In aflevering 43 vieren we met letterkundige Annelies Schulte Nordholt het leven en werk van Marcel Proust. Op 18 november 2022 is het 100 jaar geleden dat Proust overleed. De bekendste passage uit zijn omvangrijke roman Op zoek naar de verloren tijd is misschien wel 'het madeleinemoment'. De Verteller nuttigt een brokje van een madeleine cakeje, gedoopt in een lepeltje lindebloesemthee, en beschrijft hoe deze smaaksensatie een herinnering oproept aan een moment dat hij vergeten was, maar dat nu weer tot hem komt omdat hij toen iets zeer vergelijkbaars proefde.

De onwillekeurige herinnering, waar het madeleinemoment een voorbeeld van is, vormt een rode draad in Prousts verhaal. Maar Op zoek naar de verloren tijd gaat over nog veel meer: het is ook een verkenning van alle facetten van de liefde, een beschouwend, filosofisch werk over esthetiek en het komen tot het kunstenaarschap, en een scherpe karakterschets van de Franse samenleving in het fin de siècle. In deze aflevering neemt Annelies ons mee in Prousts leven en werk, en bespreekt zij ook twee knappe verfilmingen van (gedeelten van) de drieduizend pagina’s tellende roman.

02:36-07:50 Annelies’ eigen eerste kennismaking met Proust

07:50-14:30 Wie was Marcel Proust?

14:30-19:22 Is Op zoek naar de verloren tijd een roman, een autobiografie, of een filosofisch essay?

19:22-24:39 Of misschien een bildungsroman, of een esthetische studie?

24:39-31:04 Een knappe visualisering van zelfreflectie: Schlöndorffs verfilming van Een liefde van Swann

31:04-36:00 Le souvenir involontaire: het madeleinemoment en meer

36:00-41:07 Wat bedoelt Proust nu precies met ‘de verloren tijd’?

41:07-48:20 Kunst als remedie tegen de vergankelijkheid: Proust en Vermeers Gezicht op Delft

48:20-59:06 De onwillekeurige herinnering verbeeld: Raul Ruiz’ film Le Temps Retrouvé

59:06-1:03:52 Vieringen tijdens het Proustjaar: Studium Generale lezingen en een bijzondere dag in de Muziekhaven te Zaandam met Leo Samama en Maria en Nathalia Milstein.