
Sign up to save your podcasts
Or


Based on Podcast App listening data
Als AI-devices ooit écht succesvol willen worden, moet de interactie met deze apparaten radicaal anders dan wat we gewend zijn van schermen, toetsenborden en notificaties. Volgens Roel Vertegaal, hoogleraar mens-computer interactie aan de Radboud Universiteit, is realtime AI de sleutel. Niet alleen om sneller te reageren, maar om continu te meten wat jij als gebruiker verwacht – en vooral wat je níet verwacht.
We bespreken verschillende AI-apparaten die zich in deze nieuwe categorie proberen te nestelen: de Humane AI Pin, de Rabbit R1 en de Plaud-device. Ze reageren traag, maken verkeerde aannames of zijn simpelweg te beperkt. Vertegaal laat zien hoe de onderliggende technologie en het ontwerpkader van veel van deze producten nog te veel denken in oude paradigma’s.
Tegelijkertijd dringt de vraag zich op of we überhaupt een nieuw apparaat nodig hebben. De smartphone, gecombineerd met oortjes, een horloge of zelfs een bril, biedt al een rijk palet aan interfaces. Waarom dan een derde device toevoegen? En als we dat doen, waar moet het dan aan voldoen? Geen scherm, maar wél een camera? Hoe wek je vertrouwen op bij een apparaat dat geen visuele feedback geeft?
We bespreken de bredere context: de pogingen van bedrijven als Humane en Rabbit, de rol van sociale acceptatie en de uitdagingen bij een device zonder scherm. En we werpen een blik vooruit: hoe ziet een interface eruit die niet meer als een computer werkt, maar als een verlengstuk van ons brein? Hoe kan een AI weten wanneer je overprikkeld raakt? En hoe zorg je dat je geen lopend privacy-lek wordt?
Tot slot kijken we naar de samenwerking tussen OpenAI en Jony Ive, de ontwerper achter de iPhone. Zijn eerdere successen kwamen tot stand met precies de juiste combinatie van technologie en ontwerp. De grote vraag: is het nu opnieuw raak?
Gast
Roel Vertegaal
Video
Youtube
Links
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
Rosanne Peters.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Rita Zijlstra is deze week te gast in De Technoloog. Ze schreef een boek over digitaal welzijn op de werkvloer. Ze stelt dat de manier waarop we werken, communiceren en ontspannen fundamenteel is veranderd sinds de opkomst van smartphones en laptops. Voor de generatie die vanaf het begin is opgegroeid met schermen op het werk — zoals dertigers van nu — kunnen die digitale hulpmiddelen ongemerkt een te zware wissel trekken op het brein en het welzijn. Waar vroeger het werk werd verricht met papier en post, en zelfs vóór 2010 nog nauwelijks smartphones op de werkvloer te vinden waren, is nu sprake van continue connectiviteit. Toch is er opvallend weinig aandacht voor digitaal welzijn in organisaties, in tegenstelling tot de aandacht die het onderwerp buiten werktijd wél krijgt.
In het boek worden zowel de voordelen als nadelen van digitalisering benoemd. Sneller schakelen, efficiënter samenwerken en betere bereikbaarheid staan tegenover verhoogde stress, verminderde concentratie en een verhoogd risico op uitval. Rita legt uit hoe ons brein werkt in drie modi, waarbji schermen ons te vaak in de actieve modus houden, wat kan leiden tot vermoeidheid, prikkelbaarheid en slechtere prestaties. In het boek worden acht praktische tips gegeven om met digitale middelen om te gaan zonder jezelf uit te putten. Daarbij speelt de gehele leefstijl een rol: slaap, beweging en voeding beïnvloeden hoe goed je met digitale prikkels omgaat.
Het is volgens Zijlstra mogelijk om een gezonde balans te vinden tussen technologie en werk, mits organisaties bewuster omgaan met digitale tools. Dat kan met simpele ingrepen zoals rustmomenten inbouwen, maar ook door leidinggevenden te trainen of dashboards voor digitaal welzijn te introduceren. Digitale detoxen mogen dan wat geitenwollensokkig klinken, maar kunnen wel degelijk helpen. Bijvoorbeeld door op gezette tijden bewust zonder telefoon te zijn — ook op het toilet.
Voor leidinggevenden en bedrijven biedt het boek praktische handvatten. Zo kunnen zij bijvoorbeeld digicoaches inzetten, bestaande tools als Slack of Teams beter inrichten of nudging toepassen om pauzes te stimuleren. De vraag is of bedrijven hierin verder mogen gaan: is bemoeienis met het digitale welzijn van werknemers ethisch verantwoord, of juist noodzakelijk? Wetgeving zoals het ‘recht op onbereikbaarheid’, dat in Frankrijk al bestaat, zou daar mogelijk bij kunnen helpen. Ook in Nederland groeit de roep om structurele aandacht voor dit onderwerp.
Gast
Rita Zijlstra
Video
Youtube
Links
Het boek Digital Wellbeing @ Work
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
Rosanne Peters
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Avular wil in 2030 één miljoen robots hebben rondrijden en mikt op een plek in de wereldwijde top tien van robotica-bedrijven. Het Eindhovense bedrijf, gevestigd in het hart van de Brainport-regio, ontwikkelt robots, drones en autopilots. Die driedeling lijkt ambitieus, maar volgens Yuri Steinbuch, Chief Business Officer van Avular, is het juist nodig om de markt goed te bedienen.
Avular wil bijdragen aan de opkomst van robotica op meerdere vlakken. Denk aan robots voor agrarisch gebruik, inspectiedrones of slimme transportsystemen. De toepassingen zijn divers, maar één gemeenschappelijk element is er wel: slimme besturing. Daarom ontwikkelt het bedrijf een eigen autopilot. Die maakt het mogelijk om ‘domme’ voertuigen – van wagentjes tot drones – zelfstandig te laten navigeren. De technologie is modulair opgebouwd en werkt deels op eigen software. Avular richt zich daarbij niet op de productie van eigen chips, maar benut wel de flexibiliteit om het systeem breed inzetbaar te maken.
De echte uitdaging zit volgens Avular op meerdere fronten tegelijk. Hardware en software moeten naadloos samenwerken, terwijl tegelijkertijd nog niet alle technologie beschikbaar is om complexe taken volledig autonoom te laten uitvoeren. Vooral de betrouwbaarheid van zulke systemen vormt een barrière. Daarbij komt dat robotica steeds vaker in extreme situaties wordt ingezet, zoals in de landbouw, op zee of in industriële omgevingen. Dat vraagt om robuuste ontwerpen én slimmere software.
Op de markt zijn er meerdere grote spelers, waaronder het Chinese DJI. Ook de pogingen van Elon Musk met de Tesla Optimus worden nauwlettend gevolgd, al is het nog maar de vraag of zijn robot ooit op grote schaal wordt ingezet. De belangrijkste markt op dit moment is die van defensie. In Oekraïne gaat de drone-ontwikkeling razendsnel, en veel bedrijven zien daar, niet geheel onterecht, groeikansen, zo ook Avular.
Gast
Yuri Steinbuch
Video
Youtube
Links
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
In de Digital Services Act (DSA) staan nieuwe en strenge regels die gelden voor de online advertentiemarkt. Zo moet duidelijk zijn wie er achter een advertentie zit en moeten grote platforms zoals Facebook of YouTube een openbare database bijhouden van alle advertenties. Maar de online advertentiemarkt staat in de schaduw van Big Tech.
Daardoor laat de handhaving van deze regels te wensen over. Volgens de DSA is de online advertentiemarkt namelijk een zeer groot onlineplatform, waardoor hier de strengste categorie aan regels opgaat. Het is een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek van onder andere Pieter Wolters, hoogleraar Burgerlijk Recht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Advertentienetwerken die advertenties tonen op websites en apps van derden, moeten dus ook beschouwd en behandeld worden als online platforms en zelfs VLOP's: Very Large Online Platforms. Het gaat dan om online diensten met meer dan 45 miljoen gebruikers per maand binnen de EU. Maar wat blijkt? Momenteel is nog geen van hen als zodanig aangewezen door de Europese Commissie.
Gast
Pieter Wolters
Video
Youtube
Links
De publicatie van het artikel
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Sociale media zijn in de kern ontworpen voor één doel: het maximaliseren van commerciële waarde. Maar wat als we platformen zouden ontwerpen die niet draaien om advertentie-inkomsten, maar om publieke waarden en het dienen van een maatschappelijk doel? Vanuit die gedachte geven onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam richting met Civic Social Media. Het team onderzoekt hoe digitale platforms eruit kunnen zien die open, transparant, verantwoordelijk, soeverein en mensgericht zijn.
Civic Social Media richt zich nadrukkelijk op gemeenschappen die behoefte hebben aan alternatieven voor bestaande platforms. Daarbij zijn inmiddels ontwerpprincipes én een roadmap geformuleerd die moeten helpen om die alternatieven ook daadwerkelijk te bouwen. Want een écht goed alternatief bouwen op Facebook, Instagram of X is zo makkelijk nog niet. Te gast in deze Technoloog (speciaal vanaf TNW!) is Esther Hammelburg, hoofddocent aan de HvA en directeur van het Society 5.0 festival.
De aflevering gaat in op de bredere context: hoe gaan we om met de macht van (Amerikaanse) techbedrijven? Wat is de impact van nieuwe Europese wetgeving? En is het idee van publieke alternatieven voor sociale media eigenlijk nog wel realistisch, of is die slag al verloren? Mensen laten overstappen naar een nieuw en onbekend platform is een grote uitdaging, maar veel denkers en doeners hebben die strijd nog niet opgegeven.
Gast
Esther Hammelburg
Video
Geen video deze week, helaas!
Links
Het Society 5.0-festival
De roadmap voor Civic Social Media
Ontwerpen volgens Civic Social Media-richtlijnen
De toolkit om zelf aan de slag te gaan
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het Nederlandse onderwijs staat de komende tijd voor een grote verandering: digitale geletterdheid moet een volwaardig vak worden, net zo serieus genomen als taal of rekenen. Vooruit: het kabinet roept dit al jaren, de ideeën worden steeds concreter. Zijn scholen en docenten daar eigenlijk wel klaar voor? Ilse Godtschalk, directeur van Mediawegwijs, probeert daar verandering in te brengen. Met een onderwijsprogramma vol interactieve lessen, zoals een nepnieuws-game en lesmodules over AI, wil het kinderen vanaf jonge leeftijd weerbaar maken in een digitale wereld. Want dat is hard nodig: in Nederlandse klaslokalen is het niveau van digitale geletterdheid grillig en verschillen tussen leerlingen enorm. Sommige kinderen bouwen hun eigen games, anderen weten nauwelijks hoe ze betrouwbare informatie moeten herkennen.
Daarmee raakt het programma aan een kernprobleem: kinderen moeten leren omgaan met de digitale wereld waarin ze opgroeien. Dat betekent niet alleen nieuws kunnen duiden, maar ook begrijpen hoe systemen als ChatGPT of deepfakes werken, en wat dat betekent voor hun wereldbeeld. Toch is het uiteindelijke doel dat docenten dit soort lessen zelfstandig kunnen geven. In de praktijk blijkt dat nog lastig. Mediawegwijs ondersteunt scholen waar mogelijk, maar stuit op wisselende prioriteit en financiering per gemeente.
Een complicatie is het tempo waarmee de digitale wereld verandert. Wat vandaag relevant is – bijvoorbeeld AI – kan volgend jaar alweer achterhaald zijn. Toch probeert Mediawegwijs daar bovenop te zitten, door lessen te maken over onder meer programmeren, online identiteit, toekomstberoepen en hightech toepassingen. Belangrijker dan ooit is de vaardigheid om echt en nep van elkaar te onderscheiden, in een online wereld die steeds diffuser wordt. Dat vraagt nieuwe methodes, nieuwe vormen van lesgeven en een docententeam dat niet alleen digitaal vaardig is, maar ook digitaal bewust. De grote vraag is dus: kan het onderwijs dat bijbenen?
Gast
Ilse Godtschalk
Video
YouTube
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Een AI-gestuurde drone die menselijke kampioenen verslaat: dat is precies wat er gebeurde tijdens de A2RLxDCL Drone Championship Grand Challenge, het officieuze wereldkampioenschap autonome droneraces. Dat viel zelfs Elon Musk op. En onze gast, Christophe de Wagter, onderzoeker aan de TU Delft, was aanvoerder van dat team. Het winnende team uit Delft zette een deep neural network in dat de motoren van de drone rechtstreeks aanstuurt. Daarmee wist de drone haar menselijke tegenstanders voor te blijven in een parcours waar snelheid, precisie en reactievermogen cruciaal zijn. Opmerkelijk is dat dit de eerste keer is dat een AI-systeem sneller vloog dan menselijke piloten in een officiële wedstrijd.Teams van over de hele wereld deden mee aan het toernooi.
De drone zelf ‘ziet’ via een camera en interpreteert beelden met behulp van onboard compute. Training gebeurt voornamelijk in virtuele omgevingen, waar duizenden vlieguren in dagen kunnen worden gesimuleerd. Daarna wordt het model gevalideerd in de echte wereld, waarbij er tijdens de wedstrijd nog kleine aanpassingen kunnen worden gedaan.
De doorslaggevende factor in deze technologie ligt steeds vaker aan de digitale kant: de kwaliteit van de algoritmes, niet per se de rotors of accu. Toch is er veel ruimte voor verbetering, bijvoorbeeld in efficiënt energiegebruik of compactere rekenkracht.
Toepassingen in de echte wereld liggen voor de hand: bij hulpverlening, inspecties of in de logistiek. Op het slagveld is de technologie al bijna realiteit: in Oekraïne worden AI-drones ingezet bij operaties waarbij ze deels autonoom doelen aanvallen. Door jamming en latency zijn verbindingen met de cloud onmogelijk, dus moet de AI lokaal draaien. Lokale verwerking is niet alleen efficiënter, maar ook veiliger in een oorlogssituatie.
Gast
Christophe de Wagter
Video
YouTube
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nintendo zit middenin één van de spannendste lanceringen uit zijn geschiedenis: de opvolger van de Switch. De originele Switch, inmiddels goed voor 152 miljoen verkochte exemplaren, bleek een onverwacht groot succes. Het hybride karakter van de console, zowel geschikt voor handheld als voor televisiegebruik, had evengoed averechts kunnen uitpakken. Toch werkte het. In deze aflevering blikken we met Joost van Dreunen terug op de succesformule van Nintendo en vooruit op de risico’s rond de Switch 2. Joost is videogamemarktanalist, graag geziene gast bij onder meer Bloomberg en schrijft periodiek over de game-industrie met zijn eigen nieuwsbrief.
De lancering van de nieuwe console kampt met logistieke uitdagingen. Die zijn deels terug te voeren op de Amerikaanse handelsheffingen uit het Trump-tijdperk. Nintendo heeft zich eerder onderscheiden met een indrukwekkende en strak georganiseerde supply chain, maar of dat nu weer voldoende is, blijft de vraag. Zeker gezien de relatief hoge prijs van 469 euro – exclusief games, zijn er zorgen. De winst op de verkoop van consoles is traditioneel klein, dus de prijsstelling is cruciaal. De verkoop van games moeten vervolgens de winst opleveren en ook daar maakt Nintendo een gewaagde stap.
Op hardwaregebied maakt de Switch 2 een sprong vooruit, maar blijft vermoedelijk achter bij de huidige generatie van Sony en Microsoft. Dat is een bewuste keuze: Nintendo heeft zich zelden gericht op grafische spierballen, maar op speelse innovatie. Toch valt op dat de Switch 2 bij lancering nauwelijks beschikt over exclusieve games. Alleen Mario Kart World en Donkey Kong Banananza lijken beschikbaar, terwijl titels als Mario en Zelda ontbreken. Een karige line-up kan riskant zijn voor een succesvolle start, zeker met een adviesprijs van 80 dollar voor Mario Kart. Daarmee lijken ook Nintendo-games geraakt door de bredere trend van stijgende ontwikkelkosten in de game-industrie.
De context is bovendien anders dan in 2017. Toen had Nintendo weinig directe concurrentie. Nu zijn er onder meer de Steam Deck en andere handheld PC’s die een serieuze plek opeisen, om nog maar te zwijgen over de nog altijd sterk groeiende markt van mobile-gaming. Historisch gezien zijn vervolgconsoles op succesvolle apparaten kwetsbaar gebleken. De Wii U na de Wii en de Nintendo 3DS na de DS zijn daar voorbeelden van. Maar de kans dat de Switch 2 écht tegenvalt? Die is heel klein.
Gast
Joost van Dreunen
Video
YouTube
Hosts
Ben van der Burg & Daniël Mol
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze aflevering van De Technoloog gaan we het gesprek aan met Kees Verhoeven, oud-kamerlid, techdenker en schrijver van het boek 'De democratie crasht - politieke onmacht in het digitale tijdperk' over precies dat: de wisselwerking tussen onze democratie en de macht van de grote techbedrijven. Want is onze democratie nog wel houdbaar in dit digitale tijdperk? Europa doet een poging, door vooral de grootste bedrijven zware regels op te leggen. Zijn die nu effectief? En wat zijn de neveneffecten van al die nieuwe wetten. Deze aflevering heeft opnieuw een speciale gastpresentator: Geert Jan Koning, onafhankelijk jurist en expert op het gebied van IT-recht.
Gast
Kees Verhoeven
Video
YouTube
Hosts
Ben van der Burg & Geert Jan Koning
Redactie
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze aflevering van De Technoloog gaan we het gesprek aan met Bob van Luijt, CEO van Weaviate. Weaviate ontwikkelt vector databases die gebruikt worden in allerlei AI-toepassingen. We spreken over de geschiedenis van het bedrijf, de strijd die Bob aangaat met big tech (zij zijn niet blij met Weaviate als concurrent), hoe het omgaan met investeringen werkt én de uiteindelijke stap naar een beursgang. Deze aflevering heeft óók een speciale gastpresentator: Felienne Hermans: hoogleraar computer science education aan de VU en natuurlijk vriend van de show.
Gast
Bob van Luijt
Video
YouTube
Hosts
Ben van der Burg & Felienne Hermans
Redactien
Daniël Mol
See omnystudio.com/listener for privacy information.