Doğa Dedektifi

Doğa Dedektifi’nde bu hafta, bu kez de Temmuz ayının iyi haberleriyle bir aradayız. 

Bu ayki haberlerimiz, doğayla kurduğumuz ilişkinin nasıl değiştiğini ve umudun neden tek bir kişinin değil, birlikte hareket eden insanların hikâyesi olduğunu bize bir kez daha hatırlatıyor. Dünyanın farklı köşelerinden seçtiğimiz 5 umut verici haberi, Prof. Dr. Can Karadoğan’ın özenle seçtiği müzikler eşliğinde konuşuyor ve dünyadan iyi haberler ile yeniden umutlanmak ve yeryüzüne başka bir gözle bakmak isteyen herkesi davet ediyoruz.

Konuğumuz Dr. Nurbahar Usta ile insanlığın ormanlarla kurduğu ilişkinin binlerce yıllık dönüşümünü konuşuyor;  yakacaktan keresteye, üretimden ekosistem temelli yönetime uzanan bu uzun hikâyede, iklim krizi, biyolojik çeşitlilik, ormancılığın geleceği, doğa korumanın etik temelleri ve Kaz Dağları üzerine birlikte düşünüyor ve geçmişi anlamadan geleceğin ormanlarını koruyamayacağımız gerçeğinden hareketle ormanları geçmişin kadim bilgisiyle yeniden görmeye çalışıyoruz. 

Kentleri çoğu zaman binaları, yolları ve meydanlarıyla tanımlarız. Oysa bir kenti gerçekten yaşatan, insanlar, diğer canlılar ve doğa arasında kurulan görünmez ilişkilerdir. 

Konuğumuz şehir plancısı Dr. Kumru Çılgın ile “yaşamın dili” kavramından hareketle mekânsal planlamaya yeni bir pencereden bakmak istiyoruz. 

​​​​​​​Biyoçeşitlilik, yerel ekolojik bilgi, müşterekler, görünmeyen kent haritaları, bakım etiği ve onarıcı planlama üzerine yaptığımız bu sohbetle, kentleri yalnızca fiziksel mekânlar olarak değil, yaşayan ekosistemler olarak yeniden düşünmeye davet ediyor ve şu sorunun peşine düşüyoruz: Bir kenti planlamak, aslında birlikte yaşamayı öğrenmek midir? 

Geçen hafta sorduğumuz "Bir orman gerçekte nedir?" sorusunu üzerinde düşünmeye devam ediyoruz ve bu sefer, mast yıllarından bitki hafızasına, fotoreseptörlerden elektriksel sinyallere, köklerin sese yönelmesinden arı kanatlarının çiçeklerde yarattığı titreşimlere uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz. 

Taç utangaçlığından allelopatiye, mikorizal mantar ağlarından hemşire ve anne ağaçlara uzanan bir yolculuğa çıkıyor; ağaçların birbirleriyle nasıl rekabet ettiğini, kaynakları nasıl paylaştığını ve farklı kuşakların aynı ekosistem içinde nasıl bir arada yaşadığını araştırıyor ve "bir orman gerçekte nedir?" sorusuna cevap arıyoruz.  

Kent ve doğa üzerine sohbet etmek ve ekolojik süreçlerin izinde yaptığımız yolculuğa eşlik etmek üzere, Mutfak Sanatları Akademisi'nin kurucusu Mehmet Aksel ile doğa ekseninde hayatı, eğitimi, emeği ve mirası keşfetmeye çalışıyoruz.  

Konuğumuz Prof. Dr. Can Karadoğan ile dünyanın dört bir yanından doğa koruma alanındaki umut verici gelişmeleri müzik eşliğinde konuşuyor; Mozambik'te beyaz gergedanların dönüşünden Kaliforniya'da yeniden görülen kurtlara, İngiltere'de toparlanan kuş popülasyonlarından COP31 öncesi iklim ve sağlık gündemine uzanıyoruz.  

Konuğumuz Esra Başak ile ekosistem hizmetlerini, Türkiye’deki ekosistem hizmetlerine ilişkin yürütülen çalışmaları, ekosistem hizmetlerinin biyolojik çeşitliliğin korunmasına yardımcı olup olamayacağını ve fiili karar alma süreçlerine entegrasyonunun durumunu konuşuyoruz.

Konuğumuz Derya Akdeniz Durmaz ile nöromimariyi; nöromimarinin doğadan öğrendiği şifa dilini, şifanın sadece bir tedavi süreci değil, aynı zamanda bir mekan deneyimi olduğunu ve iyileştiren mekanların sırrını konuşuyoruz. 

Bugün meslek hayatı eklemler, hareketlilik, iyileşme ve insanların yürüme yeteneğini geri kazanmalarına yardımcı olmak üzerine kurulu Ortopedi Cerrahı Prof. Dr. Aksel Seyahi ile yürümek üzerine konuşmaya devam ediyoruz.