İslâmî anlayışa göre insan, kâinatın küçük
bir modeli olarak yaratılmıştır. Kâinattaki bütün nesne ve olayların küçük bir örneği insanda mevcuttur. İnsan kendini iyice incelerse, Allah’ın kâinatta yarattığı çok farklı, her biri bir
sanat eseri olan varlıkları daha iyi tanır ve onların hayatına saygı gösterir. Bediüzzaman Said
Nursi Hazretlerine göre, insan kendi benliğinin
mahiyetini idrak ederse, onunla Allah’ın tabiattaki gizli hazinelerini keşfedebilir.2
Allah (celle celâluhu), Kur’an-ı Kerim’deki çeşitli âyetlerde, bütün yaratıkların hayat haklarına saygı gösterilmesine, insanların dengeli
bir biçimde yaşamasına vurgu yapmaktadır.
Çünkü bütün varlıklar, kendi dilleriyle O’na
ibadet etmektedirler. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurulmaktadır: “Yedi gök, yer ve bunların
içindekiler O´nu tesbih etmektedir; O´nu övgü ile
tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur, ancak siz onların tesbihlerini kavramıyorsunuz. Şüphe yok O,
halîm olandır, bağışlayandır.”3
“Sakın dengeyi
bozmayın.”4