Democratie in uitvoering

Wordt publiek geld nu echt goed besteed? Dat is waar Hein Albeda altijd naar speurt. Hein is expert op het gebied van écht publieke verantwoording: verantwoording aan én door bewoners, huurders, burgers. En hij schreef het boek Zelf besluiten.

Bij het experiment De Tweede Mening zijn besluiten van ambtenaren waar burgers het niet mee eens waren, voorgelegd aan een representatief panel van burgers. Er deden drie gemeenten met durf aan mee: Zoetermeer, Utrecht en Roosendaal. 

Marije praat er met Hein over; dit experiment hebben zij samen uitgevoerd in de afgelopen jaren, in co-productie met onderzoeksbureau Totta.

De vraag was: wat gebeurt er als een overheid haar dilemma’s deelt met bewoners? Kan een ‘second opinion’ van burgers bijdragen aan betere en beter gelegitimeerde beslissingen? Vergroot een onafhankelijk burgerpanel het vertrouwen in de gemeente en haar besluitvorming? 

Het antwoord? Ja! In deze aflevering van Democratie in uitvoering daarom eens alle ins en outs van dit experiment. Nog meer erover kun je lezen op www.detweedemening.nl.

www.detweedemening.nl
www.heinalbeda.nl

In deze zesde podcast praat ik met Guido Rijnja, communicatieadviseur bij de Rijksvoorlichtingsdienst. Hij adviseert alweer heel wat jaren de ministers van Nederland en heeft zijn sporen verdiend bij gemeenten. We praten over wat politici kunnen doen om invloed uit te oefenen op processen, met name die van de energietransitie.

Over kaderstelling: "Het gaat over afspraken maken in het algemeen belang, en dat doe je niet van achter een bureau."

En over dilemma's helder over het voetlicht brengen, in plaats van meteen met een oplossing komen. "Politici moeten helpen om de consequenties van ieders handelen in beeld te brengen. Dat helpt." 

Guido: "Ik ben een communicatieman, dus als een kluif zich aandient, denk ik vooral: hoe kunnen we het nu ergens over eens worden en wat hebben we ervoor nodig om die goede afspraken te kunnen maken?"

"The usual suspects." Dat hoor je vaak over mensen die je altijd ziet bij bijeenkomsten en op inloopavonden van de gemeente. Die vaak inspreken. Of die al jaren in de mail of  telefoon klimmen, als het over hun buurt gaat.

Thijs van Mierlo, Christine Bleijenberg, Pascale Georgopoulou en Renata Verloop schuiven aan in deze aflevering van 'Democratie in uitvoering' om het voor de allerlaatste keer te hebben over 'usual suspects'.

Want waar komt toch dat negatieve beeld vandaan van de heel betrokken, en al heel lang betrokken, bewoners? Het moet daar maar eens over mee zijn.

We hebben het over de vooroordelen over zeer actieve buurtbewoners. Én over de terechte zorgen over de diversiteit aan tafel bij het gesprek tussen gemeente en gemeenschap.

We begraven de term 'usual suspects' en we gaan op zoek: hoe zorgen we ervoor dat we de term niet meer nodig hebben? 

Op weg naar meer diversiteit aan tafel, zonder negatief oordeel over de die-hards van de lokale democratie.

-------
Dit gesprek begon op twitter. En gaat daar ook weer verder, als je zin hebt, met @renataverloop, @thijsvm, @georgopouloup, @cbleijenberg en @marije. Of, als dat niet je kanaal is, via [email protected].

Hedzer Pathuis mocht het afgelopen jaar de titel 'Beste Ambtenaar van Nederland' voeren. Maar dat is niet de belangrijkste reden waarom ik in de vierde podcast met hem in gesprek wilde. 

Ik wilde van hem weten wat hij denkt over de rol van de staat en de rol van de markt bij gebiedsontwikkeling, vanuit zijn ervaring als projectleider van grote ruimtelijke projecten in Utrecht. 

'Waar gemeente en bewoners vechten om een been, gaat de markt ermee heen' stelt hij. 

Ons gesprek gaat over de manier waarop ambtenaren, bestuurders en bewoners dat kunnen voorkomen - en waar dat nodig is. Hedzer: 'Ik wil zorgen dat marktpartijen streven naar winstoptimalisatie in plaats van winstmaximalisatie. Daarvoor moet je bij de start hoge kwaliteitseisen stellen als gemeente, om op te kunnen terugvallen.'

Van huis uit is Hedzer bedrijfseconoom en jazzmuzikant. Hij snapt dus iets van *geld* en de rol van de markt, en hij snapt iets van *improviseren*.

Twee ingrediënten van democratisch samenspel waarvan we meer nodig hebben, zeker in de wereld van bouwen en wonen.

"Ik vind geld enorm overgewaardeerd," stelt Hedzer overigens. Maar hij is er tegelijkertijd van doordrongen dat projectontwikkelaars daar anders over denken - en dat dat ook de bedoeling is.

Ons gesprek gaat dan ook over de manier waarop ambtenaren, bestuurders en bewoners de staat en de markt kunnen "ontrommelen" en beter kunnen benutten.

In deze derde aflevering van de podcast Democratie in uitvoering ga ik in gesprek met Julia Wouters. Politicoloog Wouters benutte haar jarenlange ervaring in de lokale en landelijke politiek om het boek 'De zijkant van de macht' te schrijven. Ondertitel: waarom de politiek te belangrijk is om aan mannen over te laten.

We praten over het belang van de eigen ervaring van volksvertegenwoordigers. Over blinde vlekken, goede bedoelingen en vrouwenbelangetjes.

En over de manier waarop het politieke bedrijf meer recht kan doen aan de helft van de wereld.

PS we hebben het in de podcast over een test om je eigen vooroordelen onder de loep te nemen. Die staat hier.

In deze aflevering van Democratie in uitvoering praat Marije van den Berg met Jitske Kramer. Corporate antropoloog en schrijver van onder meer de bestsellers "De Corporate Tribe" en "Deep Democracy - de wijsheid van de minderheid". We praten over democratisch gedoe, leiderschap in politiek en organisaties en vertrouwen in vertegenwoordiging. Wie mag het voorstel doen om ergens een werkelijk goed gesprek over te voeren? En hoe krijgen we alle stemmen gehoord? Van keukentafel tot kampvuur.

In deze eerste aflevering van Democratie in Uitvoering gaat Marije van den Berg in gesprek met Job Cohen. Waar is democratie wat hem betreft van gebakken? En wat vindt hij het belangrijkste ingrediënt? Over grote schreeuwers, de macht van de minderheid en over de ironie van de G1000. En ja, over thee.