De Broedplaats

Damaris en Jennifer zijn in gesprek over het onderwerp “een bedrijf overdragen”. Hoe kijken zij daar naar? Welke ervaringen hebben ze er mee? Wat wordt de plek van diegene die overdraagt? Wat is het belang van de gemeenschappelijke intentie? Wat betekent dat voor het eigendom transformeren en horizontaal organiseren? En wat zit er allemaal in dat proces van het loslaten van zeggenschap, maar ook: wanneer voel je je vereffend als je als oprichter vertrekt? Een onderzoekend gesprek...

In de reeks waarin we één voor één de sleutels behandelen, de zes sleutels die Damaris Matthijsen ook in haar boek Vrij, Gelijk & Samenleven bespreekt, bespreken we nu de sleutel 'Waarde'. Niet waarde in de zin van normen en waarden, maar waarde in de zin van: welke reële waarde creëer jij? Er valt veel te vertellen over waarde, niet in de eerste plaats omdat mensen zichzelf veelal van weinig waarde vinden en ze heel wat minderwaardigheid moeten overwinnen om ook werkelijk over te gaan tot het scheppen van waarde. Enfin, luister maar...  

Deze keer interviewt Jac Hielema Damaris Matthijsen over eigendom. De verdere ontwikkeling van onze samenleving zit namelijk vast op eigendom. Willen we er dus beweging in krijgen, dan zullen we eigendom in beweging moeten krijgen. Hoe? Door eerst maar eens jezelf echt van jezelf te maken. Als je jezelf niet eens bezit, hoe kun je dan überhaupt een gezonde verhouding te vinden tot bezit? Ook bespreken Damaris en Jac uitgebreid het zogenoemde Drievoudig Eigenaarschap, een nieuw concept met betrekking tot eigendom. Om nieuwe vormen van uitwisselen en toewijzen van grond, arbeid en kapitaal mogelijk te maken. Moeilijke materie? Oordeel zelf. Luister maar.

In 1984 richtte Koos Bakker stichting Sleipnir op om Odin, groothandel in biologisch-dynamisch groente en fruit, 'van zichzelf' te maken en om nieuwe vormen van uitwisselen en toewijzen van kapitaal te creëren. Nu veertig jaar later blikt hij terug en vertelt. Er komt nog een deel 3 waarin Koos Bakker vragen van luisteraars beantwoordt. Dus. Heb je na het beluisteren van deze podcast vragen, mail ze dan naar [email protected]. En dit is de link naar het eerste deel van het drieluik: Wat deed Koos Bakker met 80.000 gulden winst? 

Wie ben ik werkelijk? En waarom is het belangrijk om daar helderheid over te hebben? Onbedoeld creëer je een hoop verwarring als je geen helderheid hebt over wie je bent. En dan bedoel ik niet: welke rol je hebt, maar wie je werkelijk bent en wat je wilt. Bij Economy Transformers noemen we dat de Ik-Ben. Maar ook een bedrijf heeft een “Ik-Ben”…, althans, een levendige organisatie heeft dat. Sommige mensen noemen dat ‘purpose’ of ‘identiteit’, maar dat dekt toch niet helemaal de lading, vinden wij. Verwarrend? Zeker. Deze podcast interviewt Damaris deelgenoot Jennifer over haar recente ontdekkingen op dit gebied. 

De manier waarop we denken en handelen bepaalt of we onze samenleving tot een hel of een hemel maken voor elkaar. Waar zit 't 'm dan in? Of we wel of niet werkelijke waarde toevoegen aan het geheel waar we deel van uitmaken. Leveren we diensten of producten die ook werkelijk voorzien in de behoeften van anderen en vragen we daar een eerlijke prijs voor, dan maken we elkaar mogelijk. Maar 'verdienen' we geld zonder werkelijke waarde toe te voegen aan de samenleving, ja, dan maken we elkaar (en de Aarde) meer en meer onmogelijk. Zo simpel is het. Dus....

Is er een alternatief voor het kapitalisme, het communisme of een combinatie van die twee? En zo ja, wat is dan dat alternatief? Hoe ziet een post-kapitalistische, post-communistische samenleving eruit? Jac Hielema beschrijft het zijn boek Het Vierde Scenario. In deze podcast vertelt hij over de vier scenario's, over de essentie van samenleven, en hoe een ieder een bijdrage kan leveren aan de omvorming van de huidige samenleving in een meer mens- en Aardewaardige. Dit aan de hand van het kwadrantenstelsel. Ook als je zijn boek niet gelezen hebt, is dit een bijzondere solo-podcast. Waarin Jac vertelt. 

In de podcast (Damaris over juridische structuren) vertelde Damaris over hoe je je als initiatief of onderneming kunt organiseren zonder in oneigenlijke financiële vraagstukken of regelgeving verstrikt te raken. In deze podcast denkt Damaris verder. Bestaan er ook rechtsvormen waarin je zonder veel moeite jezelf vrij, gelijk, samen kunt organiseren? Jawel. Luister maar.

Damaris ziet dat veel mensen die bezig zijn met maatschappijvernieuwing bezig zijn met de 'commons' en 'commoning'. Tussen staat en markt het je ook nog de gemeenschap die verantwoordelijkheid heeft te nemen over 'het gemeenschappelijke', wat dat dan ook is, stukken grond, data, de lucht... "Maar...", zegt Damaris: "het gaat niet diep genoeg. Het begrip 'commons' wordt niet diep genoeg doordacht. Laat staan dat er over nieuwe eigendomsverhoudingen wordt gesproken." En zo komt het onderzoekend gesprek tussen Damaris en Jac op gang dat vooral toont dat het uit de markt halen cq onafhankelijk van de staat maken van de 'commons' grond, arbeid en kapitaal alles raakt wat een samenleving tot samenleving maakt. Welbeschouwd kun je deze aflevering van De Broedplaats zien als een poging om het maatschappelijk vraagstuk der maatschappelijke vraagstukken over het voetlicht te krijgen.

Peter Simons had ooit gewoon een baan en wilde zelfstandig worden. En toen sloegen allerlei angsten toe: verdien ik wel genoeg geld? kan ik de rente en aflossing betalen van de hypotheek op ons huis? ben ik wel goed verzekerd voor als mij iets overkomt? In deze podcast vertelt hij zijn verhaal. Zijn onderzoek leidt onherroepelijk naar de vraag: hoe kunnen we het huidige geldsysteem eerlijker maken? Van buitenaf of van binnenuit? En, hoe dan? Daar komen Peter en Jac samen niet helemaal uit. Desalniettemin is dit een heerlijk gesprek over geld en het jezelf bevrijden uit het geldsysteem. Meer informatie over Peter Simons en zijn vrouw Marleen, ook over hun ideeën, vind je hier: Ecologisch Samenleven.