Driftbuien, rondslingerend speelgoed en een grote berg poepluiers. ‘Kinderen zijn de beste anticonceptie’, wordt wel eens gezegd. Maar je krijgt er ook een heleboel voor terug. Toch? In deze aflevering geeft Manon van Scheppingen van Tilburg University antwoord op de vraag: word je gelukkig van kinderen, of niet?

700. Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? https://open.spotify.com/episode/70qKGatWT2vYrZLS4gY46W?si=eecd972816dd4827

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat stress eigenlijk een fantastisch mechanisme van je lichaam is? Je kan het zelfs voor je laten werken; mits je het goed inzet. In deze aflevering onthult psycholoog Mirela Habibovic van Tilburg University waarom te weinig prikkels minstens zo schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid als te veel spanning. Door onderprikkeling kan je lichaam zelfs ook een stressreactie krijgen en in een bore-out terecht komen. Ontdek wat er precies in je lichaam en brein gebeurt wanneer je 'aan' staat, waarom totale verveling je stresshormonen juist kan aanjagen en hoe je jouw eigen optimale stressniveau vindt om creatief en energiek te blijven. Leer waarom je niet moet streven naar een leven zonder stress, maar juist soepel over het stressspectrum moet leren bewegen.

00:00 Is stress ongezond?
01:50 Wat is stress?
03:10 Oorzaken van stress
05:00 Schade door stress
07:00 Symptomen van een burn-out
07:46 Hoeveel stress is goed voor je?
08:20 Hoe herken je een bore-out?
08:44 Dit is de optimale hoeveelheid stress
09:23 Hoe herken je in een burn-out?
09:59 Hoe kan je het beste omgaan met stress?
10:40 Tips tegen stress

See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Gebruik jij Duolingo om een taal te leren? In deze aflevering legt Charlotte Fraza, hersenwetenschapper bij Radboudumc, uit waarom dit niet voldoende is om een taal écht te leren. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen! Want hoe leer je snel en effectief? Werkt het markeren van een tekst tijdens het leren? Hoe werkt leren in je brein eigenlijk? 

Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Charlotte nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️

Ook een geheugenatleet worden? Bekijk hier onze video over het geheugenpaleis met Boris Konrad: https://www.youtube.com/watch?v=D9EOuLkiTcA&t=139s. Meer zien van Charlotte? Volg dan haar YouTube-account vol met tips voor leren als (PhD-)student: https://www.youtube.com/@CharlotteFraza/videos. 

00:00 Hey U! jouw vragen over leren

00:26 Hoe gaat leren in je brein?

01:53 Hoe kun je snel en effectief leren?

03:42 Tips over leren 04:55 Is tekst markeren nuttig?

05:46 Hoe kun je het beste een andere taal leren?

07:59 Hoe kun je het beste leren als je ouder bent?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe redden we de Nederlandse schaatstraditie nu onze winters steeds warmer worden? Het antwoord kun je verrassend genoeg vinden op bruggen en viaducten: zelfs als het nog niet vriest, zijn die dingen vaak al spekglad. Aardwetenschapper Mark van der Meijde van de Universiteit Twente haalt inspiratie uit deze onverwachte plekken om natuurijs sneller te laten vriezen. Op vier proef-ijsbaantjes experimenteert hij laag voor laag met isolatie en water, op zoek naar het perfecte ijs.

Dit onderzoek wordt gedaan op verzoek van KNSB.

00:00 Intro

0:10 Gladde bruggen

1:00 Natuurijsbaan

2:45 Aardwarmte

4:00 Bevroren bruggen

5:30 IJsbanen vergelijken

8:00 Isolatie

11:00 Wanneer kunnen we schaatsen?

12:00 outro

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor een depressie zijn allerlei behandelingen mogelijk: van praten met een psycholoog tot medicijnen. Keuze genoeg, en dan is een probleem. Want niemand weet welke optie gaat aanslaan, ook artsen niet. Dat kan anders, vindt psycholoog Guido van Wingen (Universiteit van Amsterdam). Hij gebruikt AI om te voorspellen welke behandeling het beste werkt voor welke patiënt en zo depressie veel sneller te genezen.

Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie.

Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons brein is één en al elektra. Dat klinkt misschien gek, maar dat is hoe elektrotechnicus Wouter Serdijn (Technische Universiteit Delft) naar de hersenen kijkt. Als een netwerk van stroompjes. Dat geeft een hele andere kijk op depressie. Want als depressie wordt veroorzaakt door kortsluiting in het brein, een soort storing, dan kun je die storing misschien wel verhelpen en zo depressie voorgoed uit het brein hacken.

Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie.

Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie wel of niet een depressie krijgt is een mysterie. Een mysterie dat steeds verder wordt opgelost, bijvoorbeeld door te kijken naar genen. De kans op een depressie wordt namelijk voor een derde bepaald door je DNA. Floris Huider (Vrije Unversiteit) is op zoek naar exact die genen die betrokken zijn. Want als je weet welke genen een rol spelen, dan kun je daar misschien wel medicijnen voor ontwikkelen. Of zelfs voorspellen wie het meeste risico loopt op het ontwikkelen van een depressie.

Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie.

Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toenemende droogte, ijskoude winters in Europa en een meter extra zeespiegelstijging. Dat zouden de gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste golfstromen, de AMOC, stilvalt. Meteoroloog  Michiel Baatsen (Universiteit Utrecht) berekende dat dat sneller kan gebeuren dan gedacht. Hij legt op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht uit hoe de golfstroom werkt en waarom het afzwakken en stilvallen een belangrijk kantelpunt in het klimaatsysteem is. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? Wordt het hier over 50 jaar echt min dertig in de winter?

Aflevering met groene tips:

410) Kun je in je eentje de wereld redden?: https://open.spotify.com/episode/3MqXzGEKqaphtqh3ZSiLpR?si=0c40cc5813c34d44

Andere afleveringen over duurzame ontwikkelingen:

779) Zeilende vrachtschepen: dit is waarom we die nodig hebben https://open.spotify.com/episode/0B54FLryny4Ojd3ggGVJHR?si=53eadd79dcec4f6a

726) Plas-patat: hoe laat jouw urine aardappels groeien? https://open.spotify.com/episode/1brI690SobtjFxbompfGQU?si=d8f5a480d74c413a

693) Vliegen zonder uitstoot: is dit de oplossing? https://open.spotify.com/episode/5AQQQncK9mEg6XewpQR4gc?si=aa5ef20ac96e43cd

676) Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=8654ab1df99c4466

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mediteren wordt vaak afgedaan als zweverig, maar is dat wel terecht? In deze aflevering onderzoekt psychiater Anne Speckens van het Radboud UMC hoe mindfulness het brein kan veranderen en welke effecten dat heeft op onze gezondheid. 

Aan de hand van hersenonderzoek en een mindfulness­training laat zij zien hoe deze methode kan helpen bij stress, angst en depressie. Ook maakt ze duidelijk waarom het voor iedereen belangrijk kan zijn om af en toe stil te staan en bewust even niets te doen.

00:00 Is mindfulness zweverig, of kan het écht je leven verbeteren? 
00:22 Waar helpt mindfulness bij? 
01:28 Wat is mindfulness precies?
02:14 De mindfulness-oefening met een rozijn uitgelegd
03:28 Hoe meet je mindfulness wetenschappelijk?
04:23 Wat zegt de wetenschap over mindfulness?
04:47 Wat er in je brein gebeurt door mindfulness-training
05:38 De oorsprong van mindfulness in het boeddhisme
06:30 Hoe mindfulness zijn weg vond naar de zorg en wetenschap
08:26 Mindfulness en emotieregulatie: wat kun je beïnvloeden?
09:21 Hoe jij mindfulness zelf kunt toepassen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jezelf laten invriezen om over duizend jaar weer wakker te worden. ‘Cryosleep’ klinkt als pure sciencefiction, bekend uit films en series. Maar ook in het echt bestaan er bedrijven waar je je kunt laten invriezen - voor zo’n 200.000 euro. Het doel? Wachten tot de technologie ver genoeg is om je hersenen te uploaden naar een server, of je lichaam weer tot leven te wekken.
Maar heeft dat eigenlijk zin? Ilja Voets van de TU Eindhoven zou haar 200.000 euro liever aan iets anders besteden. Toch doet zij wel onderzoek naar het invriezen van mensen. Niet zozeer om mensen in de toekomst wakker te maken, maar omdat de technieken ook op andere manieren levens kunnen redden. Daarom doet haar lab - als enige in Nederland - onderzoek naar de stoffen die het invriezen van menselijk weefsel mogelijk maken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.