In Lyon vindt morgen een mars plaats ter nagedachtenis aan de radicaal-rechtse activist Quentin Deranque, die stierf na een gewelddadige confrontatie tussen extreemrechts en extreemlinks. Burgemeester Grégory Doucet van Lyon wilde de mars verbieden uit angst voor nieuwe rellen, maar minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez heeft dat verbod teruggedraaid. Volgens hem moet de vrijheid van meningsuiting worden beschermd. In Lyon zal dit weekend massaal politie worden ingezet om orde te bewaren.

Ondertussen worden zeven verdachten vervolgd voor betrokkenheid bij de dood van Deranque. Zij ontkennen de intentie te hebben gehad hem te doden, maar enkelen bevestigen wel hun betrokkenheid. 

Eén van de verdachten is medewerker van een parlementariër van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI), wat de zaak politiek extra gevoelig maakt. Al helemaal met gemeenteraadsverkiezingen op komst. De partij werd na de dood van Deranque bedreigd en kreeg bij het hoofdkantoor in Parijs te maken met een bommelding.

'Bad things will happen'

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een tijdlijn geschetst van ongeveer tien dagen om duidelijk te krijgen of de VS een militaire aanval op Iran zullen uitvoeren, of dat er toch een diplomatieke deal in zicht komt. Eerder berichtte CNN nog dat een aanval al dit weekend zou kunnen plaatsvinden, wat de spanning verder opvoerde. De VS hebben hun militaire aanwezigheid in de regio recent flink uitgebreid. Donald Trump zei dat hij een betekenisvol akkoord wil anders volgen er 'bad things' voor de Iraniërs. 

Blik op de wereld

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen. De blik komt vandaag van BNR-redacteur Mick Fruytier.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Britse oud‑prins Andrew Mountbatten Windsor is vandaag gearresteerd op het landgoed Sandringham in Norfolk. De politie heeft meerdere van zijn woningen doorzocht. De arrestatie hangt samen met de onderzoeken naar zijn band met Jeffrey Epstein, maar gaat volgens correspondenten van de BBC vooralsnog niet over seksueel wangedrag.

De Thames Valley Police heeft na de publicatie van de Epstein Files verder onderzoek gedaan en ziet nu voldoende aanleiding om Andrew te arresteren. BBC‑correspondenten melden dat de verdenking betrekking heeft op wangedrag in een publieke functie, maar het is nog onduidelijk welke nieuwe informatie tot de arrestatie heeft geleid en waarvan de oud-prins precies van wordt beschuldigd.

Opvallend detail: de arrestatie valt samen met zijn 66e verjaardag.

Levenslang voor oud-president Yoon

In Zuid‑Korea heeft de rechtbank in Seoul vandaag uitspraak gedaan in de zaak tegen voormalig president Yoon Suk Yeol, die in december 2024 een machtsgreep pleegde. Yoon is veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf wegens het leiden van een opstand. Hij ontloopt daarmee de doodstraf, die door de aanklagers was geëist.

Yoon riep in december 2024 de noodtoestand uit na een conflict met de oppositie en zette militairen in om het parlement te blokkeren. De noodtoestand werd al snel teruggedraaid door het parlement, waarna hij werd afgezet. Volgens de rechtbank heeft Yoon geen excuses aangeboden of spijt betuigd, en zijn acties zouden de constitutionele orde in gevaar hebben gebracht.

Blik op de wereld

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cuba zit in een ongekende brandstof- en energiecrisis, mede doordat de Verenigde Staten de olieleveringen vanuit Venezuela richting het eiland hebben geblokkeerd en landen die Cuba nog helpen met olie dreigen te straffen met importheffingen. Daarmee draait Washington de economische duimschroeven stevig aan: de boodschap van de Trump regering is duidelijk: Cuba moet bewegen, anders wordt de isolatie nog pijnlijker.

De gevolgen op het eiland zijn groot: benzine is alleen na maanden wachten in een online wachtijst verkrijgbaar, commerciële vluchten vallen uit door gebrek aan kerosine, het openbaar vervoer ligt grotendeels stil, en stroomuitval is aan de orde van de dag. Inwoners van het Havaanse zitten soms meer dan de helft van de dag zonder elektriciteit en koken noodgedwongen op houtskool. Het dagelijks leven en de economie zijn vrijwel tot stilstand gekomen: toeristen blijven weg, afval wordt niet opgehaald en zorgverleners kunnen hun werk nauwelijks bereiken.

De Amerikaanse regering noemt de situatie een humanitaire crisis, maar gebruikt diezelfde crisis ook als drukmiddel. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hintte eerder al op een ‘dominosteeneffect’ na de militaire operatie in Venezuela: het Cubaanse regime is de volgende die moet omvallen. Vanuit Washington wordt openlijk gesproken over mogelijke hulp in ruil voor politieke en economische hervormingen op het eiland. 

Hoewel de Cubaanse regering zelf verantwoordelijkheid draagt door jaren van wanbeleid en verwaarloosde infrastructuur, versterken de Amerikaanse sancties de huidige noodsituatie aanzienlijk. Buitenlandse steun is vrijwel opgedroogd: Venezuela valt weg, Russische hulp lijkt vooral symbolisch, en Mexico krabbelt terug uit angst voor Amerikaanse tegenmaatregelen.

De grote vraag: overleeft het Cubaanse regime deze drukcampagne? En als het regime zou bezwijken onder de Amerikaanse push voor een deal, wat komt er dan voor in de plaats? De oppositie is grotendeels gevlucht of gevangen gezet, en veel Cubanen kennen geen ander systeem dan het communisme. Dat maakt de uitkomst van deze geopolitieke machtsstrijd hoogst onzeker.

_______________________________________________________________________________

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Zwitserland komen Iran en de Verenigde Staten deze week opnieuw middels indirecte gesprekken samen om te praten over het beperken van het Iraanse atoomprogramma. De gesprekken vinden plaats onder leiding van Oman.

VS voeren druk op

Ondertussen verhoogt Washington de druk op Iran. Zo bereidt het Amerikaanse leger een grootschalige militaire operatie voor tegen Iran. Vooral opmerkelijk is het dat de plannen zijn gedeeld met de media. De VS overwegen verschillende militaire scenario’s als Iran volgens hen onvoldoende concessies doet. Dat kan gaan om gerichte aanvallen op de Revolutionaire Garde tot een mogelijke missie met 'boots on the ground'. In ruil voor het beperken van zijn atoomprogramma hoopt Iran op verlichting van de zware economische sancties.

Hongarije beschuldigt Oekraïne

Hongarije beschuldigt Oekraïne ervan de doorvoer van Russische olie via een belangrijke pijpleiding te blokkeren. Sinds een Russische aanval op 27 januari ligt de doorvoer stil. Hongarije beweert dat dit komt door een bewuste politieke beslissing van Zelensky. Oekraïne ontkent dit en stelt dat reparaties onmogelijk zijn door aanhoudende Russische aanvallen. De Slowaakse premier Fico vindt eveneens dat Oekraïne de olie tegenhoudt als drukmiddel om Hongarije’s verzet tegen Oekraïens EU‑lidmaatschap te breken.

Blik op de wereld

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Donald Trump en de Canadese premier Mark Carney liggen opnieuw met elkaar overhoop. De nieuwste aanleiding voor het conflict is een brug die later dit jaar zou moeten openen tussen Detroit in de Amerikaanse staat Michigan en Windsor in de Canadese provincie Ontario.

Geen "water under the bridge" voor president Trump
Trump dreigt de opening van die brug te blokkeren. Volgens hem moet Canada de Verenigde Staten eerst “compenseren” en met meer “respect” behandelen. Daarbij wijst hij op Canadese heffingen op Amerikaans zuivel en het besluit van Ontario om Amerikaanse alcohol uit de schappen te halen.

De brug in kwestie is al gebouwd en wordt momenteel getest. Het wordt een bijzondere verbinding, omdat het de enige brug tussen Detroit en Windsor zal zijn waar je ook te voet en met de fiets overheen kunt. Canada is eigenaar van de brug en blijft dat ook: het land mag de brug de komende 36 jaar exploiteren en tol heffen. Juist dat zit Trump dwars. Hij eist nu dat de Verenigde Staten vijftig procent van de brug in handen krijgen, terwijl hij in zijn eerste ambtstermijn nog openlijk zijn steun voor het project uitsprak.

De brug is vooral een politiek drukmiddel in een bredere machtsstrijd. Trump wil ermee laten zien dat hij Canada kan raken op een gevoelig punt. Aanleiding is de koers die premier Carney de afgelopen tijd is gaan varen. Canada wil in tien jaar tijd de handel met landen buiten de Verenigde Staten verdubbelen. In dat kader ontdooide de Canadese regering onlangs de relatie met China en sloot zij een strategisch partnership. Canada stelt daarin zijn markt verder open voor Chinese elektrische auto’s, terwijl China onder meer de importheffingen op koolzaad verlaagt. Carney noemde China daarbij zelfs een voorspelbaardere partner dan de Verenigde Staten, een uitspraak die in Washington slecht viel.

Aanvankelijk reageerde Trump nog relatief koel en stelde hij dat landen een deal met China moeten sluiten als dat in hun belang is. Maar de toon veranderde na Carneys toespraak op het World Economic Forum in Davos. Daar haalde de Canadese premier uit naar grootmachten die economische dwang als geopolitiek wapen inzetten en zocht hij nadrukkelijk aansluiting bij zogenoemde ‘middle powers’, zoals Europese landen. Kort daarna begon de Amerikaanse regering te dreigen met importheffingen van honderd procent op Canadese goederen en werd de Canadese toenadering tot China ineens als breekpunt gezien. De brug past in dat patroon van toenemende druk.

Grote woorden, maar ook grote afhankelijkheid

Internationaal wordt Carney inmiddels gezien als een van de gezichten van het verzet tegen Trump, maar van een bewuste ramkoers lijkt geen sprake. Canada probeert te balanceren tussen meer zelfstandigheid en het behoud van een werkbare relatie met Washington. Die voorzichtigheid is niet zonder reden: zo’n zeventig procent van de Canadese export gaat naar de Verenigde Staten. Ter vergelijking: voor de Europese Unie ligt dat aandeel iets boven de twintig procent. Volgens berekeningen zou Canada de handel met meerdere grote economieën tegelijk moeten verdubbelen om de afhankelijkheid van de VS ook maar enigszins te verminderen.

Het gevolg is dat Canadese diplomaten de samenwerking met China inmiddels wat proberen te downplayen. Het afbouwen van de economische afhankelijkheid van de Verenigde Staten zal jaren duren. Voorlopig is echte Canadese zelfstandigheid in de internationale handel, net als de opening van de omstreden brug, nog letterlijk en figuurlijk een brug te ver.
______________________________________________________________________________

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op het Iberisch schiereiland werd dit weekend gestemd. In Portugal voor het presidentschap, in Spanje bij belangrijke regionale verkiezingen. Wat zeggen die uitslagen over de politieke richting van Zuid-Europa?

Presidentsverkiezingen in Portugal

In Portugal was gisteren de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Die werd overtuigend gewonnen door de centrum-linkse António José Seguro, met 66,8 procent van de stemmen. Zijn tegenstander, de rechts-populistische André Ventura, bleef steken op 33,2 procent.

Seguro is geen onbekende. Hij was eerder leider van de Socialistische Partij en rechterhand van VN-secretaris-generaal António Guterres. Na een verloren leiderschapsstrijd in 2014 tegen António Costa verdween hij uit de politiek. Vorig jaar keerde hij verrassend terug als onafhankelijk kandidaat en won hij onverwacht de eerste ronde.

In de tweede ronde schaarde vrijwel het hele politieke spectrum zich achter Seguro. Zelfs conservatieve politici riepen op om op hem te stemmen, vooral om een overwinning van Ventura te voorkomen.

Ventura verliest deze presidentsstrijd, maar positioneert zich nadrukkelijk als dé leider van rechts. Zijn uiteindelijke doel is het premierschap. Deze slag heeft hij verloren, maar de oorlog is dat zeker nog niet.

Portugal is geen zwaargewicht in Europa, maar in Brussel is men opgelucht. Niemand zit te wachten op nóg een Europese leider die, zoals Viktor Orbán, Robert Fico of Andrej Babiš, zand in de motor van de EU strooit. Europese leiders reageerden dan ook positief. Ursula von der Leyen stelde dat “Portugal een sterke stem blijft in het verdedigen van onze gedeelde Europese waarden”. De Franse president Emmanuel Macron zei uit te kijken naar de samenwerking met Seguro.

Regionale verkiezingen in Spanje

Ook in Spanje werd gestemd. In de noordelijke regio Aragón waren regionale verkiezingen. Aragón geldt al decennia als een politieke barometer. Sinds Spanje weer een democratie is, werd de nationale verkiezingswinnaar altijd voorafgegaan door winst in deze regio.

Wat opvalt: ook hier groeit het rechts-populisme. De partij Vox boekte forse winst. De socialisten van premier Pedro Sánchez leden hun slechtste resultaat ooit in Aragón. De conservatieve PP werd de grootste, maar verloor zelf ook licht. Vox verdubbelde bijna naar 14 zetels en bleef daarmee weliswaar kleiner dan de PSOE, maar groeide het hardst.

Deze verkiezingen zijn de eerste van drie: in maart volgen Castilië en León, in juni Andalusië. De PP presenteert deze reeks nadrukkelijk als een referendum over de regering-Sánchez, en zowel links als rechts voert campagne op nationale thema’s. In landelijke peilingen staat de PP inmiddels voor op de socialisten.

De problemen voor premier Sánchez stapelen zich op. In januari kwamen 47 mensen om bij ernstige treinongelukken, wat het vertrouwen in zijn regering verder schaadde. Hij leidt bovendien een minderheidskabinet. De PP is weliswaar de grootste partij in het parlement, maar slaagde er niet in een regering te vormen. Daardoor is Sánchez afhankelijk van wisselende steun, en is elke begroting een politiek gevecht. Daarbovenop komen corruptieschandalen binnen zijn partij. 

De roep om het aftreden van Sánchez klinkt steeds luider, maar hij weigert op te stappen. Vervroegde verkiezingen zouden voor zijn partij desastreus kunnen uitpakken. Voorlopig lukt het de PP niet om hem weg te stemmen, maar zijn positie lijkt de komende tijd alleen maar verder te verzwakken.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oman zijn vanochtend gesprekken begonnen tussen Iran en de Verenigde Staten. Het is de eerste keer sinds juni vorig jaar dat beide landen weer rechtstreeks met elkaar praten.

Aan Iraanse zijde zit minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi aan tafel. Voor de VS zijn onder meer gezant Steve Witkoff en Jared Kushner betrokken. De gesprekken vinden plaats tegen de achtergrond van sterk opgelopen spanningen. De VS bouwden de afgelopen weken hun militaire aanwezigheid in de regio flink uit, met onder meer het vliegdekschip USS Abraham Lincoln. De hoop is dat diplomatie verdere escalatie kan voorkomen.

Volgens Iran ligt de focus uitsluitend op het nucleaire programma. Qatar, Turkije en Egypte zouden inmiddels een mogelijk raamwerk hebben voorgesteld. Al Jazeera meldt dat Iran bereid zou zijn om drie jaar lang geen uranium te verrijken en daarna alleen beperkt, tot 1,5 procent. Huidige, verder verrijkte voorraden zouden naar een derde land gaan.

De grote vraag is of het echt alleen bij het nucleaire programma blijft. De VS zouden ook willen dat Iran stopt met het leveren van wapens en technologie aan niet-statelijke actoren in de regio, zoals Hamas, Hezbollah en de Houthi’s. Daarnaast spelen mensenrechten een rol. Minister Rubio benadrukte bovendien dat ook Iraanse ballistische raketten, hun aantal en reikwijdte, beperkt zouden moeten worden. Iran heeft al laten weten daarover niet te willen onderhandelen.

Trump en de Japanse verkiezingen

Donald Trump heeft zijn handen vol aan Iran, maar mengt zich ondertussen ook in de Japanse politiek. Hij sprak vannacht zijn steun uit voor premier Sanae Takaichi, in aanloop naar de parlementsverkiezingen dit weekend. Heeft zij die steun eigenlijk wel nodig?

Waarschijnlijk niet. Takaichi haar partij, de LDP staat er goed voor en kan met haar coalitiepartner afstevenen op een tweederdemeerderheid, cruciaal voor invloed in parlementaire commissies. 

Haar voorganger verloor in een soortgelijk scenario, waardoor de LDP nu met haar coalitiepartner nog maar een meerderheid van één zetel heeft. Takaichi hoopt dat te herstellen – en dat lijkt te lukken. De Liberaal-Democratische Partij is al bijna zeventig jaar vrijwel onafgebroken aan de macht.

De populariteit van Takaichi

Opvallend is dat Takaichi persoonlijk veel populairder is dan haar partij. Dat was een gok, want de LDP kampt met lage steun, maar zij weet vooral jonge kiezers aan te spreken. 

Beelden van Takaichi die drumt met de president van Zuid-Korea gingen viraal. Haar felroze pen werd een hype, er wordt merchandise met haar gezicht verkocht. In een snel vergrijzend land is dat opvallend: onder kiezers in de twintig ligt haar goedkeuringsscore boven de 80 procent.

Ideologisch is ze uitgesproken conservatief. Ze vond de LDP onder eerdere leiders te gematigd, noemt Margaret Thatcher een voorbeeld en staat pal voor traditionele standpunten: geen vrouwelijke keizer, en getrouwde stellen moeten dezelfde achternaam blijven voeren.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Abu Dhabi vinden onder leiding van de Verenigde Staten gesprekken plaats tussen Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog. Volgens Oekraïne en de VS verliepen de onderhandelingen vooralsnog inhoudelijk en constructief, een beeld dat door Rusland wordt bevestigd. De gesprekken in het Midden-Oosten richten zich voornamelijk op territoriale kwesties. Oekraïne wil de huidige frontlinie bevriezen, terwijl Rusland uit is op de volledige inlijving van de Donbas-regio. Ondanks het Oekraïense verzet lijkt de bereidheid onder de Oekraïense bevolking om land af te staan aan Rusland wel voorzichtig toe te nemen.

Gevangenenruil

De onderhandelingen in Abu Dhabi hebben nog niet geleid tot een doorbraak over de territoriale vraagstukken, maar vandaag (op dag 2 van de vredesonderhandelingen) zijn Rusland en Oekraïne wel een gevangenenruil van 314 personen in de komende vijf maanden afgesproken. Dat maakte de Amerikaanse gazant Steve Witkoff bekend via X. 

Kernwapenverdrag

Waar in Abu Dhabi wordt gewerkt aan de beëindiging van een oorlog, is de kans op de escalatie elders in de wereld juist toegenomen. Het zogeheten kernwapenverdrag STAR tussen de VS en Rusland is vandaag verlopen. Rusland had graag gezien dat het verdrag met een jaar zou worden verlegd, maar de Amerikanen wilden dat niet. De VS willen eerst dat China aanschuift alvorens de onderhandelingen voor een nieuw verdrag van start gaan. Beijing voelt daar zelf weinig voor.

Blik op de wereld
Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.