يُبَصَّرُونَهُمْ  يَوَدُّ الْمُجْرِمُ  لَوْ يَفْتَدِي 

مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ  بِبَنِيهِ ﴿١١﴾

“Birbirlerine gösterilirler. Suçlu, o günün azabından kurtulmak için fidye vermek ister; oğullarını,” (Meâric 11)

وَصَاحِبَتِهِ  وَأَخِيهِ ﴿١٢﴾

“Eşini ve kardeşini,” (Meâric 12)

وَفَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْويهِ ﴿١٣﴾

“Kendisini barındıran, içinde yetiştiği tüm ailesini,” (Meâric 13)

وَمَن فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا  ثُمَّ يُنجِيهِ ﴿١٤﴾

“Ve yeryüzünde bulunanların hepsini ki, tek kendini kurtarabilsin.” (Meâric 14)

Allah, ezeli ve ebedi ilmi ile her şeyi bir noktada görür. Bizim bilgisayarda bir filmin sonuna atlama yapıp sonunu görebilmemiz gibi bilir. Bize göre olacak olan, O’na göre olmuş olandır.

Sinemaya giden bir adam oynayan filmi ileri geri saramaz, sonuna atlayamaz. Evde datasını indiren biri ise, filmde istediği dakikalara atlayış yapabilir. Dünyadaki ilmimizle Cennetteki ilmimiz aynen böyle farklı olacaktır.

Bu nasıl bir ateş ki, karısını ve çocuklarını dahi içine atmak istiyor, kendini kurtarabilmek için!

“Kurtulmak İçin Herkesi Feda

Yani, "Dost dostunu çok iyi tanır, ama buna rağmen, kendi başının derdine düştüğü için, dostunun halini soramaz." demektir.

Şayet, ifadesinin irâbtaki yeri nedir?" denilirse, biz deriz ki: Burada şu iki izah yapılabilir:

1) Bu ifade, kendinden öncekilerle alakalı olup, Cenâb-ı Hak adeta, "Hiçbir dost hiçbir dostu sormaz..." deyince, "Belki görmemiştir..." denilir de, bunun üzerine, "Onlar onları gördüler, ama ne var ki, kendi başlarının derdine düştükleri için, onların durumunu sorma imkanı bulamadılar" denilmiştir.

2) Bu İfade, kendinden sonra gelen kısımla alakalıdır. Buna göre mana, "Mücrimler, mü'minleri, kendi nefsini kurtarmak için her şeyi fidye vermeyi arzuladıkları durumda görürler. Çünkü insan, çok ileri derecede bir belanın içine düşer de, sonra düşmanı onu bu halde iken görürse, bu, bu kimseye son derece güç ve zor gelir.

Fasîle 

Ayetteki "Kendisini barındırmakta olan soyunu sopunu ve yeryüzünde kim varsa hepsini..." ifadesine gelince; "Kişinin "fasîle"si, onun, kendilerinden neş'et edip yine kendilerine varıp dayandığı akrabası" demektir. Çünkü "fasile" ile, ism-i mef'ûl (yani "mefsûle") manası kastedilmiştir. Zira, çokluk, ebeveyninden kopmuş, ayrılmıştır. Hz. Peygamber (s.a.s) de, "Fatıma, benden bir parçadır." buyurmuştur. Dolayısıyla çocuk, ana-babasından ayrılmış olunca, ana-babası da ayrılma işine muhatap olanlar olurlar. İşte bu sebeple de, "fasîle" diye adlandırılmışlardır. Hz. Peygamber (s.a.s)'in amcası Abbas'a da, "Peygamberin fasilesi." adı verilmiştir, çünkü amca, baba yerindedir.” Fahreddini Razi Tefsir

“11. Bu mübârek âyetler de, Cehenneme atılacak olan kâfirlerin ne kadar boş temennîlerde bulunacaklarını bildiriyor. Onların kendilerini azaptan kurtarabilmek için ne muhâl fedakârlıklarda bulunmak isteyeceklerini haber veriyor. Artık dünyadalar iken hak’tan kaçınan, kulluk vazifesini îfa etmeyen öyle cimri kimselerin ilâhî azaptan kurtulamayacaklarını ihtar buyurmaktadır. Şöyle ki: (Onlar) O birbirlerinin dostları, yakınları olanlar âhirette (birbirlerine gösterilirler) birbirlerini görüp tanırlar, buna rağmen birbirine bir fâide veremez, bilakis yekdiğerinden kaçınırlar, (günahkâr olan) Kâfir veya herhangi bir günahkâr (temennî eder ki: O günün azabından dolayı oğullarını fedâ etsin.) kendisini öyle bir kurtuluş fidyesi sâyesinde o azaptan kurtarmış bulunsun. Bu ne mümkün!” Ömer Nasuhi Tefsir