

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/24721840.2020.1774379

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

DİKKAT! Bu kayıt ülkemizde yaşanan elim deprem felaketinden önce gerçekleştirilmiştir.

Açık Bilim ailesi olarak deprem felaketinde hayatını, yakınlarını ve evlerini kaybeden tüm vatandaşlarımız için yüreğimiz yanıyor. Henüz acımız dinmedi ama deprem hakkında başta siyasi olmak üzere çeşitli motivasyonlarla sürekli safsataların işlendiğine şahit oluyoruz. Bu MANTIK AZABI'na ve bilim inkarcılığına karşı programlarımızı yayımlamaya devam etmeye karar verdik.

Geçmişte kaydettiğimiz programların yaslı halimizi yansıtmayan mizahi tonundan ötürü özür dileriz.

BAŞIMIZ SAĞOLSUN TÜRKİYE

"Hayatta en hakiki yol gösterici bilimdir, fendir", Mustafa Kemal Atatürk

-------------------------------------

Safsata Ekspresi'nin üçüncü bölümünde "Durumsal Adam Karalama" safsatasının üçüncüsünü, durumsal olanını ele aldık. Özellikle sosyal medyada tam da şu an yaşanan felakete ve sonrasındeki afet yönetimine eleştirel yaklaşan herkese hain yaftası yapıştırılıyor. Bu tam olarak da bir "durumsal insan karalama" safsatasıdır.

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Ecem Uyar, Yaren Abay

Konuk Oyuncu : Betül Aksoy

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

#safsata #akılvarmantıkvar #tevfikuyar

--------------------------------------

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Safsata Ekspresi'nin ikinci bölümünde "İnsan Karalama Safsatası (Ad Hominem)" türden safsatalardan ikincisini, benzetmeli olanını ele aldık.

#safsatalar #tevfikuyar #akılvarmantıkvar

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Ecem Uyar, Yaren Abay

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

Twitter: https://twitter.com/AcikBilim

Instagram: https://www.instagram.com/acikbilim/

Patreon: https://www.patreon.com/acikbilim

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Safsata Ekspresi'nin ilk bölümünde "İnsan Karalama Safsatası (Ad Hominem)" türden safsatalardan ilkini, hakaretamiz olanını ele aldık.

#safsatalar #tevfikuyar #akılvarmantıkvar

Hazırlayan ve Sunan: Dr. Tevfik Uyar

Oyuncular ve Montaj: Ecem Uyar, Yaren Abay

Logo: Harun Aydın

Animasyon: Halit Gülmez

Kaynak: Safsatalar, Destek Yayınları

Müzik: Bensound

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Son zamanlarda popüler olan ve bir chat bot olarak denemeye açılan GPT-3 dil modeli hakkında konuştuk #ChatGPT.

1) GPT-3 nedir? Neyde kullanılıyor?

2) Nelerin tanımını ve yapılış biçimini değiştirecek?

3) İnsan üretiminin değeri azalıyor mu?

Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices