Азаттык үналгысы

2017-жылдын соңунда улуу түрк тилчиси жана этнографы Махмуд Кашгари Барсканинин “Дивану лугати т-түрк” эмгегин изилдеген кыргызча монография жарык көрдү. Анын автору - профессор Тынчтыкбек Чоротегин.

Поливанов

Илим жана техника жаңылыктары

Ургаачы бакалар эркегин ырдатып тандайт

Акыркы учурда Кыргызстанда жаштар эмне үчүн экстремисттик - террористтик уюмдарга азгырылып жатат? Өз элин таштап, бөтөн жердеги согушка кимдер аттанган? Аларды кандай максат жана күч жетелейт? Бул көйгөйдү кандай аракет токтото алат?

Түндүк Американын түпкүлүктүү элдери - индейлерде өз ичинен чыккан салттуу аңгемечилер деп аталган өнөр адамдары бар. Алар элинин тарыхын жазуу булактарына катар элдик оозеки чыгармачылыктан: жомок, санжыралардан, ырлардан билип үйрөнүп, калайыкка айтып беришет.

Экинчи дүйнөлүк согушка Кыргызстандын ошол кездеги калкынын ар бир алтынчы адамы катышып, 73 жоокер Советтер Союзунун Баатыры наамын алган. Андан тышкары 150 миң адам согушта, 979 адам тылда көрсөткөн эрдиги үчүн эң жогорку мамлекеттик сыйлыктарга татыган. Бирок кыргызстандыктардын согушка катышы менен салымы терең изилденбей, маалыматтар ар кандай иргелүүдө. Буга эмне себеп? Согушка кыргызстандыктардын салымы боюнча кандай ак тактар бар? Эмне үчүн айрым өлкөлөрдө Панфиловдун дивизиясын өзүнө ыйгаруу аракети жүрүп жатат? “Азаттык” радиосу кезектеги “Арай көз чарай” талкуусунда мына ушул маселеге сереп салды. Талкууга саясат талдоочу, окумуштуу Эмил Каниметов, тарыхчы окумуштуулар Салмоорбек Дыйканов жана Нарынбек Алымкулов катышты.

Канаданын Калгари университетинин (University of Calgary) окумуштуулары псориаз менен ооруган адамдарда муун оорусу - артритке чалдыгуу коркунучу жогору болорун аныкташты. Алар берегидей тыянакты псориаз менен ооруган 70 миң британиялыктын оорусунун тарыхын анализдеген соң жасашты.

Жаштардын интернеттеги ар түрдүү оюндарга азгырылып өзүн-өзү өлтүрүүгө жетеленүүсү коомчулукта тынчсызданууну пайда кылууда. “Биз жана дин” берүүсүнө Кыргызстан мусулмандарынын муфтийинин орун басары Аким Эргешов жана Муфтияттын жаштар менен иштөө бөлүмүнүн адиси Абибилла Кадырбердиев жооп беришти.

Cултан Раевдин “Жанжаза” романындагы табылгалары кыргыз прозасы үчүн жаңылык болгону менен дүйнөлүк адабият үчүн канчалык жаңы? Жазуучунун жаңычылдыгы эмнеде?