Berg en Dal

In deze podcast praat Pat Donnez met filosoof Ann Meskens. De Vlaamse filosoof Ann Meskens was twee jaar gastschrijfster aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Ze schreef er een heerlijk boek over. The making of. ‘Ze weten het niet, zeggen Rietveldstudenten mij, het is zoeken,’ schrijft Meskens. ‘Er is veel twijfel, aarzeling en mislukking. Dat zie ik ook. Ze kunnen soms zo mooi vol overtuiging “mislukt” werk in de vuilnisbak kieperen.’ Een gesprek over het onvolmaakte.

Ik heb altijd alleen maar gewerkt, zegt moraalfilosoof en vrouwenvoorvechtster Magda Michielsens, en het is een heel plezierig gevoel. Vooral de laatste jaren heb ik ongeveer nooit vakantie genomen en heel weinig vrije dagen gehad. Ik ging steeds harder werken. Druist dat niet regelrecht in tegen de oude wijsgeren die een leven zonder otium – vrije tijd – eigenlijk geen leven vonden?

Ger Groot is filosoof in Nijmegen en Rotterdam. ‘In het kapitalisme heeft de prestatiemoraal de plaats ingenomen van de arbeidsmoraal,’ zegt hij. ‘Competitie is een probaat middel om het slechtste in de mens naar boven te halen. Daardoor zijn we constant overspannen.’

Ger Groot is filosoof in Nijmegen en Rotterdam. ‘In het kapitalisme heeft de prestatiemoraal de plaats ingenomen van de arbeidsmoraal,’ zegt hij. ‘Competitie is een probaat middel om het slechtste in de mens naar boven te halen. Daardoor zijn we constant overspannen.’

‘Een economische visie op het leven is gebaseerd op het zeer eenvoudige en efficiënte idee van universele ruil.,’ schrijft filosoof Peter Venmans. Door middel van geld kan alles ingewisseld worden tegen iets anders. Alles is te koop. Of nog: alles is eender. Als de Griekse held Achilles uit de Ilias een stuk van zijn oorlogsbuit verliest, kan hij daarvoor compensatie krijgen. Maar Achilles kan daar onmogelijk mee leven. Hij wil zelfs niet onderhandelen. Als de eer eenmaal is aangetast, kan men die niet zomaar herstellen. Gezichtsverlies moet koste wat het kost vermeden worden. Echte mannen waren het toen, kom daar vandaag eens om. Zij kenden nog eergevoel, de winnaarsmentaliteit, de woede om aangedaan onrecht, Fascinerende en gevaarlijke eigenschappen die wij bij het klein gevaarlijk afval hebben gezet. Ik praat met Peter Venmans over alles wat ons belet een comfortabel leven te leiden.

‘Een economische visie op het leven is gebaseerd op het zeer eenvoudige en efficiënte idee van universele ruil.,’ schrijft filosoof Peter Venmans. Door middel van geld kan alles ingewisseld worden tegen iets anders. Alles is te koop. Of nog: alles is eender. Als de Griekse held Achilles uit de Ilias een stuk van zijn oorlogsbuit verliest, kan hij daarvoor compensatie krijgen. Maar Achilles kan daar onmogelijk mee leven. Hij wil zelfs niet onderhandelen. Als de eer eenmaal is aangetast, kan men die niet zomaar herstellen. Gezichtsverlies moet koste wat het kost vermeden worden. Echte mannen waren het toen, kom daar vandaag eens om. Zij kenden nog eergevoel, de winnaarsmentaliteit, de woede om aangedaan onrecht, Fascinerende en gevaarlijke eigenschappen die wij bij het klein gevaarlijk afval hebben gezet. Ik praat met Peter Venmans over alles wat ons belet een comfortabel leven te leiden.

Hoe geloofwaardig ben je als politicus als je soberheid en solidariteit propageert, en zelf in een riante kast woont achter hoge hekken, veilig afgeschermd van het plebs. Hoe geloofwaardig ben je als radiomaker als je echte leven niet strookt met je woorden. Filosoof des vaderlands Hans Achterhuis, schrijft over techniek, geweld, de vriendschap en de troost. Hij ontwierp De Schaal van Achterhuis waarmee hij kan meten hoe een politicus bijvoorbeeld zich verhoudt tot de boodschap die hij verkondigt. Benieuwd hoeveel Hans op zijn eigen schaal zal scoren.

Hoe geloofwaardig ben je als politicus als je soberheid en solidariteit propageert, en zelf in een riante kast woont achter hoge hekken, veilig afgeschermd van het plebs. Hoe geloofwaardig ben je als radiomaker als je echte leven niet strookt met je woorden. Filosoof des vaderlands Hans Achterhuis, schrijft over techniek, geweld, de vriendschap en de troost. Hij ontwierp De Schaal van Achterhuis waarmee hij kan meten hoe een politicus bijvoorbeeld zich verhoudt tot de boodschap die hij verkondigt. Benieuwd hoeveel Hans op zijn eigen schaal zal scoren.

Je kunt het glas halfvol of halfleeg zien. Dat is bekend. Je kunt het glas ook tot de bodem leeg zien, of tot de rand gevuld. Enfin, dat ene zelfde glas kan op vele manieren worden bekeken. In Berg en Dal is wetenschapsfilosoof en econoom Philippe van Parijs te gast, die geneigd is om het glas, veeleer goed gevuld te zien dan bijna leeg. Hij is hoogleraar aan de universiteiten van Louvain-La-Neuve en Harvard. ‘Men onderschat hoe moeilijk het is de planeet te planeet de laten draaien, op een vreedzame, efficiënte wijze,’ zegt hij, ‘en is daardoor veel te pessimistisch over wat er al verwezenlijkt is.’ Philippe van Parijs is naar eigen zeggen één van de weinige Franstaligen naar wie echt wordt geluisterd aan de andere kant van de taalgrens.’

Je kunt het glas halfvol of halfleeg zien. Dat is bekend. Je kunt het glas ook tot de bodem leeg zien, of tot de rand gevuld. Enfin, dat ene zelfde glas kan op vele manieren worden bekeken. In Berg en Dal is wetenschapsfilosoof en econoom Philippe van Parijs te gast, die geneigd is om het glas, veeleer goed gevuld te zien dan bijna leeg. Hij is hoogleraar aan de universiteiten van Louvain-La-Neuve en Harvard. ‘Men onderschat hoe moeilijk het is de planeet te planeet de laten draaien, op een vreedzame, efficiënte wijze,’ zegt hij, ‘en is daardoor veel te pessimistisch over wat er al verwezenlijkt is.’ Philippe van Parijs is naar eigen zeggen één van de weinige Franstaligen naar wie echt wordt geluisterd aan de andere kant van de taalgrens.’