BİLİM KAZANI

Tabular yıkılıyor, ayıplar bozuluyor! Bilim Kazanı Türk aile yapısını muhafaza etmeye yönelik yasaları hiçe sayarak bu bölüm KADIN, ERKEK ve SEKSİN EVRİMİNİ konuşuyor! Virüslerden insanlara kadar canlı-cansız herkes neden seks yapıyor? Alis’in Harikalar Diyarı’nda neler oluyor? Bağışıklık sistemi neden sekse muhtaç? Peki seksen milyon yıldır sekse tövbe etmiş Bdelloidler’in sırrı ne? Terliksi hayvanın Kama Sutra’sı neden bizimkine yüz basıyor? Doğada hakim iki cinsiyet olmasının sebebi ne? Yumurtasına kavuşmak isteyen spermler hangi çılgınlıkları göze alıyor? Torpido penisli ahtapotlar, sado-mazocu tahtakuruları, padişah kandıran sahte harem ağaları ve bir yastıkta kocamak için ter koklayan, feromonlu deodoranttan medet uman biz insanlar!

Hepsi ve daha fazlası için beşinci kez Bilim Kazan, Biz Kepçe!

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Adına da derler seks

Judson, O (2002). Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex. New York, NY: Metropolitan Books  — Sonunda Ali Çakır’ın ince elenmiş sık dokunmuş çevirisiyle Edebi Şeyler Yayınevi‘nde!! 

Isabelle Rossellini’den komikli videolar: Hayvanlar aleminin nev-i şahsına münhasır cinsi münasebetlerinin kostümlü taklidi:  Green Porno YouTube / Green Porno Sundance Channel

Evolve: Sex / Evril: Seks (2008) History Channel Seksin Evrimi Belgeseli

Neden Seks?

Eşeyli üremenin evrimi Wikipedia Maddesi (English/Türkçe)

Roze D. Disentangling the benefits of sex. PLoS Biol. 2012;10(5):e1001321.

Hartfield M, Keightley PD.  Current hypotheses for the evolution of sex and recombination. Integrative Zoology 2012; 7: 192–209

Alis’in Harikalar Diyarı, Kırmızı Kraliçe Hipotezi ve konak:parazit ilişkisinin diyalektik evrimi Wikipedia Maddesi

Morran LT, Schmidt OG, Gelarden IA, et al. Running with the Red Queen: host-parasite coevolution selects for biparental sex. Science. 2011 Jul 8;333(6039):216-8.

Matt Ridley. Kızıl Kraliçe – Cinsellik ve İnsan Doğasının Evrimi. Cogito, Çeviren: Erhun Yücesoy, Eylül 2010

Sevişmek virüslerin de hakkı

Virüslerin, genom parçalarının değiş-tokuşu (reassortment) yoluyla genetik çeşitliliği artırmasını anlatan Wikipedia Maddesi 

Virolojinin en baba kitabı Fields Virology’nin genom parçalarının değiş-tokuşu/reassortment açıklaması

Bay Penisilin ve Yüzyıllık Aseksüalite Yalanı

Darkness, oxygen deprivation, and vitamin make fungus “crave sex”. 8 January 2013, Ruhr-Universität, Bochum

Böhm J, Hoff B, O’Gorman CM, et al. Sexual reproduction and mating-type–mediated strain development in the penicillin-producing fungus Penicillium chrysogenum. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013 January 22; 110(4): 1476–1481.

“80 milyon yıldır aseksüelim, ama gen söğüşlemeyi iyi bilirim”: Bdelloid Rotifer Paradoksu

Judson, O (2012). Chapter 13: Wholly Virgin. In Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex (212-232). New York, NY: Metropolitan Books

Charles Q. Choi Sans Sex, Bdelloids Party On, 3 April 2008, LiveScience.com

‘Odd Little Creature’ Skips Sex and Eats DNA, 16 November 2012, LiveScience.com

Gabriel Gache. Organisms Gave up Sexual Reproduction for DNA Theft, 30 May 2008, SoftPedia.com

Boschetti C, Carr A, Crisp A, et al. Biochemical diversification through foreign gene expression in bdelloid rotifers. PLoS Genet. 2012;8(11):e1003035.

Boschetti C, Pouchkina-Stantcheva N, Hoffmann P,, et al. Foreign genes and novel hydrophilic protein genes participate in the desiccation response of the bdelloid rotifer Adineta ricciae. J Exp Biol. 2011 Jan 1;214(Pt 1):59-68.

Neden sadece iki cinsiyet var? (Sen öyle san)

Amanda Schaffer. Pas de Deux: Why are there only two sexes? Slate Magazine, Sept. 27, 2007

Terliksi hayvanlar gibi seks hayatı nasip eyle bana, Yarabbim

Olivia Judson. Unorthodox. The New York Times, Opinionator, February 9, 2010.

Kayıtta konuşma fırsatımız olmadı, ama böceklerde sekssiz üremenin örneklerinden afid partenogenezinin keşfinin hikayesi

Cinsel Seçilim ve Acayip Seks Hikayeleri: Cinsiyetlerarası “LÜTFEN benimle çocuk yap!” /  Cinsiyetiçi “Çık dışarı, kapışalım!” Seçilimi Wikipedia Maddesi (English/Türkçe) 

Judson, O (2002). Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex. New York, NY: Metropolitan Books  — Çok yakında Ali Çakır’ın çevirisiyle 160. kilometre Yayınevi‘nde!! 

AŞıRı YAKıŞıKLı olduğu için cinsiyetiçi seçilime maruz kalıp Dubai’den kovulan Arap’ın hazin(?) öyküsü

Erkek sineklerin salgıladığı rakip-sperm öldürücü kimyasallar, farelerde sperm sıvısından mütevellit ‘bekaret kemeri‘, arılarda seks sonrası ölmek pahasına kopup rakip erkekleri durdurmaya çalışan penis tıpası ve dişisini bulur bulmaz onu bir daha kaybetmemek için ona yapışan, eriyip onun vücudunun bir parçası olan fenerbalıkları.

Feromonlar?

Ter ve vücut kokusu bağışıklık sistemi genlerini çeşitlendirmek için eş seçmede bir aracı olabilir mi?

Terli t-shirt deney demonstrasyonu

Wedekind C, Penn D. MHC genes, body odours, and odour preferences. Nephrol. Dial. Transplant. (2000)15 (9): 1269-1271.

Chaix R, Cao C, Donnelly P. Is Mate Choice in Humans MHC-Dependent? PLoS Genet. 2008 September; 4(9): e1000184.

İnsanlarda Tekeşlilik

Tekeşliliğin Evrimi Wikipedia Maddesi

The Advanced Apes Are Humans Monogamous? February 3, 2013

Daniel Engber. Are Humans Monogamous or Polygamous? Slate Magazine, Oct. 9, 2012

Luciana Gravotta Be Mine Forever: Oxytocin May Help Build Long-Lasting Love Scientific American, February 12, 2013

Nasıl insan olduk? Biz sorduk, Harvard’da popülasyon genetiği ve evrim alanlarında çalışan Dr. Ömer Gökçümen yanıtladı!

Neandertal kuzenlerimizden, ter bezlerimize…

Koca kafalılığımızdan, amilaz enzimlerine…

Eski matematik olimpiyatçısı İlker’in dev hesap hatasından,

Türk erkeklerinin İtalyan erkeklerine olan yakın akrabalığına… yine egonuzu okşayacak, ufkunuzu dağıtacak, bol muhabbetli bir Bilim Kazanı bölümü daha.

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Genel

Dr. Ömer Gökçümen’in Kişisel Sayfası

Evrim Çalışkanları Blogu

Evrim Ağacı

Howard Hughes Medical Institute Biointeractive Short Movies

Nasıl insan olduk?

PBS/NOVA belgeseli: Becoming Human (Türkçe altyazılı birinci bölüm, ikinci bölüm )

Calcagno JM, Fuentes A. What makes us human? Answers from evolutionary anthropology. Evol Anthropol. 2012 Sep-Oct;21(5):182-94.

İki ayaklılık, Nuchal lifi, termoregülasyon

Bramble DM, Lieberman DE. Endurance running and the evolution of Homo.  Nature. 2004 Nov 18;432(7015):345-52.

Rolian C, Lieberman DE, Hamill J et al. Walking, running and the evolution of short toes in humans. J Exp Biol. 2009 Mar;212(Pt 5):713-21.

Ruxton GD, Wilkinson DM. Avoidance of overheating and selection for both hair loss and bipedality in hominins. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Dec 27;108(52):20965-9.

Lieberman DE, Bramble DM, Raichlen DA. The evolution of endurance running and the tyranny of ethnography: A reply to Pickering and Bunn (2007) J Hum Evol. 53 (2007) 434-437

Harvard Üniversitesi İnsan Evrimsel Biyolojisi Bölüm Profesörü Dan Lieberman’in Kişisel Sayfası

Evrim mükemmel tatlıyı yaratmaz, kilerde ne varsa onlardan aşure yapar.

Ann Gibbons. Human Evolution: Gain Came With Pain Science. 16 February 2013

Çöp DNA ve evrim

NPR Cep Yayını: Don’t Throw It Out: ‘Junk DNA’ Essential In Evolution

Eksilen DNA ve iğneli penis

Zoë Corbyn. How the penis lost its spikes Published online 9 March 2011 | Nature

McLean CY, Reno PL, Pollen AA et al. Human-specific loss of regulatory DNA and the evolution of human-specific traits Nature 471, 216–219.

Gen kopya sayılarındaki değişimin insan evrimindeki rolü

Dumas L, Kim YH, Karimpour-Fard A et al Gene copy number variation spanning 60 million years of human and primate evolution. Genome Res. 2007 Sep;17(9):1266-77.

Schrider DR, Navarro FC, Galante PA, et al. Gene copy-number polymorphism caused by retrotransposition in humans. PLoS Genet. 2013 Jan;9(1):e1003242.

Iskow RC, Gokcumen O, Abyzov A et al. Regulatory element copy number differences shape primate expression profiles. Proc Natl Acad Sci U S A. 2012 Jul 31;109(31):12656-61.

SRGAP2 gen duplikasyonunun gen fonksiyonu üzerindeki etkileri

Dennis MY, Nuttle X, Sudmant PH, et al. Evolution of human-specific neural SRGAP2 genes by incomplete segmental duplication. Cell. 2012 May 11;149(4):912-22.

İnsan diyeti ve amilaz geninin sayısal evrimi üzerindeki etkileri

Perry GH, Dominy NJ, Claw KG et al. Diet and the evolution of human amylase gene copy number variation. Nat Genet. 2007 Oct;39(10):1256-60.

Neandertaller

George Church’un Neandertaller’den de bahsettigi Der Spiegel röportajının orijinali

Neandertaller’in şifresi çözülüyor: PBS/NOVA Belgeseli

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü bizim kayıttan bir gün sonra detaylı Neandertal genomunu yayınladı! Neandertal genomunun ilk taslağı 2010 senesinde yayınlanmıştı.

Neandertal Genom Projesi wikipedia maddesi ve projeyi yürüten Svante Pääbo’nun TED konusmasi

Denisovanlar

Denisovan genomunun dünyaya duyuruldugu Science makalesi ve cep yayını

Denisovanlar, Neandertaller ve günümüz insanının ataları arasındaki gen alışverişi hipotezi üzerine Wikipedia altbaşlığı

Muğla Denizova Köyü

Irk Yanılsaması

Genetik düzeyde ırkların var olmadığını açıklayan PBS sunumu

Boğaziçi Üniversitesi Türkiye Genom Araştırması

Retroelementlerin insan genomundaki rolü

Bannert N, Kurth R. Retroelements and the human genome: new perspectives on an old relation. Proc Natl Acad Sci U S A. 2004 Oct 5;101

Cordaux R, Batzer MA. The impact of retrotransposons on human genome evolution. Nat Rev Genet. 2009 Oct;10(10):691-703.

Deininger PL, Batzer MA. Mammalian retroelements. Genome Res. 2002 Oct;12(10):1455-65. Review.

Genomumuzdaki içselleştirilmiş retrovirüslerle de benzer bir yapıya sahip HIV ile ilgili batıl inançlar

HIV/AIDS konusunda toplumu bilinçlendirmeyi, önyargıları kırmayı ve HIV+ bireylere destek olmayı amaçlayan Pozitif Yaşam Derneği‘nden HIV hakkında Sıkca Sorulan Sorulara cevaplar

‘Neden kilo alıyoruz?’ dedi Aysu. Dr. Kıvanç omuzlarını silkti, ‘Doğru soru..’ dedi ve doğruldu, ‘Doğru soru şu, neden kilo almıyoruz?’.

Uzaktan İlker’in kesif ve hüzünlü kahkahası duyuluyordu. Mayaladığı lokma hamuru tutmamıştı.

Kilo almanın ve vermenin metabolizması, şişmanlığın nedenleri, yağ dokusunun evrimi, obezite ile gelen diğer hastalıklar, şekerci Otto, Paleo/Dukan/Atkins/Karatay ve bilimum bikini diyetleriyle ilgili şok gerçekler ve Dünya alemin bayıldığı Türk doktor, kadirşinas insan Dr. Kıvanç Birsoy’la diyabetten kansere, cimri genlerden popüler diyetlere, tutmayan maya hamurumuz kadar cıvık bir muhabbet. Hepsi Bilim Kazanı’nın 3. bölümünde!

Kazana bas, porsiyonu indir!!

ŞİŞMANLIK VE LEPTİN HORMONU:

The Skinny on Obesity (Belgesel, Eng)

Neill, US.  Leaping for leptin: the 2010 Albert Lasker Basic Medical Research Award goes to Douglas Coleman and Jeffrey M. Friedman. J Clin Invest. 2010;120(10):3413–3418

Bell CG, Walley AJ, Froguel P. The genetics of human obesity.Nat Rev Genet. 2005 Mar;6(3):221-34.

Friedman, JM. Leptin at 14 y of age: an ongoing story. Am J Clin Nutr March 2009 vol. 89 no. 3 973S-979S

YAĞ DOKUSUNUN EVRİMİ:

Gesta, S et al. Developmental Origin of Fat: Tracking Obesity to Its Source. Cell, Volume 131, Issue 2, 242-256, 19 October 2007

YAĞ KÖK HÜCRELERİ:

Zeve, D. Fighting Fat with Fat: The Expanding Field of Adipose Stem Cells. Cell Stem Cell. 2009 November 6; 5(5): 472–481.

Rodeheffer MS et al. Identification of white adipocyte progenitor cells in vivo. Cell. 2008 Oct 17;135(2):240-9

OBEZİTE VE DİYABET VE  KANSER VE METFORMİN

Cohen DH, LeRoith D. Obesity, type 2 diabetes, and cancer: the insulin and IGF connection. Endocr Relat Cancer. 2012 Sep 5;19(5):F27-45.

Birsoy, K et al. Untuning the tumor metabolic machine: Targeting cancer metabolism: a bedside lesson. Nature Medicine 18, 1022–1023 (2012)

KİLO VERMEK İSTİYORUM AMA CİMRİ GEN HİPOTEZİ BANA KARŞı 

Neel JV. Diabetes Mellitus: A “Thrifty” Genotype Rendered Detrimental by “Progress”? Am J Hum Genet. 1962 December; 14(4): 353–362.

Wells JC. Thrift: a guide to thrifty genes, thrifty phenotypes and thrifty norms. Int J Obes (Lond). 2009 Dec;33(12):1331-8