In deze aflevering van ⁠AI Almanac⁠ podcast trek ik samen met ⁠Hans Hoornstra⁠ een hardnekkige boardroom AI is het ei van Columbus als je het eenmaal hebt, komt de waarde vanzelf. 

We beginnen bij een zin die elke bestuurder eigenlijk op z’n scherm geplakt moet hebben: “Begin bij jezelf.” Niet als zelfhulp-quote, maar als voorwaarde. Want als jij AI wilt besturen zonder het te testen en te voelen waar het faalt en waar het misleidt… dan stuur je op lucht. 

Hans neemt ons mee langs twee sporen: het Columbusmodel (vaardigheden en adoptie: waarom “training geven” vaak trekken aan een anker is) én zijn filosofische kern uit ⁠Het Ai van Columbus⁠: mytes waarin AI als nieuwe betekenisgenerator ontstaat krachtig, maar losgezongen van menselijke zintuiglijke ervaring. 

Resultaat: een aflevering die niet blijft hangen in toolpraat, maar je dwingt te denken in verantwoordelijkheid, vaardighed liteitszin. Want AI is geen “HRM-olie” voor elk probleem. Het is een systeemtechnologie. En systemen straffen naïviteit.

Iedereen wil “AI doen”. Liefst snel. Liefst gisteren. En liefst zonder gedoe zoals governance, risico, eigenaarschap en die irritante vraag: wie is verantwoordelijk als het misgaat?

In deze aflevering ga ik in gesprek met Christian Kromme (The Human Spark: Beyond AI) over waarom de mythe “AI is een IT-implementatie” je organisatie in slaap sust. Christian laat zien waarom deze golf anders is: AI automatiseert niet alleen handwerk, maar het cognitieve fundament van bedrijven en daarmee raakt het niet alleen processen, maar ook identiteit, carrièrepaden en waardecreatie.

We bespreken:

• waarom “AI neemt banen weg” een frame is dat angst voedt (en dus verkoopt),
• waarom sommige organisaties AI als label gebruiken voor efficiency-verhalen die eigenlijk over iets anders gaan,
• waarom de echte schaarste verschuift naar menselijke kwaliteiten (bezieling, compassie, creativiteit, moreel oordeel),
• en waarom het meten daarvan via KPI’s het juist kan corrumperen.

Dit is geen gesprek over tools. Dit is een gesprek over menselijkheid onder druk en wat leiders en bestuurders moeten doen als het oude spel (rollen, titels, ladders) begint te wankelen.

Bestel het nieuwe boek Christian hier: The Human Spark Beyond AI

Als je na deze aflevering nog steeds denkt “we doen eerst een pilotje”, dan heb je of stalen zenuwen… of je hebt niet geluisterd.

De AI-hype is een handige businesscase. Niet voor jouw organisatie maar voor iedereen die geld verdient aan angst, sci-fi scenario’s en “AI gaat straks de mensheid vervangen”-koppen. In deze aflevering van AI Almanac podcast praat ik met Mark van Meel, AI governance lead bij KPMG, over wat er overblijft als je de hysterie eruit filtert: governance, verantwoordelijkheid en nuchter risicomanagement. 

Mark opent met een zin die eigenlijk in elke boardroom op de muur moet: “You are wrong.” Niet als belediging, maar als bestuursdiscipline: ga terug naar first principles, onderzoek waar je aannames niet kloppen, en besluit beter. 

We hebben het over werk en banen zonder apocalyptisch theater. AI automatiseert vooral taken vooral voorspelbare, routinematige taken maar dat is niet hetzelfde als “banen verdwijnen massaal”. Een dokter is niet “iemand die scans bekijkt”; dat is één onderdeel van een groter doel. 

Daarna trekken we het naar de kern: wat is governance nou echt? Niet een bureaucratisch monster, maar simpelweg: organisaties helpen hun doelen te bereiken, inclusief het mitigeren van risico’s die dat doel ondermijnen. En ja, het is verleidelijk om AI te delegeren (“CIO regelt het wel”), maar bestuurders en toezichthouders hebben ook een plicht om zich te verdiepen in nieuwe technologie, net zoals bij cybersecurity.

We gaan ook praktisch: als je morgen GenAI wilt inzetten, begin dan niet met “welke tool”, maar met de basis: People, Process, Technology training, schone/bruikbare data, en processen met menselijke checks op kritieke besluiten. Modellen worden commodities; jouw data en datamanagement worden het verschil. 

En we sluiten af met een volwassen boodschap over risico’s: stop met doen alsof je alles kunt voorkomen. In AI verschuift risicomanagement richting mitigatie: bouw vangrails, ga ervan uit dat het ooit misgaat, en minimaliseer de impact (“splash damage”).  

PS Mark is genomineerd voor AI person of the year, stem via de deze link: STEM OP MARC

In deze aflevering van de AI Almanac podcast ga ik in gesprek met Sohrab Hosseini, Co-Founder van Orq.ai over de impact van de consensuscultuur op de ontwikkeling van AI in Nederland. We onderzoeken hoe besluiteloosheid en bureaucratie de snelheid van innovatie belemmeren en pleiten voor een systematische verandering in organisaties. Ook de rol van experimenteren met AI, het belang van cultuur en gedrag, en de toekomst van AI in Nederland komen aan bod. Daarnaast trekken we een vergelijking met de dotcom-bubbel en bespreken we de uitdagingen van Europese soevereiniteit in de techsector.

Takeaways

• Consensus cultuur belemmert de snelheid vanAI-innovatie.
• Besluiteloosheid leidt tot stagnatie in organisaties.
• AI-transformatie vereist een systematische aanpak.
• Experimenteren met AI moet snel en goedkoop zijn.
• Cultuur en gedrag zijn cruciaal voor succesvolleAI-implementatie.
• De overheid moet een betere inkoper zijn voor tech.
• Talent en ideeën zijn aanwezig in Europa, maar kapitaalontbreekt.
• De technologie werkt echt voor de juiste use cases.
• Organisaties moeten zich aanpassen aan de snelveranderende AI-omgeving.
• 95% vooruitgang is beter dan stilstand.

In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Esther van Egerschot over de vraag die in elke boardroom te vaak wordt doorgeschoven: “Is AI niet gewoon iets voor de CIO, compliance, of de DPO?” Spoiler: nee. Esther is glashelder: ieder bedrijf is een techbedrijf en dus draagt ieder bestuurslid verantwoordelijkheid voor AI ongeacht portefeuille of functie.We bespreken waarom AI-risico’s allang niet meer alleen “technisch” zijn, maar keihard kunnen landen als discriminatie, reputatieschade en governance-falen met voorbeelden van hoe snel vertrouwen verdampt als je dit niet op orde hebt. En we gaan praktisch: hoe maak je AI-geletterdheid toegankelijk voor iedereen, hoe gebruik je bestaande structuren (in plaats van weer een nieuwe governance-toren te bouwen), en waarom monitoring + audit een “never ending story” is net als brandveiligheid.

Belangrijkste takeaways

• Iedereen in de organisatie moet AI op z’n eigen niveau begrijpen. 
• Bestuurders kunnen verantwoordelijkheid niet delegeren. 
• Zonder AI-inventory (wat gebruik je waarvoor?) roep je vooral “we hebben controle” in het luchtledige. 
• Legal & Compliance moet van “politieagentje” naar proactieve AI-vertaler.

Boek Toezicht houden in het AI-tijdperk (bestellen via https://www.ai-toezicht.nl/

Startpunten om AI-geletterd te worden: o.a. Google-cursussen, Microsoft Copilot-tutorials en Jim Stolze nationale AI-cursus

Hoofdstukken

00:00 Introductie en AI in de boardroom

02:46 Verantwoordelijkheid en risico’s van AI

05:48 De snelheid van technologische ontwikkeling

09:04 AI-geletterdheid en de rol van medewerkers

11:58 Discriminatie en verantwoordelijkheid in AI

15:00 De ethiek van AI en de toekomst

17:43 De impact van AI op organisaties

20:52 De rol van governance en compliance

23:52 Ouders, onderwijs en AI-geletterdheid

26:52 Praktische voorbeelden van AI-geletterdheid

29:57 De toekomst van organisaties en AI

32:44 Conclusies en aanbevelingen

Disclaimer: dit gesprek is bedoeld voor kennisdeling en reflectie, niet als juridisch advies.

In deze aflevering van AI Almanac schuift AI-ethicus en auteur Joris Krijger aan, bekend van het boek Onze kunstmatige toekomst: wat wij willen met AI (en AI met ons). We beginnen met één zin die in elke boardroom op de muur zou moeten hangen: “There are no solutions, there are only trade-offs.”Vanaf daar duiken we in de frictieloze wereld die Big Tech ons belooft: alles on demand, direct beschikbaar, hyper-geoptimaliseerd. Maar wat gebeurt er met waarden als rechtvaardigheid, solidariteit en verantwoordelijkheid als we alles inrichten op efficiëntie en gemak? En wie draagt de schuld als een AI-systeem discrimineert of mensen benadeelt de ontwikkelaar, de organisatie, de bestuurder… of niemand meer?Joris en ik praten over AI als machts- en waardetechnologie, niet als speeltje. Over het groeiende verantwoordelijkheidsvacuüm, de verleiding van “meer data = betere beslissingen” en de vraag hoe bestuurders, beleidsmakers en professionals kunnen voorkomen dat ze hun moreel kompas uitbesteden aan algoritmes.Voor iedereen die in MT, bestuur, toezicht of beleid zit en voor iedereen die met AI werkt is dit een nuchtere reality check: AI lost niet alleen problemen op, het creëert ook nieuwe. De vraag is niet wat AI kan, maar wat wij ermee willen.

In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Hugo Raaijmakers over een onderwerp waar steeds meer bedrijven mee worstelen: de snelheid van AI-adoptie en wat dit betekent voor organisaties, professionals en de toekomstige economie.

We spreken over de shift naar AI Native, de fundamentele veranderingen in waardecreatie, de dreigende kloof tussen organisaties met legacy-structuren en exponentiële AI-players, en de vraag die iedereen bezighoudt:

Wat blijft er over van werk, waarde en menselijke expertise als kennis volledig gecommoditiseerd wordt?

Hugo deelt ongefilterde inzichten uit zijn werk bij PA Consulting, waar hij dagelijks organisaties begeleidt die proberen mee te bewegen in een wereld die honderd keer sneller verandert dan vijf jaar geleden. We raken thema’s als economische macht, datacenters, de rol van Big Tech, de veranderende arbeidsmarkt, AI-agents, solopreneurs en de vraag of Europa nog een rol van betekenis heeft.

Wat je in deze aflevering leert

1. Wat is een AI Native organisatie?

Waarom bedrijven als Revolut, Mistral en nieuwe AI-scaleups een concurrentievoordeel hebben dat niet meer bij te halen is met klassieke organisatiestructuren.

2. De nieuwe economie van compute, modellen en data

Waarom human capital niet langer de dominante waardedrijver is en hoe compute, chips en eigen datamodellen de nieuwe valuta worden.

3. De impact op kenniswerkers en de arbeidsmarkt

Waarom vooral witte-boord-beroepen onder druk staan en waarom het werk van de toekomst meer op orchestratie lijkt dan op klassieke productie.

4. De democratisering van ondernemerschap

Hoe één professional met alleen een laptop een bedrijf kan bouwen dat vroeger entire teams nodig had.

5. De geopolitieke strijd om AI-dominantie

VS, China en Europa: waar staan we, hoe groot is de achterstand, en wat betekent dit voor onze technologische soevereiniteit?

6. Het echte verschilmaker: mindset

Waarom de grootste bedreiging én de grootste kans niet de technologie is, maar de manier waarop mensen ermee omgaan.

Tools & Platforms genoemd in deze aflevering

Replit

AI-coding platform dat complete AI-agents en applicaties voor je genereert.

Gebruik het voor: prototypes, agents, apps, deployment.

Lovable (AI coding)

Explosief groeiend platform dat je app of agent automatisch bouwt op basis van een beschrijving.

Vercel

Professionele hosting voor AI-powered webapps en agents.

ChatGPT (OpenAI)

Voor prompt engineering, agent-architecturen en het schrijven van complete functionaliteiten.

Greg Eisenberg (YouTube)

Topcreator die uitlegt hoe je als solo-ondernemer een AI-gedreven bedrijf bouwt. Superpraktisch voor makers, freelancers en professionals die willen opschalen.

Payment tools

Stripe / Gumroad / LemonSqueezy om je AI-agenten als product of abonnement te verkopen.

Key Takeaways

• De komende 18 maanden zijn cruciaal. Organisaties die niet bewegen, verliezen onherroepelijk terrein.

• Werk verandert van produceren naar orchestreren.

• Compute en modellen worden belangrijker dan uren.

• AI-agents gaan complete workflows en beroepen veranderen.

• Ondernemerschap is radicaal gedemocratiseerd: iedereen kan een product bouwen.

• Europa staat technologisch onder druk — en Nederland moet versnellen om relevant te blijven.

• De grootste differentiator is geen technologie, maar mindset.

• AI Native wordt geen keuze, maar een voorwaarde voor overleven.

Wat we “kunstmatige intelligentie” noemen, rust op een fundament van zeer menselijke arbeid. Achter de glanzende interfaces van ChatGPT, Spotify en Uber schuilt een wereld van miljoenen onzichtbare werkers de data-annotators, content-moderatoren en platformwerkers die dag in dag uit de algoritmes voeden, corrigeren en schoonhouden.

In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Martijn Arets onderzoeker, schrijver en wereldreiziger in de platform-economie. We praten over ghost work, de machtsasymmetrie tussen Big Tech en de mens, en waarom democratisering van technologie vaak niet meer is dan een marketingframe.

Martijn deelt zijn observaties uit Kenia, Estland en Nederland over hoe technologie niet alleen banen verandert, maar ook de sociale balans en onze morele grenzen. Samen verkennen we vragen als:

• Hoeveel van AI is eigenlijk gewoon menselijke arbeid in een digitale jas?

• Voor wie werken we als we de algoritmes voeden?

• Wat kunnen we leren van landen die hun digitale infrastructuur wel zelf vormgeven?

• En durven we nog moeilijke gesprekken te voeren over macht, verantwoordelijkheid en de waarde van werk?

Een aflevering over de onzichtbare mensen achter de zichtbare vooruitgang. Over arbeid, macht, en de noodzaak om menselijkheid te behouden in een tijdperk van automatisering.

Websites uit het gesprek

• KlusCV
• Martijn Arets
• Wage Indicator Foundation

AI zonder wijsheid is slechts rekenkracht.

In mijn nieuwe AI Almanac-aflevering ga ik met Gideon Haan (bedrijfsfilosoof, ethisch adviseur en programmamanager aan Hogeschool Saxion) de diepte in: hoe bewaken we menselijkheid, ethiek en kritisch denken in een tijdperk van agentic AI en “verslaving by design”?

Je hoort o.a.:

Waarom we AI nog te vaak verwarren met biologische intelligentie

• 
  

• Hoe waarden onzichtbaar in technologie worden ingebakken (en ons “nudgen”)

• Wat wijsheid in organisaties vraagt: ruimte, reflectie en echte tegenspraak

• Governance en geweten: wat regelgeving kan (en niet kan) oplossen

• Twijfel als kracht: van Socrates → Descartes → Popper

  
  

“Los niet de wereld op, maar je verhouding tot de wereld.” stoïcijnse les die vandaag urgenter is dan ooit.

In deze aflevering ga ik in gesprek met professor dr. Rob van den Hoven van Genderen, pionier in robotrecht en AI-regelgeving. Vanuit zijn internationale ervaring van de Vrije Universiteit tot de VN en NAVO deelt Rob zijn visie op de juridische en maatschappelijke impact van kunstmatige intelligentie.

Wat kun je verwachten:

• De evolutie van robotrecht en de opkomst van mensachtige robots
• Juridische dilemma’s rond aansprakelijkheid, rechtspersoonlijkheid en AI in de zorg
• Generatieve AI en de bedreiging voor privacy, auteursrecht en persoonlijke integriteit
• Hoe AI bijdraagt aan polarisatie, fake news en het ondermijnen van democratische waarden
• Governance en ethiek: waarom menselijke waardigheid centraal moet staan in AI-wetgeving

Rob stelt scherpe vragen over onze digitale toekomst en pleit voor meer intermenselijke communicatie en kritisch denken als tegenwicht voor technologische versimpeling. Een must-listen voor bestuurders, toezichthouders en professionals die AI willen begrijpen voorbij de hype.

Boeken:

Privacy Limitation Clauses. Trojan Horses under the Disguise of Democracy

Emotional Data Applications and Regulation of Artificial Intelligence in Society