Conrad na fali

Prowadzenie: Karolina Fedyk

Literatura o końcu świata rzadko zatrzymuje się wyłącznie na obrazach samej zagłady. Bardziej interesuje ją to, co przychodzi później – jak wygląda codzienność w cieniu katastrofy i zmienia się nasze myślenie o… wszystkim. Po wielkim krachu nadchodzi bowiem czas na rzeczy zwykłe, które czasem trzeba pomyśleć od nowa. Opowieści o apokalipsie pomagają nazwać wielkie współczesne obawy i rozmawiać o nich, działają jak laboratorium. Czy fikcja przygotuje nas na realny koniec świata i czy da się jeszcze wymyślić coś po nim?

Prowadzenie: Max Cegielski

Finaliści Nagrody Conrada opowiedzą o swoich debiutach, inspiracjach i o tym, jak łatwo (bądź trudno) napisać pierwszą książkę.

Prowadzenie: Aleksandra Wojtaszek

Wojna nigdy nie zostawia po sobie prostych historii – raczej urwane zdania i luki w pamięci. Z pomocą przychodzi literatura, bo potrafi ocalić to, co pojedyncze i kruche. Pamięć zbiorowa zbyt często zamienia się w slogan albo polityczne hasło. Tymczasem indywidualne świadectwa, zapisane w powieściach, esejach czy reportażach, zachowują prawdę nie do podważenia. Jak zatem mówić o wojnie, by nie powielać klisz? I czy jednostkowe historie mają szansę w starciu z oficjalnym językiem zwycięzców?

W dniach 19–25 października spotkamy się w Krakowie na 18. Festiwalu Conrada. Hasłem tegorocznej edycji jest „Nieposłuszeństwo”. O potrzebie i formach oporu opowiada w liście-eseju dyrektorka programowa Paulina Frankiewicz. Czyta go dla Was osobiście. Posłuchajcie albo przeczytajcie w Magazynie Conrad: www.tygodnikpowszechny.pl/literatura-nie-esej-dyrektorki-programowej-festiwalu-conrada-193404

Prowadzenie: Justyna Czechowska

Momentem przełomu w życiu bywa konfrontacja z unikaną prawdą. Tak dzieje się w prozie Hanny Nordenhök, która uważnie śledzi momenty pękania iluzji. Jej bohaterami są ludzie, którzy zawikłali się we własne złudzenia, budowane dla siebie lub dla świata. W gabinecie luster nie da się jednak przebywać bez końca. Te gorzkie pigułki skłaniają również nas samych do uważniejszego przyglądania się własnym pułapkom.

Prowadzenie: Paweł Łyżwiński

Literatura na uchodźstwie to antologia utworów napisanych przez pisarzy i pisarki, którzy musieli uciekać z własnych krajów i – dzięki Międzynarodowej Sieci Miast Schronienia (ICORN) – znaleźli bezpieczną przystań w Polsce. Autorzy i autorki antologii pochodzą z różnych miejsc na świecie, ale łączy ich doświadczenie wygnania i potrzeba wolności twórczej. Ich głosy wybrzmiewają dziś z Krakowa, Wrocławia, Gdańska, Katowic i Warszawy – pięciu miast, które jako członkowie ICORN aktywnie wspierają prześladowanych artystów i artystki.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach realizacji Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021-2025.

Prowadzenie: Michał Sowiński

Świat przyzwyczaił nas, że nadzieja to coś wielkiego i podniosłego – obietnica zmiany na skalę epoki. Tymczasem islandzka pisarka Auður Ava Ólafsdóttir pokazuje, że może być odwrotnie: nadzieja rodzi się z drobnych, niemal niezauważalnych gestów. Z czynności tak zwykłych jak naprawa cieknącego kranu czy pielęgnacja ogrodu. To opowieści o tym, że nawet w najbardziej beznadziejnych chwilach można znaleźć język, który pozwala zacząć od nowa. Czy naprawdę to takie proste?

Prowadzenie: Katarzyna Kubisiowska

O tym, co najważniejsze, często mówimy szeptem albo wcale. Nadchodzi jednak chwila, gdy zauważamy zmianę: człowiek w lustrze wydaje się nieznajomy, ciało nie chce nas słuchać, przestają działać sprawdzone rozwiązania, dziwimy się własnym nowym upodobaniom. Na chorobę, starość i śmierć nie jesteśmy nigdy gotowi, choć literatura uparcie o nich przypomina. Autorki biorące udział w spotkaniu piszą o słabnącym ciele, chwili odejścia, strachu mieszającym się z czułością. Ich książki przypominają, że ostateczności nie da się odsunąć na bok. Ale czy literatura potrafi sprawić, że przestaniemy się jej bać?

Uczyć się od snów, wywrócić do góry nogami zastane znaczenia, zaakceptować chaos, przeobrazić sztukę w życie i odwrotnie – to tylko niektóre z postulatów dwudziestowiecznych awangard. Awangardziści pokazywali, że drgania płynące ze świata sztuki potrafią sprowokować trzęsienia ziemi w całej kulturze. Podpowiadali, jak w niegościnnym otoczeniu stać się partyzantem codzienności, ale bywali też sami podatni na trujące zaklęcia politycznych idei lub czuli się zbyt dobrze w złotej klatce instytucji. Odczytywać proroctwa czy uczyć się na błędach? Zastanowimy się, do czego doświadczenia dawnych wywrotowców kultury nam mogą się dziś przydać.

Prowadzenie: Katarzyna Trzeciak

Nie ma istnienia bez kryzysów. To stany, w których świat wokół nas się trzęsie i rozpada, a niekiedy rozsypujemy się wraz z nim. Nie da się ich uniknąć, można jednak poszukiwać sposobów, by coś z nich wynieść lub się przepoczwarzyć, choć i tu nie ma gwarancji powodzenia. Ponieważ wszyscy mamy do przerzucenia swoje kilka dobrych ton, nie próbujmy uciekać. Przed nami jest droga do przejścia, a towarzyszyć nam w niej będą filozofia, medytacja i rock’n’roll.

Prowadzenie: Oliwia Bosomtwe