Davetul İslam

FİTRE VE FİDYE NEDİR, NE ZAMAN VERİLİR?

Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen müslümanın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 103-105). Vacip oluşu, sünnetle sabittir (Buhârî, Zekât, 70-78; Müslim, Zekât, 12-16; Ebû Dâvûd, Zekât, 18; İbn Mâce, Zekât, 21).

Kişi, kendisinin ve küçük çocuklarının fitrelerini vermekle yükümlüdür. Hz. Peygamber, köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek her müslümana fitrenin gerektiğini ifade etmiştir (Ebû Dâvûd, Zekât, 20).

Fıtır sadakasının vacip olma zamanı Ramazan bayramının birinci günü olmakla birlikte, bayramdan önce de verilebilir. Hatta bu daha faziletlidir. Bununla birlikte, bayram günü veya daha sonra da verilebilir. Ancak, bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmiştir.

Şâfiî mezhebinde ise; fitreyi, meşru bir mazeret bulunmadıkça bayramın birinci gününün gün batımından sonraya bırakmak haramdır. Fitreyi Ramazan’ın ilk günlerinde vermek de caizdir (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 128).

Fitrenin hedefi, bir fakirin içinde yaşadığı toplumun hayat standardına göre bir günlük yiyeceğinin karşılanması, böylece bayram sevincine iştirak etmesine katkıda bulunmaktır.

Günümüzde fıtır sadakası miktarının belirlenmesinde, kişinin bir günlük (iki öğün) normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınması daha uygundur. Kişi dinen zengin sayılanlara, usûlüne (anne, baba, dedeler ve nineler), fürûuna (çocuk ve torunlar) ve eşine fıtır sadakası veremez. Fitreler bir fakire verilebileceği gibi, birkaç fakire de dağıtılabilir. (Merğînânî, el-Hidâye, II, 224). Ancak bir kişiye verilen miktar bir fitreden az olmamalıdır.

Oruç için fidye verilmesi, oruç tutmaya gücü yetmeyen yaşlı kimseler ile iyileşme ümidi olmayan hastalar için geçerlidir. Oruç fidyesinin tutarı fıtır sadakası kadardır. Bazı âlimlere ve müçtehitlere göre henüz gelmemiş Ramazan orucunun fidyesi ve fitresi önceden verilemez. Bu fidyeler Ramazan’ın başlamasıyla verilebileceği gibi, Ramazan’ın içinde veya sonunda da verilebilir. Bununla beraber geçmişten kalan Ramazan oruç fidye ve fitre borcu olan kişiler bu fidyeleri diledikleri bir vakitte ödeyebilir, bunun için bir sonraki Ramazan ayını beklemelerine gerek yoktur.

Fıtır sadakasının Ramazan ayı içerisinde verilmesi müstehab görülmüştür. Bununla birlikte Hanefi mezhebine göre fıtır sadakasının Ramazan ayından önce verilmesi de caizdir (Molla Hüsrev, Düreru'l-Hükkâm, 1/195; İbn Abidin Reddü’l-Muhtar, 2/367).

Fakat ulemanın ihtilafından kurtulmak için fitre ve fidyeyi ramazan ayı girdikten sonra vermek daha uygundur. Selam ve dua ile.

“İman edip iyi işler yapan, namaz kılan ve zekat verenler var ya, onların mükâfatları Rableri katındadır. Onlara korku yoktur, onlar üzüntü de çekmezler.” (Bakara Sûresi, 2:277)

“Fakat onlardan ilimde derinleşmiş olanlar ve mü’minler, sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler. O namazı kılanlar, zekatı verenler, Allah’a ve ahiret gününe inananlar var ya, işte onlara büyük bir mükâfat vereceğiz.” (Nisâ Sûresi, 4:162)

“Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin, Resüle itaat edin ki size merhamet edilsin.’’ (Nûr Sûresi, 24:56)

Sefere çıkacak insanlar, oruçlarını kazaya bırakabilir mi yoksa tutmaları mı gerekli?

#islam #tevhid #ramazan

Bugünlerde hadis inkârcısı zındıkların sık sık diline doladığı bir olay var, İslam dininde 61 keffaret yoktur, diyorlar. Buyrun size keffaret meselesinin Kur'an ve sünetteki delili.

#islam #tevhid #oruç #keffaret

Soru: Her Müslümanın ömründe en az bir defa 61 gün oruç tutması lazım, diyorlar. Bu doğru mu hocam?

Cevap: Bir kimse ömründe bir defa 61 gün oruç tutacak diye bir şey yoktur. Bunu söyliyenlerin hiçbir dayanağı yoktur. Fakat ben neden böyle söylediklerini tahmin ediyorum. Galiba bunlar diyorlar ki, insan ömründe bir defa da olsa bir gün kasıtlı olarak orucunu bozmuş olabilir. Bunun için en iyisi ömürde bir defa 61 gün oruç tutmak gerekir. Fakat yukarda da dediğim gibi böyle bir şey yok. Üzerinde keffâret orucu olduğunu biliyorsan tutarsın bilmiyorsan tutmazsın. Selam ve dua ile.

Hayızlı kadın oruç tutması haramdır. Farz ya da nafile oruç tutabilmesi için hayız kanından temizlenmesi gerekir.

Bu hüküm Sahih sünnet, sahabenin ameli ve Ümmetin İcma’sıyla sabittir.

Bu konuda icma vardır.

İcma’yi Nakleden İlim Adamlari Ve Eserleri:

İbn Hazm, Meratibu’l-İcma, s. 39,40;

İbnu'l Munzir, el İcma s.43;

İbn Hazm, el Muhalla, VI.160;

en Nevevi, Şerh Sahih Muslim, IV.26;

en Nevevi, el Mecmu, II.386;

eş Şevkani, Neylu’l-Evtar, II.280;

et Tirmizi, es Sünen, I.235;

İbn Abdirber, et Temhid, XXII.107;

İbn Ruşd, Bidayetu’l-Muctehid, I.56;

ez Zeylai,Tebyınu’l-Hakayık, I.340;

İbn Kudame, el Mugni, III.39; IV.397

-----

es Serahsi, el Mebsut III.57;

İbn Nuceym, el Bahru'r Raik I.204

el Meydani, el Lubab I.173;

2-Hayızı Ve Lohusanın Oruç Tutmamalarının Delilleri

--Muaze Bint Abdillah el Adeviyye Hadisi:

‘’Aişe ra ya sordum. Hayızlı neden orucunu kaza eder ama namazını kaza etmez? Bana sen Harici misin, diye mukabele de bulundu. Hayır dedim, sadece soruyorum. Aişe (ra) biz asrı saadette hayız sebebiyle namazı ve orucu bıraktığımızda namazı kaza etmekle emrolunmuyorduk, ama orucu kaza etmekle emrolunuyorduk da ondan cevabını verdi.’’

Hadisin Kaynaklari;

-el Buhari, es Sahih, (Hayız babı Hayızlı namazını kaza etmez konusu) I.122 h no: 315;

-Muslim, es Sahih, (Hayız babı, hayızlının orucunu kaza etme sinin farz oluşu ama namazını kaza etmemesi konusu) I.265 h no: 335

-Hadisin şerhi için bk. İbn Hacer, Fethu’l Bari, I.422 vd.

عن معاذة بنت عبدالله العدوية قالت:

سألت عائشة رضي الله عنها فقلت: ما بال الحائض تقضي الصوم ولا تقضي الصلاة؟ فقالت: أحرورية أنت قلت: لست بحرورية ولكني أسأل، قالت: كان يصيبنا ذلك نؤمر بقضاء الصوم، ولا نؤمر بقضاء الصلاة

Tirmizi rivayeti: et Tirmizi es sünen h no: 787

“Allah rasulunun döneminde hayız olurduk sonra temizlenirdik. O bizi orucu kaza etmekle emrederdi ama namazı kaza etmekle emretmezdi.‘’

Not: Bu rivayet de dikkat edilmesi gereken incelik şudur;

“Hz. Aişe hayız bize arız olurdu ve akabinde temizlenirdik” demektedir. Temizlendikten sonra ki zamanda namazı kaza etmekle emrolunmaz ama orucu kaza etmekle emrolunurduk demektedir. Hayızdan temizlenmeden sonra bununla emrolunmaları hayız halinde bunları yapmadıklarına delildir.

Aişe (ra)ın bu sözü tirmizide malum sıygasıyla nakledilmiştir. Emri veren Allah rasuludur.

عن عائشة قالت كنا نحيض على عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم ثم نطهر فيأمرنا بقضاء الصيام ولا يأمرنا بقضاء الصلاة قال أبو عيسى هذا حديث حسن

Tirmizi rivayeti açıkça hayızlının namaz kılmaması oruç tutmaması akabinde orucu kaza etmekle emrolunmasındaki emri verenin Allah rasulu olduğunu ifade etmektedir.

Rivayetin Hayız Halindeki Kadının Oruç Tutmayacağına Delil Olma Açısı;

Hz. Aişe asrı saadette hayız sebebiyle namaz ve orucu kılmadıklarını haber veriyor. Yine Namazı kaza etmediklerini ama orucu daha sonra temizlik günlerinde kaza ettiklerini haber veriyor.

Hadis Buhari ve Muslim’in sahihlik şartlarına göre rivayet edilmiştir. Ve muttefekun aleyhtir.

--Ebu Said el Hudari Hadisi:

“Peygamber efendimiz (bir bayram günü), Mescide çıktılar ve orada bulunan kadınlara hitab ederek Sadaka verin, sizlerin cehennemin çoğunluğunu oluşturduğunuzu gördüm, buyurdular. Niçin böyle ya rasulallah denildi. Efendimiz; çok lanet eder, eşlerinize çok isyan edersiniz. Dinleri ve akılları eksik olanlardan sizin gibi, erkeklerin dengesini bozma istidadında bir başkası daha yoktur. Kadınlar, aklımızın ve dinimizin eksikliği nedir ya rasulallah dediler. Efendimiz, sizlerden ikinizin şahitliği bir erkeğe denk tutuldu bu akıl eksikliğinin manasıdır. Hayız gördüğünüzde namaz kılmaz oruç tutmazsınız bu da dininizin eksikliğinin manasıdır, buyurdular. ‘’

Hadisin Kaynaklari;

el Buhari, (hayız babı hayızlının orucu terk etmesi konusu ) I.16 , h no: 298 ;

Muslim, es Sahih, (iman babı, imanın ibadetlerin eksik yapılmasıyla eksilmesi konusu) I.87, h no: 80 .

Târih boyunca sünnete ve kur'an'a saldırılar hep olmuştur, şu anda da oluyor, ilerde de olmaya devam edecektir. Ama Kur'an ve sünnete bağlı ulemâ onları hep rezîl etmiş, sonunda kepâze bir duruma düşerek yok olup gitmişlerdir.

İslâmın başlarında Kur'an'a ve sünnete saldırıları yâhudîlerin ve hristiyanların din adamları yapıyorlardı. Daha sonraları ise islâmın gâlip geldiği yerlerde islama ve müslümanlara hınç besleyen kimseler (mesela iranın fethedilmesinden sonra ateşperestler, zerdüştler) islama karşı açıkça savaşamayacaklarını anladıklarından islama girmiş gibi görünerek (zındıklık yaparak) islamı içerden yıkmaya çalışmışlardır. Mecûsîlerin bu planını anlayan bazı yahudîler de islama girmiş gibi görünerek fitneci gurupları kışkırtmışlar, müslümanları birbirlerine düşürerek birbirlerine karşı savaştırmışlardır (Abdullah ibni Sebe gibi).

Bunlardan kimi kur'an'ın değiştirildiğini iddiâ ediyorlar (Şiiler gibi), kimi de hiç durmadan kendi meşreblerine göre hadis uyduruyorlar, hadislere şüphe sokuyorlardı. Ama Kur'an'ı daha Allah rasulünün zamanında hem sağlamca hıfzeden hem de yazıyla kaydeden sahabelerin kendinden sonrakilere sağlamca rivayet etmesi gibi hadisleri harfine bile dokunmadan hıfzeden hadis imamları hadis düşmanlarının uydurdukları hadisleri tek tek tesbit ediyorlar, onların uydurdukları hezeyanları yüzlerine çarpıyorlardı.

Daha sonraları devreye müsteşrik şarkiyatçılar girdiler. Bunlar kur'an ve sünnet üzerine yoğunlaştılar. Sanki kur'an'da çelişki varmış gibi açıklamalar yaparak, uydurma hadisleri gündemlerine alarak sanki tüm hadisleri uydurulmuş gibi göstererek müslümanların kafalarına şüpheler sokmak istediler. Ama onlar da ehli sünnet ulemâsının savunmasına tosladılar ve bir başarı elde edemediler.

Müslümanların içinden devşirilen bu yerli müsteşrikler önceleri bid'atlardan yola çıkarak işe başladılar. Başlangıçta dediklerinin bir çoğu doğru idi. Gerçekten islama bir çok bid'atlar sokulmuştu. Ama onların gayesi bid'atları falan temizlemek değil, bid'atları bahane ederek islamı yıkmaktı. Yavaş yavaş bid'at olmayan, sünnet olan şeylere de bid'at demeye başladılar. Bu basamağı da aşarak mezheb konusuna eğildiler. Müctehid ulemanın kitap ve sünnet çerçevesinde kalarak ihtilafa düşmelerini bayrak edindiler ve; "biri böyle diyor öteki de şöyle, böyle din mi olur? Mezhebler din dışıdır" demeye başladılar. Bunu kabul ettirebilmek için de lâik, demokrat ülkelerde câhil bırakılmış, beyinleri iğdiş edilmiş kitlelerin cehâletinden istifâde ettiler. Bunda da belirli bir mesâfe katettikten sonra hadislere geldiler. Önceleri gerçekten uydurma olan hadislerle işe başladılar ve hep bu uydurma hadisleri gündem yapmaya çalıştılar. Daha sonraları bir çok sahih hattâ mütevâtir hadise bile uydurma dediler.

Bahsettiğimiz bu tâifenin esas amacı Kur'an'dı. Yâni Kur'an'ı yorumlarla tahrif etmekti. Bunu yapabilmek için de önce mezheblerin ve sünnetin, hadislerin ortadan kaldırılması gerekiyordu. Nitekim öyle de oldu. "Bize kur'an yeter, başka kaynak kabul etmeyiz" diyenler Kur'an'ı da lâik ve demokrat sistemlere ters düşmeyecek şekilde açıklamaya başladılar. Kur'an'ı asıl mânâsından uzaklaştırarak kendi merdûd görüşlerine göre yorumlamaya başladılar. Kur'an'ı değiştiremeyeceklerinden dolayı da bâzı âyetleri târihsellik safsatası ile ilgâ etmek istediler. Nitekim hırsızlıkta el kesme, zina yapanlara yüz sopa vurulması, namuslu ve iffetli kadınlara iftira atanlara seksen sopa vurulması, mirasta iki erkeğe bir kadına pay verilmesi, şahitlikte bir erkeğe karşı iki kadının şahitliği gibi âyetleri böyle yorumladılar.

Evet, şu andaki içimizden devşirilen müsteşriklerin borazanlarının bir amacı var. O da Kur'anı tahrif etmek ve dolayısı ile islamı günümüzdeki hristiyanlık gibi bir din hâline getirerek hayat nizamı olmaktan çıkarmak. Peki, onlara tâbî olanlara ne demeli? İnsanın islamdan hiç bilgisi olmasa bile onlara, kur'an'ı Allah rasûlü anlamadı, sahabe anlamadı, asırlar boyu gelip geçmiş islam âlimleri anlamadı da siz mi anladınız? Haydi oradan sapıklar, demeleri gerekmez miydi? Ama insan ahmak olduktan sonra diyemiyor demekki. Belki de onların anlattığı islam işlerine geliyor. Kadınlarla her gün âlem yapan, ben yahudiyim, masonum diyen Adnan Oktar'ın (Harun Yahyâ)nın bile müridleri olduğuna, Hasan Mezarcı'nın bile Hz. Îsâ olduğuna inanıp ona ümmet olanlar olduğuna göre demekki böyle ahmaklar hep olacakmış.

Yukarda kendilerinden bahsettiğim sapkın tâife ne yaparsa yapsın, islâmâ ve islamı bilen müslümanlara zarar veremeyeceklerdir. Belki biraz şöhret olacaklar, biraz kitap satacaklar fakat bunlarla da cehennemdeki ateşlerini harlayacaklardır. Kendileri cehenneme giderken üç beş ahmağı da beraberlerinde sürükleyeceklerdir.

Allah'ın kitaplarına, peygamberlerinin sünnetlerine kafa tutanların sonu dâimâ hüsrandır, rezil olmaktır. Yel kayadan ne götürebilir ki...

#islam #tevhid #sünnet #hadis

Toplu olarak verilen iftar yemekleri zekâttan sayılır mı?

#islam #tevhid #fıkıh