De Illustere Universiteit

In de zevende aflevering van De Illustere Universiteit stelt het Athenaeum Illustre haar eerste hoogleraar in de theologie aan: Gerbrand van Leeuwen (1643-1721). Met de oprichting van de theologische faculteit kreeg het atheneum de allure van een kleine universiteit wat een hoogtepunt in de geschiedenis van het Amsterdamse atheneum markeert.

Shownotes:

* Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005); https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

* Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

* Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php

* Synode van Dordrecht (1618-1619) – Kerkstrijd in de jonge Republiek - Historiek (2025); https://historiek.net/synode-van-dordrecht-1618-1619/5364/#:~:text=%E2%80%8BSententie%20Synode%20van%20Dordrecht,%206%20mei%201619&text=

* Gerbrandus van Leeuwen: inwijding van de Kerk aan Zee in 1686 - Redacteur RK (2016); https://kerkaanzee.nl/wederopbouw-kerk-aan-zee-1686/

* Oratie & Verhandelingen Gerbrand van Leeuwen (1643-1721) - Post Reformation Digital Library; https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=2473

* Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), Gebrand van Leeuwen (p. 589) - P.C. Molhuysen & P.J. Blok (1924) https://esources.huygens.knaw.nl/retroboeken/nnbw/#source=9&page=302&accessor=accessor_index&view=imagePane

* Biographisch woordenboek der Nederlanden. Bijvoegsel, Gebrand van Leeuwen (p.267) - A.J. van der Aa (1878); .https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/vdaa/#source=aa__001biog13_01.xml&page=271&view=imagePane&accessor=accessor_index

* Artikelen tegen de Remonstranten - Remonstranten.nl; https://www.remonstranten.nl/wiki/remonstranten-vroeger/artikelen-tegen-de-remonstranten/#:~:text=Tijdens%20de%20Dordtse%20Synode%20(1618,geloofsopvattingen%20niet%20meer%20te%20verkondigen.

Redactie, Script & Montage: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, bleef zijn eerste liefde, de botanie, hem zijn hele leven boeien.

Shownotes:

De Doodskunstenaar - Luuc Kooijmans (2004): https://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/index.php

Alle de ontleed- genees- en heelkundige werken - Janssoons van Waesberge (1744): https://www.dbnl.org/tekst/ruys009alle01_01/index.php

Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0033.php

Vingers van marsepein - Rascha Peper (2008): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.314885285.html/vingers-van-marsepein/

Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Redactie, Script & Montage: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties.

Shownotes:


Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):

https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):

https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Oratio inauguralis de iis quae homo naturae, quae arti, debeat – Gerardus Leonardi Blasius (1660): https://books.google.nl/books/about/Oratio_inauguralis_de_iis_quae_homo_natu.html?id=0xMQtwAACAAJ&redir_esc=y

Nes 43, Sint Pieterskapel en Grote Vleeshal – Amsterdam Cultuur-Historische Verenging(2023):

https://www.amsterdamhv.nl/wiki/nes43.html amsterdamhv.nl

Schandaal in Holland. De onverkwikkelijke prioriteitstrijd tussen Gerard Blasius en Niels Stensen - E.A. Baarsma, J.P. Koopman (2011):

https://www.tmgn.nl/uploaded_files/kno/NTvKNO_2011_034.pdf

Vertaalde Aphorismen van Hippocrates - Hippocrates (1714):

https://www.dbnl.org/tekst/hipp003apho02_01/hipp003apho02_01_0018.php

Gerardi Blasii ... Anatome contracta, in gratiam discipulorum conscripta, & edita - Gerardus Leonardus Blasius (1666):

https://books.google.nl/booksid=DyewpXsM940C&printsec=frontcover&source=gbs_book_other_versions_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

Geschiedenis van de gezondheidszorg in Amsterdam – Amsterdam UMC (2025):

https://www.amsterdamumc.org/nl/organisatie/geschiedenis.htm Amsterdam UMC

Science that gets under the skin – Björn Schöpe (2024):

https://www.bookophile.com/en/worlds-of-books/articles/science-that-gets-under-the-skin bookophile.com

Wandelen door 350 jaar Amsterdamse geneeskunde – Simon Knepper (2019): https://amsterdamumc.org/nl/vandaag/wandelen-door-350-jaar-amsterdamse-geneeskunde.htm

Niels Stensen: Geniaal anatoom en heilig diaspora-zielzorger - Drs G. van Nimwegen C.ss.R.(1953-1954):

https://www.dbnl.org/tekst/_str005195301_01/_str005195301_01_0004.php

NIELS STENSEN Anatoom en geoloog 1638- 1686 - E.M. Kuytzer (1964): https://natuurtijdschriften.nl/pub/1007567/NAHM1964053011007.pdf

Gerard Blasius, hoogleraar anatomie - Taco Tichelaar (2025): https://web.archive.org/web/20250322165529/https:/tacotichelaar.nl/wordpress/gerard-blasius/albumacademicum.uva.nl

De Gasthuizen - Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632–1932 – Hajo Brugmans & J.H. Scholte, 1932: https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0022.php#590

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 


Research & Redactie: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag.

Shownotes:


Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):

www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):

books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y

Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Hajo Brugmans & J.H. Scholte (1932):

https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0014.php

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1905):

https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0135.php

Portret van Johannes Christenius – Crispijn van de Passe II (1655):

https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Portret-van-Johannes-Christenius--39d345eccc846f4f5196fc143022350f

De iure matrimonii dissertationes – Johannes Christenius (1651):

https://books.google.nl/books/about/De_iure_matrimonii_dissertationes.html?id=wykDeDkSposC&redir_esc=y

Iohannis Christenii Oratio de erroribus multorum jurisprudentiam […] - Johannes Christenius (1659):

https://books.google.nl/books/about/Iohannis_Christenii_Oratio_de_erroribus.html?id=bbv8tgAACAAJ&redir_esc=y

Latin quotes by Justinian (482-565 AD) – De Chile:

https://latin-phrases.dechile.net/?Justinian

Elsje Christiaens, de veroordeelde moordenares die door Rembrandt werd vereeuwigd – Historiek (2020):

https://historiek.net/elsje-christiaens-de-veroordeelde-moordenares-die-door-rembrandt-werd-vereeuwigd/163609/

Toren van de Nieuwe Kerk - Amsterdamse stadsarchief (2019):

https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/macht/hoge-toren/#:~:text=Toren%20bij%20de%20kerk,van%20de%20Dom%20in%20Utrecht.

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 


Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 


Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de derde aflevering van De Illustere Universiteit volgen we Alexander Morus, de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn positie aan het Athenaeum Illustre verloor door schandalen en wantrouwen.

Shownotes:


Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):

https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):

https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Litterarische fantasien en kritieken. Deel 12 – Cd. Busken Huet (1881):

https://www.dbnl.org/tekst/busk001litt12_01/busk001litt12_01_0005.php

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 10 - P.J. Blok & P.C. Molhuysen (1937):

https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu10_01/molh003nieu10_01_0895.php

Critical account of the life and writings of Alexander Morus – A. Bruce (1813):

https://archive.org/details/criticalaccounto00bruc/page/n3/mode/2up

Holland's Influence on English Language and Literature - T. De Vries (1916):

https://www.dbnl.org/tekst/vrie035holl01_01/vrie035holl01_01_0037.php

Alexandri Mori S.S. theologiæ professoris Oratio de duobus Genevæ miraculis sole & scuto (1652):

https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_S_S_theologiæ_professori.html?id=sjNmAAAAcAAJ&redir_esc=y

Alexandri Mori ecclesiastae & sacrarum litterarum professoris Fides publica (1654):

https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_ecclesiastae_sacrarum_lit.html?id=4NWTuQAACAAJ&redir_esc=y

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene


Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 


Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de tweede aflevering van De Illustere Universiteit volgen we het leven van Martinus Hortensius, de jonge sterrenkundige die in Amsterdam in de voetsporen trad van Copernicus en Galilei. Zijn verhaal begint met grote idealen en eindigt in teleurstelling.

Shownotes:

Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):

https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):

https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Citaten uit het boek der natuur: De illusies van Martinus Hortensius. Natuurwetenschap en patronage in de Republiek – K. van Berkel (1998):

https://www.dbnl.org/tekst/berk003cita01_01/berk003cita01_01_0004.php#021

Martinus Hortensius – Ad Davidse (2019):

https://adcs.home.xs4all.nl/hortensius/index.html

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek – P.J. Blok en P.C. Molhuysen (1911):

https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu01_01/molh003nieu01_01_1846.php

Martinus Hortensius: de eerste hoogleeraar in de mathematische wetenschappen te Amsterdam – E.W. Moes (1885):

https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Flibrary%2F200004595

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 

Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

Vossius en Barlaeus bestegen de katheder op 8 en 9 januari 1632. Het Athenaeum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam was daarmee geboren, maar tot het allerlaatste moment bleef het spannend of de illustere school er zou komen.

Shownotes:

Illuster Onderwijs - Dirk van Miert (2005):

https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/

Professoren van de Stad - Peter Jan Knegtmans (2007):

https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Mercator Sapiens - C. Barlaeus (1967):

https://www.dbnl.org/tekst/barl001merc01_01/

Gerardus Joannes Vossius (1577-1649) - C.S.M. Rademakers (1967):

https://www.dbnl.org/tekst/rade001gera01_01/index.php

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene

Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

Maar liefst 44 procent van de studenten ervaart vaak prestatiedruk tijdens de studie, blijkt uit onderzoek van het Trimbos-instituut. In de vijfde en laatste aflevering van De Tijd van je Leven onderzoeken redacteuren Matthias en Jip hoe studenten hun studie combineren met een druk studentenleven. Ze gaan onder andere op consult bij UvA-psycholoog Irene Koster en spreken met ouderejaarsstudenten. “In de praktijk zie ik veel studenten met studiegerelateerde problemen zoals stress en prestatieangst, maar ook persoonlijke kwesties zoals rouwverwerking.”

Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Sounddesign: Jip Koene

Stijgende huurprijzen, dure boodschappen en de vele verleidingen van Amsterdam maken het studenten lastig om rond te komen. In de vierde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het kasboekje van de student. Kun je nog wel rondkomen in de duurste stad van Nederland, zelfs als je maximaal leent? Emma Mouthaan van finfluencer-platform De Skere Student vertelt over de aanlokkelijke luxueuze Amsterdamse levensstijl, en Karin Radstaak van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt voor achterafbetaalmethoden. Ook delen ouderejaarsstudenten hun bespaartips.

“Iedere week loop ik alle supermarkten in de buurt af om de aanbiedingen te halen. Aan het eind van de maand bespaar ik daar toch wel zo’n vijftig euro mee.”

Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Sounddesign: Jip Koene

Amsterdam telt meer dan vijfhonderd nachtlocaties, maar waar moet je als student beginnen? In deze derde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het Amsterdamse nachtleven. Waar gaan studenten naartoe, en hoe komen ze weer veilig thuis in deze bruisende stad? Nachtburgemeester Freek Wallagh neemt Matthias en Jip mee naar het Thorbeckeplein, waar gezelligheid écht geen tijd kent. En ouderejaarsstudenten delen hun favoriete plekken. “Uitgaan is voor mij heel belangrijk. Op die manier leer je mensen goed kennen natuurlijk, maar daarnaast voelt het ook als een soort beloning. Eerst met elkaar blokken en studeren, maar daarna verdien je het om de rem even los te gooien.”

Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Sounddesign: Jip Koene