Berg en Dal

In deze aflevering van de 'Berg en Dal'-podcast praat Pat Donnez met ex-elitesoldaat en bariton Bastiaan Everink. Zijn leven leest als het libretto van een opera. Bastiaan Everink is tweeëntwintig als hij terugkeert uit de eerste Golfoorlog in Irak waar hij vocht als elitesoldaat. Doden in opdracht dus. Hij komt thuis, kent niets van opera, luistert toevallig naar Wagners Parsifal en hoort in die opera zijn eigen lijden en verlossing. Inmiddels is hij een internationaal gereputeerde bariton in de grootste operahuizen ter wereld.

Straks is het kerstmis. Voor de enen is het een familiefeest om naar uit te kijken, happy together, voor de anderen corvee. Verplicht nummertje, of erger nog: hopen dat het snel is afgelopen. Hoe viert een monnik kerstmis in zijn gemeenschap en vooral: wat bezielt hem om zich terug te trekken uit de wereld.

De Vlaming Kris Oelbrandt is trappist in de abdij van Koningshoeven, ten Oosten van Tilburg. Hij is chocolatier, maar ook een gerespecteerd componist.

Fotograaf Rob Walbers trok naar de steppen en toendra's van Mongolië. Van de drie miljoen Mongoliërs leeft 60 procent in Ulaanbaatar, een naam uit een sprookjesboek, en officieel de oudste hoofdstad ter wereld. De overige 40 procent zijn Nomaden die bij voorkeur leven in een yurt, een ronde vilten tent. Fotograaf Rob Walbers woont en werkt al jaren in Tokio. Maar voor zijn boek en tentoonstelling ‘No Ma(n)d’s Land’ trok hij dus naar de weidse steppe van Mongolië. En hij is te gast in deze aflevering van de 'Berg en Dal'-podcast.

In deze 'Berg en Dal'-podcast praat Pat Donnez met succesauteur Margriet de Moor. ‘Dat geklets staat volkomen los van het eigenlijke werk.’ Dertig jaar geleden ging Margriet de Moor in haar huis naar boven met een pen en wat A4’tjes, naar een ongebruikte kamer vol rotzooi. Ze nam plaats op een scheve stoel, aan een oude ronde tafel, even zitten om te kijken of ze een verhaal kon schrijven en daar is ze sindsdien niet meer mee opgehouden. Tot haar verbijstering is schrijver een openbaar beroep. Een uur kwellen we haar, daarna mag ze terug naar haar schrijftafel.

De Standaard viert haar honderdste verjaardag. Een perfecte gelegenheid dus om hoofdredacteur Karel Verhoeven uit te nodigen in deze aflevering van de 'Berg en Dal'-podcast. Op 04 december 1918 rolde het eerste nummer van de persen. Karel Verhoeven is acht jaar hoofdredacteur. Een eeuwigheid in medialand. Is de pers nog wel de waakhond van de democratie, of zijn commerciële belangen te groot? Wordt wat we lezen niet vooral bepaald voor algoritmes? En verkoopt slecht nieuws beter dan goed nieuws? Eén gek kan meer vragen dan tien wijzen kunnen beantwoorden, maar de hoofdredacteur van een kwaliteitskrant beslist wél.

‘Er is iets nihilistisch aan dat eeuwig gehamer op diversiteit.' In deze 'Berg en Dal'-podcast praat Pat Donnez met filosoof Frank Vande Veire over fascistisch en ander gespuis. ‘Voor wie alles goed is, gewoon omdat het verschillend is, maken verschillen geen verschil meer uit. Er is iets vals aan het diversiteitsdiscours, iets ongeloofwaardigs, en mensen die schaamteloos racistisch zijn, hebben dat maar al te goed door.’ Een bewogen Berg en Dal, zoveel is zeker.

11 November om 11 uur zetten we officieel een punt achter vier lange jaren. Pat Donnez vond dat een mooi moment om met Danny Praet in deze 'Berg en Dal'-podcast over oorlog & vredete praten. Vijf lange jaren van herdenkingsfeesten, parades, 14-18 tentoonstellingen, buurtfeesten en citymarketing. Peace at last. Danny Praet is als hoogleraar gepokt gemazeld in de antieken bij wie je ook over oorlog en vrede veel kunt leren. Want wie naar de toekomst kijkt zonder het verleden te kennen, kan net zo goed een ruiker bloemen planten in die hoop dat die zal groeien.

In deze aflevering van de 'Berg en Dal'-podcast praat Pat Donnez met opera-intendant Aviel Cahn over afscheid nemen. Opera excelleert in clichés. Zoals daar zijn: pathos, diva-allures en Wagneriaanse bombast. Aviel Cahn, die zijn laatste seizoen als intendant van de Vlaamse Opera rijdt, innoveert met lef. Maar, geeft hij toe, het is makkelijk scoren in de opera als je een heilige koe slacht. Vandaag nog in Antwerpen, volgend seizoen in het Grand Théatre de Genève. Profiteert ervan, het zijn de laatste!

Ariane Bazan zag het levenslicht – zoals dat toen nog heette - op Belgiës nationale feestdag, 21 juli. In Brussel. Het product van een Vlaamse moeder en een Franstalige vader, op de dag dat heel België blijer was met de zege van Eddy Merckx op de Ronde van Frankrijk dan met de maanlanding. Bijna een halve eeuw later is Ariane hoogleraar neuropsychoanalyse en gerespecteerd opiniemaakster. “Het vraagt moed,” schrijft ze, “om degenen die niet zeuren – omdat ze het niet kunnen of niet willen – voor te trekken, en het levert niet meteen populariteit op. Het redt wel de beschaving.”

Pat Donnez praat in deze 'Berg en Dal'-podcast met schrijver en cabaretier Hans Dorrestijn. Er is niemand in de Lage Landen die zo vrolijk wanhopig durft te zijn als hij.

“Op leeftijd raken,” zegt Dorrestjin, “ook zoiets. Je bukt steeds moeilijker, terwijl je juist dan meer en meer uit je poten laat vallen.” Of: “Zelfs Christus aan het kruis had het beter dan ik thuis.” En: “Een suïcidaal ziet soms nog licht aan het eind van de tunnel, dat is dan de trein die er aankomt.”