رهبران جمهوری اسلامی هر زمان که تیغ اسلامیت‌شان کُند می‌شود بر طبل ایرانیت می‌کوبند و سلاح‌هاشان را از زرادخانۀ تاریخ ملی برمی‌گیرند.

داوری‌هایی که برخی از ایرانیان در قرن گذشته پس از آشنایی با تاریخ پیش از اسلام ایران به ویژه تاریخ هخامنشیان از روی عصبیت ملی دربارۀ اسکندرنامه‌های فارسی کرده‌اند، بی‌ربط و ساده ‌دلانه است.

اصول پاکدینی کسروی در رسالۀ او به نام «ورجاوند بنیاد» از دئیسم گرته‌برداری شده است. بخش سوم این رساله درواقع پروژۀ او برای ادارۀ کشور است. درآنجاست که نظام فکری بسته و فراگیر او آشکار می‌شود. شکی نیست که اگر این نظام فکری روزی جامۀ عمل می‌پوشید، از دل آن نظام سیاسی توتالیتر و هراس‌آوری بیرون می‌آمد.

رهبران اروپایی در ساختن اروپای واحد شتابان پیش رفته‌اند. 28 کشور بزرگ و کوچک را که از بسیاری جنبه‌ها ناهمساز و نابرابرند، در مدت کوتاهی عضو اتحادیۀ اروپا کرده‌اند. ناسیونالیسم و بیگانه‌ستیزی در کشورهای کوچک‌تر اروپایی بیداد می‌کند. زیرا مردمان این کشورها احساس می‌کنند که به حاشیه رانده شده‌اند و جایگاه چندان مهمی در اروپای متحد ندارند.

من که سَرایندۀ این نوگلم - باغ ترا نغمه‌سَرا بلبلم (نظامی)

طبیعت در شعر مقصدی انسان‌گونه است و انسان‌ها طبیعت‌گونه. در شعر او گل و گیاه، باغ و درخت، آب و باد، ابر و باران، حضوری پیوسته دارند و او با آن‌ها چنان هم‌سخن می‌شود که گویی با آدمیان سخن می‌گوید.

هویت نابردباری که در قرن گذشته برای ما ساخته‌اند و روی دیگر سکۀ خودبزرگ‌بینی ماست، نکبت دیروزمان را به حملۀ عرب و درماندگی امروزمان را به توطئۀ قدرت‌های غربی نسبت می‌دهد و بدین‌سان، ناتوانی فردی و جمعی ما را توجیه می‌کند.

خواندن کتاب ژان کِلنز مرا شگفت‌زده کرد. نمی‌دانم با شنیدن گوشه‌ای از سخنان او در این برنامه به شما چه حالتی دست داده است. هویت ایرانی ما را سرآمدان سیاسی و فرهنگی ما در قرن گذشته با استناد به کارهای ایران‌شناسان غربی ساخته‌اند، اما گویا این ایران‌شناسان را دستچین کرده‌بودند.

نادینی کردن آمرانۀ فضای عمومی پس از اعلام جمهوری در ترکیه به سست شدن پایه‌های دین در میان طبقۀ متوسط شهرهای بزرگ انجامید، اما در روستاها و شهرهای کوچک نتوانست کاری از پیش ببرد. اسلام التقاطی ترکان به حیات خود ادامه داد و از سال 1950 میلادی با مهاجرت روستاییان به شهرها از تاریکی بیرون آمد.

بسیاری از ایرانیان هدفی بالاتر از راضی کردن غرایز اولیه ندارند. از همین رو، کاری به جا ماندنی انجام نمی‌دهند. علاقۀ آنان به دارایی و مادیات برای نمایش به دیگران و فخر فروشی است. معنای زندگی برای میانگینِ ایرانی چیزی جز جمع کردن پول و امکانات مادی و داشتن مقام و منصب نیست.

دو ویژگی در فعالیت‌های نوع‌دوستانۀ اُدُن وَله ستودنی است. نخست آن که به نفس آموزش می‌اندیشد و در پی ترویج دین یا پیشبرد مرام سیاسی خاص و یا تبلیغ ایدئولوژی ویژه‌ای نیست. دوم آن که رو به انسان‌های دیگر جهان دارد. از همین‌رو می‌توان او را نوع دوست به معنای ناب کلمه نامید.