Bureau Buitenland

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.

(08:54) Eindspel bondskanselier Merz

Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington? 

Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift.

Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week blokkeerden Franse vissers urenlang havens en een olieterminal in Zuid-Frankrijk, uit protest tegen de hoge brandstofprijzen. Vandaag houdt president Macron een spoedberaad in het Élysée over de nijpende geopolitieke situatie. Intussen staan het uiterst rechtse Rassemblement National en het uiterst linkse La France insoumise klaar in de coulissen. Daarover journalist en Frankrijk-kenner Stefan de Vries.

(11:45) De dappere leraren van Soedan

Terwijl in Soedan de oorlog tussen de RSF-rebellen en het Soedanese regeringsleger al ruim drie jaar voortduurt, spreken hulporganisaties van een van de langste en ernstigste schoolsluitingen ter wereld. Meer dan 8 miljoen kinderen, bijna de helft van alle kinderen in het land, kunnen nog altijd niet naar school. Toch vinden Soedanezen manieren om kinderen les te blijven geven. Hoe pakken ze dat aan? Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese leraren en zocht het uit.

Presentatie: Chris Kijne.

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier.

Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten

In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist. 

Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée. 

(14:13) Gedichten uit Gaza 

Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam. 
Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga.

Presentatie: Nadia Moussaid. 

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen.

(07:16) Dreigende blokkade Rode Zee

De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi’s zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika.

Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi’s voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij.

(10:09) Wie beheerst onze zeekabels?

En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan.

Presentatie: Bram Vermeulen

Vandaag is het 25 jaar geleden dat terroristen met gekaapte vliegtuigen de torens binnenvlogen van het World Trade Center in New York. Kort erna riep de Amerikaanse president George W. Bush de “War on Terror” uit. Iets dat volgens de Amerikaanse Brown Universiteit direct het leven kostte aan meer 940.000 mensen, en indirect nog veel meer. Wat is de erfenis van 9/11 in het Midden-Oosten? En hoe werkt de War on Terror nog door? Daarover historicus Peyman Jafari en Midden-Oostenkenner Kawa Hassan. 

Presentatie: Nadia Moussaid. 

Dit weekend is India gastland van de BRICS-top, waar een opvallende gast aanwezig is: Xi Jinping. Voor het eerst sinds jaren reist de Chinese president met een delegatie van 400 man af naar New Delhi. India en China staan al langer op gespannen voet, maar kan dus een verandering in komen. Het past allemaal in het rijtje van de vele bezoekjes die China de afgelopen tijd maakt, in aanloop naar de grote ontmoeting met de Amerikaanse president Trump later deze maand. Wat zit er achter de Chinese reislust? We vragen het Haroon Sheikh, filosoof en hoogleraar aan de VU.

(10:04) Van wie is Groenland?

De afgelopen jaren domineerde Groenland, een eiland van slechts 56.000 inwoners, de media als toneel van een geopolitiek machtsspel. Maar over de mensen die er wonen en wat zíj zelf willen, horen we opvallend weinig. De Deens-Nederlandse filosofe Stine Jensen duikt in haar boek We moeten het over Groenland hebben in de geschiedenis, cultuur en identiteit van de Groenlanders en stelt de vraag: welke toekomst willen ze voor zichzelf?

Presentatie: Sophie Derkzen

In de VS wil Donald Trump het recht om per post te stemmen beperken. De afzonderlijke staten verzetten zich fel en vechten dit aan tot bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat zich vandaag over de kwestie buigt. De tussentijdse verkiezingen komen eraan en terwijl de eerste staten hun stembiljetten al hebben verstuurd, heerst er grote verwarring onder de kiezers. Mogen ze nu wel of niet per post stemmen? Laila Frank is in Florida en vertelt over de impact die deze juridische strijd heeft op kiezers in de VS.

(09:25) Russische beïnvloeding Zweedse verkiezingen

Zweden gaat dit weekend naar de stembus, en de extreemrechtse Zwedendemocraten staan er goed voor. Maar binnen de partij zijn opnieuw banden met Rusland aan het licht gekomen. De Zweedse partijleider van de Sociaaldemocraten waarschuwde dat de partij wordt geïnfiltreerd door pro-Poetin-krachten. Hoe beïnvloedt dit nieuws de campagne die volop gaande is? En hoeveel zorgen moeten we ons in de rest van Europa eigenlijk maken over beïnvloeding van buitenaf? Er staan nogal wat verkiezingen op stapel. Hierover correspondent Tjade Michels en Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity.

Presentatie: Sophie Derkzen.