De museoloog

In aflevering 20 van de podcast De Museoloog een gesprek met Bertien Minco, directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Het is een aflevering vol dilemma’s geworden. Een gesprek over herinneren, over de gelaagdheid van de geschiedenis, over leegte, over behoud, over verhalen vertellen, over oprechtheid en ook over de actualiteit en wat je kunt doen als herinneringscentrum op een open plek in een bos in Drenthe. Een gesprek vanuit het huis dat alles zag.

De Museoloog is een podcast waarin Arnoud Odding spreekt met mensen die musea in beweging brengen. Over wat ze doen, wat ze belangrijk vinden en waarom. 

Wil je op de hoogte blijven van alle afleveringen abonneer je dan op de podcast via je favoriete platform én abonneer je op de regelmatige nieuwsbrief via www.odding.nl/nieuwsbrief

Aflevering 1 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden”

In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen te overbruggen? Dat was zijn doel voor 2023 en daarvoor heeft hij een groot aantal gesprekken gevoerd met museumdirecteuren en conservatoren. Die gesprekken hebben geleid tot een regelmatige podcast “De Museoloog” en een lang essay dat hij als boek heeft uitgegeven: “Echt - Het waarachtige museum”. Voor wie die langere podcasts teveel van het goede zijn is nu een compilatie gemaakt in een vierdelige mini-podcastserie onder de titel “Musea in turbulente tijden”.

Met in deze aflevering: Saskia Bak van Museum Arnhem; Margriet Schavemaker en Imara Limon van het Amsterdam Museum; Emile Schrijver van het Joods Museum; Edwin van Huis van Naturalis en Jacqueline Grandjean van het Noordbrabants Museum.

Aflevering 2 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden”

In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen te overbruggen? Dat was zijn doel voor 2023 en daarvoor heeft hij een groot aantal gesprekken gevoerd met museumdirecteuren en conservatoren. Die gesprekken hebben geleid tot een regelmatige podcast “De Museoloog” en een lang essay dat hij als boek heeft uitgegeven: “Echt - Het waarachtige museum”. Voor wie die langere podcasts teveel van het goede zijn is nu een compilatie gemaakt in een vierdelige mini-podcastserie onder de titel “Musea in turbulente tijden”.

Met in deze aflevering: Imara Limon van het Amsterdam Museum; Michael Huijser van het Scheepvaartmuseum; Emile Schrijver van het Joods Museum; Manfred Sellink van Museum voor Schone Kunsten Gent; Robbert Roos van Kunsthal Kade en Teus Eenkhoorn van het Openluchtmuseum.

Aflevering 3 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden”

In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen te overbruggen? Dat was zijn doel voor 2023 en daarvoor heeft hij een groot aantal gesprekken gevoerd met museumdirecteuren en conservatoren. Die gesprekken hebben geleid tot een regelmatige podcast “De Museoloog” en een lang essay dat hij als boek heeft uitgegeven: “Echt - Het waarachtige museum”. Voor wie die langere podcasts teveel van het goede zijn is nu een compilatie gemaakt in een vierdelige mini-podcastserie onder de titel “Musea in turbulente tijden”.

Met in deze aflevering: Margriet Schavemaker van het Amsterdam Museum; Robbert Roos van Kunsthal Kade; Hendrik Driessen, voorheen Museum De Pont; Bart Rutten van het Centraal Museum; Andreas Blühm van het Groninger Museum; Teus Eenkhoorn van het Openluchtmuseum; Robbert Roos van Kunsthal Kade; Jacqueline Grandjean van het Noordbrabants Museum en Edwin van Huis van Naturalis.

Aflevering 4 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden”

In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen te overbruggen? Dat was zijn doel voor 2023 en daarvoor heeft hij een groot aantal gesprekken gevoerd met museumdirecteuren en conservatoren. Die gesprekken hebben geleid tot een regelmatige podcast “De Museoloog” en een lang essay dat hij als boek heeft uitgegeven: “Echt - Het waarachtige museum”. Voor wie die langere podcasts teveel van het goede zijn is nu een compilatie gemaakt in een vierdelige mini-podcastserie onder de titel “Musea in turbulente tijden”.

Met in deze aflevering: Bart Rutten van het Centraal Museum; Meta Knol, voorheen Museum De Lakenhal; Margriet Schavemaker van het Amsterdam Museum; Manfred Sellink van het Museum voor Schone Kunsten Gent en Emile Schrijver van het Joods Museum.

Mijn podcastserie De Museoloog ben ik begonnen als een poging om te begrijpen hoe de actualiteit onze musea binnendringt, om te zien hoe musea worstelen met al die thema’s die onze wereld voortdurend en steeds sneller lijken te veranderen. 

Waar is dit meer van toepassing dan in het Joods Cultureel Kwartier met o.a. het Joods Museum en vanaf maart volgend jaar het Nationaal Holocaustmuseum? Daarom was ik blij dat Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier mij wilde ontvangen voor een goed gesprek waarin niet alleen het onbeschrijfelijke verleden en de afschuwelijke actualiteiten maar ook de schoonheid en de complexiteit, de waarachtigheid aan de orde komen. Luister naar Emile Schrijver met zijn pleidooi voor de erkenning van complexiteit.

Deze week in De Museoloog een gesprek met Margriet Schavemaker, artistiek directeur van het Amsterdam Museum. In 2025 bestaat Amsterdam 750 jaar, en een jaar later viert ook het Amsterdam Museum haar eerste eeuwfeest. Net als veel andere musea is het Amsterdams Historisch Museum, zoals het aanvankelijk heette, ontstaan vanuit stedetrots. Het museum moest bijdragen aan het zelfbewustzijn van de Amsterdammer en kennis van het glorierijke verleden van de stad. Honderd jaar na de oprichting van het museum kijken we daar anders tegenaan. Het Amsterdams Historisch Museum heet nu het Amsterdam Museum en het wil er zijn voor alle Amsterdammers, ook voor groepen die in het verleden vaak vergeten of genegeerd werden. Luister naar het verhaal van Margriet Schavemaker, die samen met algemeen directeur Judikje Kiers en alle collega’s het museum opnieuw aan het uitvinden is. Een verhaal hoe je een museum leidt zoals een start up, maar dan wel eentje van bijna een eeuw oud.

#musea #podcast #museums

Deze week sprak Arnoud Odding met Teus Eenkhoorn, directeur van het Openluchtmuseum in Arnhem. Teus staat met zijn mensen voor de uitdaging om het Openluchtmuseum mee te laten veranderen met de tijd. Dit familiemuseum richt zich op meer dan vijf eeuwen dagelijks leven in Nederland en omvat eigenlijk alles. Maar het is ook een museum zonder veel ordening. Hoe geef je helderheid en samenhang aan een museum wanneer het dagelijks leven, een veelomvattende container is waarin alles lijkt te passen?

Een indrukwekkend, eerlijk en hoogstpersoonlijk gesprek.

Luister naar Teus Eenkhoorn, een nuchtere tukker met boeddhistische neigingen!

#musea #museums #openluchtmuseum

Deze week in De Museoloog, Edwin van Huis, directeur van Naturalis in Leiden. Naturalis is niet alleen het grootste natuurhistorische museum van Nederland maar ook een enorm onderzoeksinstituut voor de biodiversiteit met maar liefst 120 wetenschappers. De wetenschappers leven in de systematische wereld van Linnaeus, terwijl het in het museum draait om de emotionele verbinding tussen mens en natuur. Het gaat er over de stuwende krachten van het leven op aarde, de wereld van sex en dood. Dát wat de cirkel van het leven in standhoudt.

Edwin spreekt openhartig over de dilemma’s die je tegenkomt als je een waarachtig museum wilt zijn. Zo heeft Naturalis dit voorjaar de samenwerking beëindigd met Shell. Niet primair omdat het een oliebedrijf is maar omdat Shell de energietransitie niet oprecht stimuleert. 

Tegelijkertijd pleit hij voor enige terughoudendheid bij het al te sterk positie nemen in het maatschappelijke debat. Meer dan de media en zelfs meer dan de wetenschap worden musea door het publiek vertrouwd. Maar die bijzondere positie brengt ook een bijzondere verantwoordelijkheid met zich mee in een gepolariseerde samenleving. Je wilt er immers zijn voor iedereen. Oprecht en waarachtig!

Luister naar het verhaal van Edwin van Huis.

Sinds de eeuwwisseling zijn we in een draaikolk van ontwikkelingen terechtgekomen. Het klimaat, stikstof, conflicterende wereldbeelden, populisme, autoritaire regimes, nepnieuws, kunstmatige intelligentie. Wat moeten we ermee? De kranten staan er vol van, politici wijzen ieder een andere kant op, de wetenschap helpt dapper mee, maar de tegenstellingen en de dilemma’s worden er niet kleiner op. Het is onze tragiek, de menselijke conditie, dat we ons een weg moeten blijven banen door al die tegenstrijdigheden.

Is dat de rol van musea? Mensen helpen te laveren in een stormachtige wereld? En tegelijk je mogen verbazen over de schoonheid, over de rijkdom. Gewoon kijken, nadenken, twijfelen, spreken, verwonderen? 

Betrokken en geëngageerd. Maar liever niet al te activistisch, want dan kan je hoofd niet dwalen. Activisme is immers voorbij de twijfel. Jij en ik, we mogen stelling nemen maar het is de rol van musea te blijven zoeken en te blijven twijfelen. Om het gesprek te kunnen voeren. Waarheid is dan een gevaarlijk argument. Daarom is waarachtig belangrijker dan waar. Waarachtig is eerlijk, authentiek, oprecht en integer.

Daarover gaat deze korte podcast, en ook mijn nieuwe boek “Echt – Het waarachtige museum”. Meer informatie daarover op mijn website www.odding.nl/