Covid trekt opnieuw een zware wissel op het werk Armand Girbes en zijn collega's op de IC-afdeling. Om 'reguliere' operaties zoveel mogelijk door te laten gaan, worden patiënten na afloop op de uitslaapkamer gelegd in plaats van de IC. Waarbij de kans bestaat dat dit niet goed gaat. 'En ja, dan heb je een nóg groter probleem, want dan moet de patiënt naar de IC, waar eigenlijk geen plek is.' Covid leidt er ook toe dat het aantal bezoekers per patiënt drastisch is beperkt. 'En dat legt een zware last, op iedereen.'

Wie krijgt het laatst beschikbare IC-bed? Wie krijgt als eerste het vaccin tegen covid? Politici, zorgmedewerkers en ethisch-deskundigen breken zich in deze tijden van schaarste het hoofd over deze vragen. Armand Girbes verwondert zich over sommige afwegingen. Bijvoorbeeld over de leeftijd als criterium voor opname op de IC. ‘Ik heb patiënten gezien van 40 jaar die biologisch heel erg oud waren en patiënten van 65 die superfit waren. Het is de fysiologische reserve die bepaalt of iemand voordeel heeft van een intensive care behandeling.’

Over vaccineren: ‘Om te zeggen: we geven eerst de zwaksten het vaccin, is niet per se een manier van redeneren die wetenschappelijk is.’

Er moet een landelijk coördinatiecentrum komen voor de opvang van patiënten zónder covid, meent Armand Girbes. Hij ziet dat de druk op de ziekenhuizen vooral van die groep patiënten komt. Ook constateert hij dat er roofbouw op het IC-personeel wordt gepleegd. Met behulp van psychologen en onderlinge meetings probeert Girbes het moreel van zijn medewerkers op peil te houden. En dan wekt het gemak waarmee 'van bovenaf' wordt verordonneerd dat IC-afdelingen verder moeten opschalen en er meer bedden beschikbaar moeten komen, tot behoorlijk wat irritatie. Ondertussen hoort hij bewindslieden zeggen dat het vaccinatieprogramma later begint dan gepland, maar dat zorgvuldigheid nou eenmaal boven snelheid gaat. Tot afgrijzen van Girbes: 'Als ik zo zou redeneren bij mijn patiënten, dan zijn ze zo dood.' Volgens hem is snelheid onderdeel van zorgvuldigheid. 'Het is juist zorgvuldig als het snel gaat.' Kan er nou niks in één keer goed gaan? De ergernis daarover neemt volgens Girbes toe - ook onder collega's.

Armand Girbes is op zoek naar inspiratie en nieuwe ideeën om de covid-crisis op zijn IC nog beter te kunnen aanpakken. Daarbij helpt de 'vraag-antwoordsessie' die hij op vrijdagmiddag met verpleegkundigen houdt, en waar vragen en ideeën opborrelen die 'super nuttig' zijn. Maar ook de ervaringen die hij opdoet als organisator en eindverantwoordelijke van het Europese IC-congres geven hem nieuwe energie. Al blijkt daar dat de vermoeidheid bij gezondheidsmedewerkers wereldwijd hard toeslaat. 'Als ik mijn collega's uit Amerika spreek...een aantal van hen zijn aan het eind van hun Latijn.'

Armand Girbes wijst op het belang van evenwichtige berichtgeving over inentingen tegen covid-19. Focus niet te veel op incidenten maar houd oog voor het grote plaatje. Anders gebeurt wat hem jaren geleden overkwam op de IC-afdeling in een ziekenhuis waar veel levertransplantaties plaatsvonden. 'Dat was mijn beeld: er komen heel veel complicaties voor bij levertransplantaties.' De werkelijkheid bleek anders. Armand Girbes is hoofd van de IC-afdeling van het VU Medisch Centrum en hoogleraar Intensive Care geneeskunde. Speciaal voor Argos houdt hij een audiodagboek bij. Dit is zijn dagboek van maandag 23 november.

Nu het er naar uitziet dat we komende maanden de langverwachte vaccins tegen corona kunnen inzetten, vraagt Armand Girbes zich af: moeten inentingen verplicht worden gesteld voor gezondheidsmedewerkers? Stomtoevallig hield hij er vorig jaar een praatje over op het Europese intensive care-congres in Berlijn. Toen vonden weinigen dat nog een sexy onderwerp. 'Maar het is nu natuurlijk een enorm sexy onderwerp geworden.' Europa kent vrijwel geen landen die vaccinatie voor gezondheidswerkers verplicht stellen. Maar: 'Zou jij op een intensive care behandeld willen worden door iemand die de griep bij zich heeft en die het aan jou kan overdragen?'

De IC van Armand Girbes heeft nu twee afdelingen voor covid-patiënten. Dat betekent ook dat hij staat te springen om meer handen aan het bed. Handen van dokters en verpleegkundigen. Voor IC-verpleegkundigen in opleiding organiseert hij speciale brunches. Daarmee hoopt hij meteen aan te geven hoezeer hij hun komst waardeert, in deze tijd van chronisch personeelstekort. Armand Girbes is hoofd van de IC-afdeling van het VU Medisch Centrum en hoogleraar Intensive Care geneeskunde. Speciaal voor Argos houdt hij een audiodagboek bij. Dit is zijn dagboek van maandag 2 november.

Met lede ogen ziet Armand Girbes hoe het Nederlandse zorgsysteem opnieuw vast dreigt te lopen. Iedereen weet dat ‘meer handen aan het bed’ de situatie kan helpen verlichten. Maar op dat vlak is afgelopen maanden ‘bijna niks’ gedaan. Terwijl de oplossing zo voor de hand ligt. Zie hier de ‘motie’-Girbes: ‘We kunnen niet heel snel veel verpleegkundigen opleiden. Dus had ik bedacht, en dat is helemaal geen rocket science, om alle verpleegkundigen die bijvoorbeeld 40 uur per week – dat is 5 keer 8 uur – zouden gaan werken, daarvoor een hele speciale beloning te gaan geven.’ Armand Girbes is hoofd van de IC-afdeling van het VU Medisch Centrum en hoogleraar Intensive Care geneeskunde. Speciaal voor Argos houdt hij een audiodagboek bij. Dit is zijn dagboek van donderdag 22 oktober.

Armand Girbes vraagt zich af of hij er wel goed aan heeft gedaan om zijn waarnemingen over het grote aantal niet-westerse covid-patiënten op IC-afdelingen publiekelijk te delen. Vooral omdat sommige politici er volgens hem nogal ongepaste, voorbarige conclusies aan verbinden. 'Als ik waarneem dat er meer covid-patiënten met een niet-westerse achtergrond liggen op de IC, dan is dat een waarneming. Dan kun je dus niet gelijk interpreteren dat dit patiënten zijn die zich niet aan de regels houden.'

Het valt Armand Girbes op dat er voornamelijk covid-patiënten met een niet-westerse achtergrond op zijn IC-liggen die bovendien de Nederlandse taal niet helemaal machtig zijn. En die indruk wordt gedeeld door zijn collega's in enkele andere ziekenhuizen. Girbes bespeurt lacunes in de voorlichting aan deze groep mensen. 'Je hoeft geen Einstein te zijn om te denken dat dit misschien wel belangrijke factoren zijn.' Armand Girbes is hoofd van de IC-afdeling van het VU Medisch Centrum en hoogleraar Intensive Care geneeskunde. Speciaal voor Argos houdt hij een audiodagboek bij. Dit is zijn dagboek van woensdag 7 oktober.