Beursnerd | BNR

Sinds deze week geldt er weer een ban op het shorten van bepaalde namen in China. De Chinese overheid heeft het maar wat moeilijk met het stimuleren van een beurs die in de grip is van onervaren retailbeleggers met grote verliezen, een vastgoedcrisis en geopolitieke spanningen. De schuldenlast bij lokale overheden loopt op en de inkomsten nemen af: geen goed nieuws voor een economie die zwaar leunt op overheidsgeld. Ook autobouwers worden daar niet bepaald blij van.

Tegelijkertijd draait Japan zich warm om de piek van de Nikkei index in 1989 te overtreffen. Het land heeft zich dertig jaar lang een weg gebaand door economische stilstand en een grote publieke en private schuldenlast als gevolg van de bubbel die barstte eind jaren tachtig en begin jaren negentig. Dat had als extra consequentie dat beursbedrijven geen brood zagen in het belonen van aandeelhouders. Geld werd opgepot en vele bedrijven luisterden amper naar overtures van aandeelhouders om dividenden te betalen, aandelen in te kopen en geld te investeren.

De leermeester van Warren Buffett, Benjamin Graham, schreef in de jaren dertig een artikel genaamd 'Is American Business Worth More Dead Than Alive?' Hij stelde de vraag omdat de beurs zó erg was ondergewaardeerd dat je Amerikaanse bedrijven van de beurs kon halen en kon liquideren met flinke winst.

In Japan geven ze bijna een eeuw later een antwoord op de vraag in dat artikel: nee, dat mag niet zo zijn in ons land. En dus zet de beurs van Tokyo een beproefd Japans middel in. Schaamte en groepsdruk moeten ervoor zorgen dat de beurswaarde van bedrijven tenminste boven de boekwaarde komt te liggen. Wie dat niet lukt, mag in 2026 van de beurs gehaald worden. Wat dit betekent voor investeerders die die lage boekwaardes juist erg interessant vonden laat zich raden, maar het betekent in ieder geval dat Japanse besturen zich steeds meer gaan richten op hun aandeelhouders.

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor het Franse luxeconcern LVMH, eigenaar van merken als Louis Vuitton, Christian Dior, Givenchy en Dom Pérignon, was 2023 wederom een recordjaar, ondanks de wereldwijd gestegen inflatie. De totale omzet steeg met 9 procent tot ruim 86 miljard euro. De luxe consumenten kochten vooral veel kleding, lederwaren, parfums, cosmetica en horloges. Er was slechts één divisie die achter bleef: de verkoop van wijnen en dranken liep terug met 7 procent tot 6,6 miljard euro. Waarom koopt de luxe doelgroep liever een dure tas, dan een flesje bubbels?

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week pleitte James Bond-figuur Joe Lewis 'guilty' toen het Amerikaanse OM hem vroeg of hij schuldig is aan handel met voorwetenschap. De 86-jarige miljardair uit het Verenigd Koninkrijk zou vrienden, romantische partners en privé-piloten tips en leningen hebben verstrekt om het zelf ook te maken op de beurs. Zijn bedrijf mag 50 miljoen dollar afrekenen voor het verhullen van transacties, hijzelf gaat waarschijnlijk een tijdje de gevangenis in. Al is de vraag hoeveel nut dat heeft.

Ook in Nederland komt het voor. Deze maand nog beboette het OM een directeur bij Beter Bed en een handelaar bij ABN Amro vanwege het verstrekken van koersgevoelige informatie (in het geval van de directeur) en het handelen met voorwetenschap (in het geval van de handelaar, een familielid.)

De AFM windt er geen doekjes om: "Handelen met voorwetenschap is een ernstig misdrijf. Het is dan ook voor iedereen verboden." De boete rond de zaak Beter Bed is een opsteker voor de waakhond, want die zit nog op flinke blaren wegens de door het OM geseponeerde zaak rond handelaren van Nyenburgh vorig jaar. Reden: gebrek aan bewijs.

Men moet het dan ook wel flink bont maken voordat handel met voorwetenschap wordt gevonden én bewezen. Dat komt maar zelden voor. Dat doet de vraag rijzen of de handel met voorwetenschap welig tiert, of dat het echt niet zoveel voorkomt.

En als het dan voorkomt, wat is dan eigenlijk de geleden schade? Daar zijn academici en toezichthouders het al jaren over eens: het vertrouwen in de markt wordt ondermijnd, de persoon aan de andere kant van de transactie heeft een onjuist plaatje van de markt, wie onrechtmatig informatie deelt die koersgevoelig is bevoordeelt slechts enkelen terwijl de héle markt het zou moeten weten, enzovoort, enzovoort.

Maar: wie had er geluk, wie was slimmer dan de markt, wie deed juist iets doms dat goed uitpakte, en wie handelde écht puur en alleen vanwege de voorwetenschap? Handelaren bij Nyenburgh staan erop dat zij Hunter Douglas gewoon kochten omdat dat een slim idee was. En ga die redenering dan maar eens onderuit halen, als OM dat van de AFM een melding krijgt. For the record: dit is geen sneer naar Nyenburgh. Het punt is dat informatie en het gebruik ervan erg snel complex worden.

Eerlijkheid is dan ook moeilijk te vangen in een wet. Bezit is een stuk makkelijker. En dus wordt voorwetenschap een zaak over het bezit van informatie die je waarschijnlijk hebt verkregen via je werk of via het werk van iemand die je toevallig hoorde praten.

De paradox van handel met voorwetenschap is dan ook dat de prevalentie ervan moeilijk te meten is, moeilijk te bewijzen is, en grotendeels onzichtbaar blijft. Dat doet het argument over het wantrouwen van de markt een beetje teniet, want wantrouwen we écht de prijzen van de magnificent seven? Okay, goed: de midkappers van Nederland? Misschien.

En hoe eerlijk zijn financiële markten eigenlijk, want wie gaat er beweren dat marktparticipanten met miljarden achter zich en een paar hele dure data feeds op de handelsterminal niet beter geïnformeerd zijn dan jij en ik?

Zo zal handel met voorwetenschap altijd een lastig te bepalen misdrijf blijven, of de elektronische markten zich nou ontwikkelen of niet. 

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De AEX zit nog steeds boven de 800 punten, en dat maakt de AEX uniek in Europa. Beleggers maken zich druk om de rentevergadering van de ECB die later vandaag plaats gaat vinden. Verder kijkt de beursnerd even naar de techhoek. Er is goed en slecht nieuws.

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Amsterdamse beurs is de AEX-index woensdag voor het eerst sinds begin 2022 weer even teruggekeerd boven de 800 punten. Op 5 januari 2022 sloot de AEX voor het laatst boven dat historische niveau. Een stevige koerswinst van chipmachinemaker ASML gaf een impuls aan de AEX. ASML meldde vanmorgen een plus van 7% na sterke winst- en omzetcijfers en een stevige groei van het aantal orders.

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Amerikaanse bedrijf Amer Sports, de maker van Wilson-tennisrackets en de hippe Salomon loop- en trailschoenen, maakt zich op voor een beursgang op Wall Street. Amer Sports is van plan tot 1,8 miljard dollar op te halen door de verkoop van 100 miljoen aandelen tegen 16 á 18 dollar per stuk. Het is de eerste beurgang van enig formaat sinds september vorig jaar, toen halfgeleiderproducent Arm en schoenenmerk Birkenstock een notering aanvroegen op Wall Street. 

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Exchange-traded fund. ETF. Je weet wat het is, maar niet echt hoe het werkt. En dat hoeft ook niet. Toch? Je koopt gewoon een mandje aandelen, en dan groei je mee met die groep. Tik 'm in bij je broker, blijf een paar jaar zitten: een kind kan de was doen!

Zo simpel begon het. En het begon met indexfondsen. Jack Bogle studeerde er al op af in 1951. Hij had namelijk het idee dat veel beleggers betere resultaten zouden behalen als ze gewoon een gewogen mandje van alle aandelen in de markt zouden kopen. Niet iedereen is namelijk Warren Buffett. Niet iedereen eist 15% groei van zijn aandelen per jaar, of dat nou via de vrije kasstroom of boekwaarde is, en leest vervolgens zóveel en begrijpt de gekozen sector én het management én de leveranciers én de economische wetten zó goed dat hij die 15% nog rationeel in kan schatten ook.

Nee, een indexfonds, dat is de optie voor de gewone belegger. Lage kosten en het rendement van de markt, zonder anderhalve analistenbaan erbij.

Wacht. Lage kosten?

Dat kon natuurlijk niet al te lang duren. Een standaard Vanguard S&P 500 ETF laat je meegroeien met de meest vooraanstaande beurs op aarde voor 0.03% van je inleg per jaar. Vrij vertaald: het resultaat dat je behaalt is 0.03% lager dan dat van de daadwerkelijke S&P 500.

Maar misschien wil je wel wat anders. Je hebt gehoord van Nvidia. Je denkt: waarom zou ik niet een mandje kopen met enkel A.I.-bedrijven? Of enkel groene investeringen? Misschien maakt een ritje zonder zadel je niet uit en denk je dat de Chinese vastgoedbubbel helemaal niet zo pijnlijk hoeft te zijn?

De vermogensbeheerder luistert mee:
"Maar natuurlijk! Wat dacht u van een thema-ETF die rédelijk groen is volgens keurmerk X en Y dat ongetwijfeld alle milieuschade mee heeft gerekend, met een beetje Microsoft, een beetje Nvidia, een chipmaker die er-vast-aan-gaat-verdienen, enzovoort?

Kost alleen wel 0.7% van uw inleg per jaar, niet 0.03%. Maar goed, we beheren het wat actiever, we denken ná hier bij Vermogensbeheer B.V., dus dat is ook wel gerechtvaardigd. Ik heb trouwens ook nog een ETF'je met opkomende markten erin, dan pak je India en het herstel van China ook nog mee. Wat dacht u daarvan?"

Begrijp de beursnerd niet verkeerd: niemand is een ander hier aan het bestelen. Er zijn thema-ETF's in alle soorten en maten met kostenratio's van 0.15%, 0.4%, 0.7%, enzovoort. Klanten hebben er trek in. Larry Fink van Blackrock ziet met een schuin oog dat er meer dan 6000 miljard dollar in cashfondsen en geldmarkten zit in de VS, en die klanten willen straks méér als de rente daalt. Larry wil dat geld maar wat graag in deze thema-ETF's stoppen. En dat Blackrock daar dan makkelijk meer dan 10 tot 20 keer de kostenratio van een normaal indexfonds voor vangt, tja, dat hoort nou eenmaal bij actiever, gerichter beheer.

Maar beleggers moeten zich wel beseffen dat kosten wat uitmaken. Dat deed Jack Bogle ook, zijn hele leven lang.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Machinebouwer Marel maakt machines voor het verwerken van voedsel in de pluimvee-, vlees- en visindustrie. Sinds 2019 staan ze genoteerd aan de beurs in Amsterdam en hebben ze een grote fabriek in Boxmeer. Branchegenoot John Bean Technologies, heeft al een paar keer geprobeerd Marel over te nemen, en nu lijkt het erop dat het gaat gebeuren.

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Goldman Sachs en Morgan Stanley kwamen deze week met de slechtste jaarcijfers in vier jaar. Reden: gebrek aan deals. Deze grote banken leunen minder op leningen dan op het zakelijke bankieren, zoals fusies en overnames en de handelsvloer.

Toch zijn aandeelhouders van Philips zeer bekend met één zo'n deal die Goldman deed in het voorgaande jaar. In het geheim bemachtigde Goldman voor de Italiaanse holding Exor net wat meer dan 12% van de aandelen van Philips. Exor zelf had al bijna 3% bemachtigd, maar bleef steken bij 2.96% omdat dat bezit aan de AFM moet worden gemeld zodra 3%, 5% en 10% worden aangetikt.

Goldman deed dus de rest. Dat ging op een ingenieuze wijze waar veel discussie over ontstond. Inmiddels is zo ongeveer duidelijk wat er is gebeurd. Goldman heeft waarschijnlijk met call-opties of andere dergelijke derivaten een positieve positie in Philips ingenomen, en de rest van de aandelen geleend en verkocht aan Exor: functioneel shorten dus. Zo ontstond gelijktijdig een negatieve én positieve positie bij Goldman. Voor Exor maakte dat niet uit: de geleende aandelen werden verkocht aan Exor en de daadwerkelijk gekóchte aandelen kreeg het bedrijf ook. Zo behaalde Exor in totaal een belang van 15% in Philips.

De AFM kreeg alleen de nettopositie (positief minus negatief) te zien en tikte Goldman naderhand op de vingers. Andere beleggers moeten natuurlijk weten wat grootaandeelhouders doen met hun geld, want anders is de markt niet transparant en functioneert die slechter. Wie op ingenieuze wijze een veel grotere positie aan Exor geeft dan de netto shortpositie van Goldman laat zien, heeft gewoon een grote transactie effectief verborgen of althans kleiner laten lijken.

Toch liep het verhaal met een sisser af. In de nieuwsbrief Market Watch van januari legt de AFM uit hoe dat komt. Wat blijkt? Goldman is onder andere een market maker, een firma die effecten koopt en verkoopt en zo prijzen afgeeft aan de markt. Daarmee zorgen market makers voor liquiditeit, terwijl ze er zelf ook een boterham aan verdienen wegens de handel.

Dat is bij het Philips-verhaal van Goldman relevant, want volgens artikel 5 lid 46a van de Wet Financieel Toezicht krijgt Goldman Sachs dan een uitzondering voor het melden van de totale positie die Goldman opbouwde in Philips. Vrij vertaald: als jij een grote bank bent met een zogeheten securities lending desk waar aandelen worden uitgeleend aan shorters, en je bent óók nog market maker, dan wordt de meldingsplicht van de AFM ietwat vloeibaar.

Aan de ene kant logisch: market makers zouden er gek van worden als ze niet alleen hun nettoposities maar élke positie moesten laten zien. Aan de andere kant blijkt er een geitenpaadje te zijn ontstaan dat markten minder transparant maakt. Even een belletje naar New York en u kan als miljardair via een market maker met een securities lending desk een gigantische transactie doen, in het geheim.

Gelukkig zit de AFM niet stil. In dezelfde editie van het magazine schrijft de AFM dat er momenteel systemen worden verbeterd om netto- en brutoposities beter weer te geven. Bovendien komt er in de komende jaren een Europees registratiesysteem, het European Single Access Point. Tot slot gaat de European Securities and Markets Authority de komende jaren data over shortposities dagelijks weergeven. Een plaatje dat past in de langzame ontwikkeling van Europese toezichthouders die steeds inniger samenwerken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Zwitserse Richemont, fabrikant van luxe sieraden en horloges en bekend van merken als Cartier, Buccelati en Chloé, heeft het verrassend goed gedaan in het laatste kwartaal van 2023. En dat terwijl de winstalarmen ons elders in de luxesector de afgelopen tijd juist om de oren vlogen. Waar heeft Richemont deze goede resultaten aan te danken?

Beursnerd en Beursnerd XL 

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.