Berg en Dal

Pat Donnez praat met cultuurfilosoof en activist Lieven De Cauter. Lieven De Cauter nadert de zestig en wil het kalmer aan gaan doen. Echt, wie gelooft die mens? Vanaf z’n vijftiende combineert deze bezige bij studeren, schrijven en actie voeren. Poëzie, Plato, Pinochet. Al in het college van het West-Vlaamse Tielt voerde hij actie tegen het beleid van de Chileense dictator Augusto Pinochet. En zijn boosheid – sommigen noemen het een cholerische aandoening – werd er niet minder om. In zijn nieuwe boek Van de Grote Woorden en de Kleine Dingen probeert De Cauter de handen van de poëzie, de filosofie en het actievoeren op zijn ene buik te leggen.

Pat Donnez praat met theater- en 'vogelvrouw' Barbara De Coninck. Hoe gaat de vogelwereld om met verlies? Ze vult haar dagen met Jan Fabre in wiens Mount Olympos ze onlangs nog een indrukwekkende Dionysos speelde. Maar Barbara De Coninck koestert een grote liefde voor ornithologie, meer in het bijzonder dagroofvogels. Hoe gaat de vogelwereld om met verlies? Ze schreef er een boekje over. De staartpen van de vuurvogel - over vogels, rituelen en rouw.

In deze aflevering praat Pat Donnez met cabaretier Freek de Jonge. 'Alles is al gezegd, zei de cynicus. Maar er is nog nooit geluisterd, sprak de optimist.' Net na het pleistoceen, meer in het bijzonder op 8 november 1968, werd Freek de Jonge op de planken geboren. Toen nog de helft van Neerlands Hoop, een cabaretduo met wijlen Bram Vermeulen. Ze zullen twaalf jaar samen blijven en dan volgt de breuk met Bram. Van dan af is het ieder voor zich. Een halve eeuw later blijf Freek dapper volharden. Geliefd en gehaat.

Pat Donnez praat met Roel Van Duijn, provo en liefdesverdrietconsulent. De herdenkingsindustrie omtrent Mei 68 doet vaak alsof dat revolutionaire jaar 0 uit de hemel is komen vallen. Maar zonder Provo hadden we vandaag niets om op terug te kijken. Dat Provo was een volstrekt geweldloze rebellenclub tegen 'het klootjesvolk en voor anarchisten, beatniks, pleiners, scharenslijpers, bajesklanten, zuilenheiligen, magiërs, charlatans, filosofen, opperstalmeesters, kleuterleidsters en de Binnenlandse Veiligheidsdiensten. De ideoloog van de club, was de toen 22-jarige Roel van Duijn. Hij werd later onder meer biodynamische boer, kabouter, gemeenteraadslid en liefdesverdrietconsulent. 'Wie de pijn als vogelpoep van zich afklopt,' zegt Van Duijn, 'begrijpt niets van de liefde.'

Pat Donnez praat met architect Paul Robbrecht. Robbrecht en Daem, het is één van die household names, die je altijd in één adem uitspreekt. Ze ontwierpen het Concertgebouw in Brugge, het museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam tot het nieuwe VRT-gebouw. ‘Van ons moet je geen gebouw verwachten als een sculptuur waar mensen doorheen worden gejaagd,’ zegt Paul Robbrecht, één helft van het duo. ‘Wij vertrekken – en eigenlijk het is het belachelijk dat een architect dat moet zeggen – van de mensen.’

Pat Donnez praat met Marc Cools. Een criminoloog. Gepokt en gemazeld door geweld, delinquentie, terrorisme en de bestrijding ervan. Hij noemt zijn zoon Bastiat, naar de Franse denker Frédéric Bastiat. Een familienaam als voornaam geven, zo iemand dus. Ze wonen naar eigen zeggen niet in een huis, maar in een bibliotheek. Het soort criminologen dus, waarvoor Berg en Dal op hun lijf geschreven is.

Pat Donnez praat met Marcel Vanthilt. Annus horribilis. Hond dood. Moeder dood. Relatie dood. Hijzelf bijna dood. Marcel Vanthilt heeft betere tijden gekend. Maar hij is - tenminste die indruk geeft hij toch - niet het soort mens dat in een hoekje kruipt en gaat liggen weg kwijnen. Op z'n zestigste heeft ie net een eerste solo-album uitgebracht dat niet zonder enige ironie Perfect zo heet. Wat leest Van Thilt en brengt zo'n boek soelaas?

Pat Donnez praat met Leen Decin, gelovige sterrenkundige. Het liefst zit ze heel hoog in de bergen, in een observatorium, om er naar het uitspansel te kijken. Bijvoorbeeld in Chili, op 4.500 meter hoogte - je hebt er zuurstofflessen nodig. "De stilte is daar zo mooi en intens," vindt sterrenkundige Leen Decin. "Je wordt helemaal teruggeworpen op jezelf."

Een pleidooi voor mededogen! Dat hoort in deze aflevering van de Berg en Dal-podcast. Hoe onzeker we ook over de toekomst kunnen zijn, hoe groot onze angst ook mag worden, we mogen er niet aan toegeven, vindt kardinaal Jozef De Kesel. Het op til staande Paasfeest vindt De Kesel is ‘een blijvende bron van vreugde. De apostelen hebben die vreugde en die zekerheid niet voor zich gehouden.’ En toch vraagt hij zich af of die vreugde niet blind is voor de droefheid, de angst en het lijden. Dat soort vragen dus, in Berg en Dal.

Als Jos tien jaar oud is, wordt er huize Van Immerseel een tweedehands buffetpiano geleverd van het merk KAPS, een groot, zwaar bruin meubel. De ouders betalen er 12.000 Belgische frank voor. Het is 1955 en de carrière van de kleine Jos Van is begonnen. Er kwam sindsdien geen eind aan. Anima eterna als het ware. En op woensdag 14 maart 2018 kreeg hij ook nog eens de Klara Carrièreprijs tijdens de uitreiking van De Klara's.