Berg en Dal

Bert Keizer is arts bij de Levenseindekliniek. Hij houdt zich daar bezig met euthanasieverzoeken van ouderen. Hij wordt een prominente arts genoemd met eigen, sterke mening. Maar Keizer is ook filosoof. Wittgenstein kent hij als zijn binnenzak. ‘Van hem word ik helemaal high, echt waar.’

Eerst enkele cijfers om de dag op te vrolijken. De totale waarde van de wereldwijde handel in conventionele wapens zou jaarlijks 100 miljard dollar bedragen. 12 Biljoen kogels worden er elk jaar geproduceerd. Genoeg om iedereen ter wereld twee keer te doden. Tomas Baum leidt het Vredesinstituut. Hij gelooft, ook als filosoof, dat een woord in de praktijk het verschil kan maken. Dat mag hij – met die cijfers in het achterhoofd, dan eens komen bewijzen in Berg en dal.

Hester IJsseling is een apart geval onder de filosofen. Ze geeft les in het basisonderwijs. Bewust. Ze initieerde Het Socratisch Lokaal, waar leraren met elkaar de dialoog over goed onderwijs voeren. Leren filosoferen, vindt Hester, bij manier van spreken levensnoodzakelijk.

April is de maand van de filosofie. Waarom net die maand, vragen bezorgde luisteraars zich af, hebben we iets gemist? Heeft Plato dat misschien beslist, vraagt Wilma R. uit Nijmegen een beetje schalks. Nee, april is de maand van de filosofie omdat er nog een maand op overschot was. Farid Zahnoun is filosoof en – we zijn het er volledigheids- en veiligheidshalve maar even bij - niet zijn naamgenoot die aan de wieg van Sharia4 Belgium staat.

T.S. Eliot begint zijn wereldberoemde gedicht The Waste land met April, dat hij de grimmigste maand noemt. The cruellest month. Hij wekt Seringen uit het dode land, vermengt herinnering en verlangen, port lome wortels om met lenteregen. April is uitgeroepen tot de maand van de filosofie. Welke zijn de drie levensnoodzakelijke vragen die wij ons moeten stellen. Dat is de opdracht. Ludo Abicht is filosoof en activist. Circuleert een petitie voor de goede zaak en Abicht is van de partij.

In deze podcast praat Pat Donnez met filosoof Patrick Loobuyck. Niemand kan troost vinden bij religie of filosofie tenzij hij er eerst mee geworsteld heeft, zo vond Aldous Huxley, die van brave new world. Goede filosofen stellen om te beginnen goede vragen. En hebben er op z’n zachtst gezegd geworsteld. Patrick Loobuycks’ corebusiness is Levensbeschouwing. Welke zijn de drie levensnoodzakelijke vragen die wij ons moeten stellen?

In deze podcast praat Pat Donnez met psychiater en filosoof Damiaan Denys. Erbarme dich van Bach, de wellicht mooiste aria uit de muziekgeschiedenis, staat in het middelpunt van het Klarafestival. Heb medelijden met mij. Er is nogal wat lijden vandaag. Spanningen, onverdraagzaamheid, onzekerheid en vooral angst. Veel angst. De wereldautoriteit in angst en angststoornissen is psychiater en filosoof Damiaan Denys. ‘Angst,’ zegt hij, ‘is wars van redelijke inzichten.’

Erik Oger wil als filosoof over veel dingen liever zwijgen. Dat moet kunnen. Ook op de radio. Wijs zwijgen. Hij is de man ook achter de hoogstpersoonlijke filosofie van het nachtoog. Tegenover de Westerse obsessie voor controle en opperste efficiëntie stelt Oger een alternatieve, ‘schuine’ manier voor om naar de wereld te kijken en dingen te bereiken. Hoe, dat legt hij liever zelf uit.

In deze podcast praat Pat Donnez met Gerard Bodifee, filosoof en astro-fysicus. Gerard Bodifee is een astrofysicus, dat zijn mensen (jawel) die ‘de fysische structuur en de chemische samenstelling van het inwendige van de sterren en van hun atmosfeer bestuderen’ en daar nog geld mee verdienen ook. Maar Bodifee is ook een filosoof, en die lopen volgens die zelfde astrofysici, dan weer gewoon maar een beetje met hun hoofd in de wolken, en ook zij worden daar nog voor betaald ook. Bodifee is ook nog eens een keer gepassioneerd door muziek. Kortom, niet voor één gat te vangen.

‘Wetenschap brengt orde in de chaos. Kunst doet precies het omgekeerde. Terwijl wetenschappers de werkelijkheid proberen te vatten en te structureren, mag kunst de werkelijkheid ontwrichten. Toch zijn wetenschap en kunst verweven: wetenschappers én kunstenaars verenigen de kenmerken van de Homo Universalis: een ongebreidelde nieuwsgierigheid, de moed om te falen en een onuitputtelijk doorzettingsvermogen om het doel te bereiken, een flexibele open geest en bovenal verwondering.’ Gaston Meskens, kernfysicus, filosoof en beeldend kunstenaar ordent en ontwricht.