De Broedplaats

September is de maand dat het nieuwe seizoen begint. Intussen bestaat Economy Transformers al 16 jaar en de Leergang Samenlevenskunst tien jaar. Voor we specifieke thema's in duiken die ons hier en nu bezig houden, eerst een opstart gesprek tussen Damaris Matthijsen en Jac Hielema over verleden, heden en toekomst van Economy Transformers. We bespraken veel, vergaten ook veel te vertellen. Tegelijkertijd is de lijn goed zichtbaar. Ook hoe we standvastig blijven op uitgangspunten en experimenteren met vormen. Enfin, luister maar terwijl je in de auto zit, op de fiets, rent, de afwas doet of aan het strijken bent. En heb je vragen of opmerkingen. Mail ze naar [email protected]

Geïnspireerd door het boek 'Alles over Liefde van Bell Hooks ging ik naar het Eigendom Anders festival, daar besloot ik bezoekers de vraag te stellen; Wat betekent liefde voor jou? De reacties heb ik samen met strofes uit het boek tot een Liefde Podcast verwerkt. Ik wens je veel luisterplezier en ik spreek je graag een volgende keer over wat liefde voor jou betekent. Want met horten en stoten wordt mij ook duidelijk dat alles met liefde begint, echt alles......

Pieter Hessel / samenlevenskunstenaar en blikopener

In deze podcast gaat Damaris samen met Annelies van Herwijnen in gesprek met Ilonka Marselis. Ilonka is strategisch adviseur coöperatieve warmte bij Energie Samen. Energie Samen is de overkoepelende organisatie van energie coöperaties en vervult een belangrijke rol in het bundelen en verspreiden van kennis en ervaring in het opzetten en met elkaar operationeel hebben van energiegemeenschappen. Ilonka heeft zeer ruime ervaring met het werken in, met en vanuit gemeenschappen en de omgeving en overziet goed wat het behelst om een warmteproject op te zetten. 

In deze podcast bespreken we de dilemma’s van warmteprojecten, waarom juist een gemeenschap bij uitstek de drijvende kracht achter een warmteproject kan zijn, hoe je dit in de praktijk kunt neerzetten voor wat betreft de juridische structuren en wat je daarbij kunt tegenkomen. 

Deze podcast is de eerste in een reeks van twee die we gemaakt hebben naar aanleiding van een project dat Economy Transformers uitvoerde in opdracht van RVO en het innovatieprogramma van de topsector Energie met juristen in de warmtetransitie gericht op de vraag wat het vernieuwen van het eigendom van grond en kapitaal kan betekenen en hoe je deze als commons het beste kunt inrichten.

In deze podcast gaat Damaris samen met Annelies van Herwijnen in gesprek met Jurgen van der Heijden, jurist bij TNO en betrokken bij verschillende commons initiatieven, waaronder Constitutie voor de Commons en Energie Samen. Jurgen houdt zich bezig met het realiseren van commons op verschillende gebieden, waaronder energie en specifiek warmteprojecten.

In deze podcast staan we stil bij de brede maatschappelijke waarde die door commons wordt gecreëerd en de nieuwe vitale vorm van de economie die door commons ontstaat. We bespreken de verschillende vormen van eigendom en de mogelijkheden van onverhandelbaarheid. En we staan stil bij de wijze waarop de gemeenschap de energietransitie kan versnellen en welk juridisch kader hierbij nodig is. 

Deze podcast is de tweede in een reeks van twee die we gemaakt hebben naar aanleiding van een project dat Economy Transformers uitvoerde in opdracht van RVO en het innovatieprogramma van de topsector Energie met juristen in de warmtetransitie gericht op de vraag wat het vernieuwen van het eigendom van grond en kapitaal kan betekenen en hoe je deze als commons het beste kunt inrichten.

In deze aflevering gaat Pieter in gesprek met Rob Hoppenbrouwers over geld, eigendom, het kapitaalorgaan en horizontaal organiseren. Ooit nam Rob het autoschadebedrijf over van zijn vader, werkte als directeur/eigenaar van dat bedrijf en verkocht het een aantal jaar geleden. En toen? Wat moest Rob nu met het geld en zijn leven? Hij ontdekte Economy Transformers en vond langzaamaan zijn weg in het post-directeur/eigenaar-leven. Anders omgaan met geld en eigendom, geld laten stromen om mensen en hun initiatieven mogelijk te maken, de geldprikkel weghalen en kijken wat er dan gebeurt. Luister naar dit boeiende gesprek tussen Rob en Pieter waarin Rob voorzichtig naar de woorden zoekt die zijn leven nu en de vraagstukken die hem bezighouden, beschrijven. Vragen en opmerkingen kunnen zoals altijd naar [email protected].

Hoe komt het dat bottom-up initiatieven bij het opschalen zoveel moeilijkheden ondervinden? En: kunnen bottom-up initiatieven van bovenaf worden versneld? Dat zijn de vragen die Damaris en Jac in deze podcast bespreken. Eronder zit het zogenoemde urgentie-gevoel. Als samenleving gaan we zo ontzettend hard op de afgrond af, dat we snel moeten handelen, wil de boel niet in elkaar storten. Hoe gaan we om met het gevoel van urgentie? Kunnen we wel vertragen? Ze praten weer heerlijk door elkaar, maar ze maken wel een duidelijk statement. Initiatieven van binnenuit lossen de maatschappelijke vraagstukken pas echt op en blijven als de boel instort gewoon overeind. Wil je reageren op deze podcast of heb jij een vraag, mail dan [email protected]

Ad Tiemens is 75 jaar en de oudste deelnemer aan de Leergang Samenlevenskunst. Vanwege een ziekte heeft hij niet meer zo lang te leven. Hij spreekt daar open, eerlijk en vrij over. Ontspannen omgaan met de dood is een van zijn levensthema's. Terwijl hij tot nu toe vooral bezig is geweest met samen. Sowieso leeft hij alweer langer dan artsen aanvankelijk voor mogelijk hadden gehouden. Pieter Hessel zocht hem op en sprak met hem. Het resultaat is een bijzonder gesprek. Luister maar... vragen en opmerkingen kunnen worden gemaild naar [email protected]. 

Het Eigentijds Kapitaalorgaan, op 3 maart 2025 aan de oever van de Waal opgericht, is een ruimte waar je met je initiatief of bedrijf kunt instappen om vervolgens met andere ingestapte bedrijven nieuwe vormen van uitwisselen en toewijzen van kapitaal te ontwikkelen. En wat is kapitaal eigenlijk? "Weet dat het ware kapitaal nooit in geld, structuren of instituten ligt. Het ware kapitaal is altijd de mens zelf—en zijn vermogen om lief te hebben en te creëren.", aldus Faizah de Souza Meiriri het achter achter achter achter achterkleinkind van Jac Hielema. Damaris Matthijsen en hij vertellen over de oprichting en de presentatie van het Eigentijds Kapitaalorgaan, hakkelend en stotterend, van enthousiasme, maar ook om de juiste woorden te vinden om uit te drukken waar het nu eigenlijk om gaat. Luister. Deel wat je hoort en beleeft. Stel vragen. Door te mailen naar [email protected]. Want alleen zo zal het Eigentijds Kapitaalorgaan vorm en richting krijgen. En helder worden waar het eigenlijk om gaat. Het oefenen van het liefdevol uitwisselen en toewijzen van kapitaal.

Ina Geisler maakt poppentheater. Prachtig! In zichzelf volkomen duidelijk dat dat een bijdrage levert aan een mens- en Aarde-waardige samenleving. En toch vraagt ze zich of dat zo is. Hoe dan? Doet ze daarom de Leergang Samenlevenskunst? Een ontwikkel-reis eerst naar binnen toe, om je essentie helder te krijgen. En vervolgens van daaruit, wat we noemen,  jezelf maatschappelijk vruchtbaar te maken? Haar verhaal lijkt een beetje op het verhaal van de herdersjongen uit De Alchemist van Paulo Coelho, die ook een hele reis gaat op zoek naar een schat om al doende te ontdekken dat de grote schat al die tijd al bij hem was. Luister naar het gesprek tussen Pieter en Ina.

Eva Froger maakt zich zorgen over allerlei ontwikkelingen in de wereld, de groeiende kloof tussen arm en rijk, het veranderende klimaat veroorzaakt vooral door de rijken, maar vooral de armen hebben er last van, vertelt over haar zoektocht. Niet alleen wil ze begrijpen hoe deze vraagstukken ontstaan, maar meer nog wil ze een bijdrage leveren aan de oplossing ervan. Kortom: ze is op zoek naar een hoopvol perspectief en is bereid het aan te gaan. Luister naar dit gesprek tussen Eva en Pieter en herken misschien je eigen zoektocht.