Isırgan otu sinir sistemimizi nasıl hackliyor

Yürüyüş yaparken bitkilere dokunmayı sevenlerdenseniz, muhtemelen bu acı sürprizle karşılaşmışsınızdır: Isırgan otu. Eski Türkçede "çok ısıran" anlamına gelen ısırgan, gerçekten de isminin hakkını verir. Hadi, ısırgan otunun neden "ısırdığını" ve bu acının arkasında yatan kimyayı öğrenelim! Dokunanı Yakan Bitki: Isırgan Otu Isırgan otunun bilimsel adı Urtica olup, Latince'de "yakmak" veya "sızlatmak" anlamına gelen bir kelimeden türetilmiştir.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/isirgan-otu-neden-yakar-kimyasal-bir-savunma-mekanizmasi/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Kötülük problemi ve insan mantığının sınırları

Daha önce sitemizdeki Felsefe bölümünü incelemiş, yazılarını okumuş okuyucularımız bilirler ki felsefe tarihi farklı görüşlerle ve ortaya atılan problemlerle doludur. İşte bu yazıda da bu problemlerden birisine göz atacağız. Bu problem, Bertrand Russell tarafından ortaya atılmıştır. Problemi incelemeden önce de Russell’ı kısaca tanımak daha isabetli olabilir. Gelin önce Russell’ı sonra da bu problemi birlikte tanıyalım. Bertrand Russell Russell, 19. yüzyılın sonunda doğmuş ve 20.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/bertrand-russellin-kotuluk-problemi/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Şirket Esaretinden Bağımsızlığa Hindistan ın Kurtuluşu

Bugün sizlerle dünyanın en ilginç ve kültürel olarak zengin bölgelerini incelesek nereleri sayabiliriz? El Dorado? Amazonlar? Mezopotamya? Elbette hepsi muhteşem coğrafyalardır. İşte bu bölgelere eşlik eden bir yer vardır: Hindistan. Yazının girişi sizi yanıltmasın. Bu yazıda Hindistan’ın tarihini uzun uzun anlatmayacağız ancak güncel halini nasıl aldığını birlikte göreceğiz. Hiçbir şeye başlamadan önce de gelin kısaca belki de az önce umutlandığınız tarihini ele alalım.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/hindistanin-bagimsizlik-mucadelesi/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Düşmanının sütüyle beslenen kahraman Herakles

Yunan mitolojisinin en ünlü kahramanlarından biri Herakles (Roma mitolojisindeki adıyla Herkül) gücü, dayanıklılığı ve cesareti ile tanınır. Zorluklar karşısında iradesini kaybetmeden direnen kahramanımızı daha yakından tanıyalım. Herakles, Tanrıların Kralı Zeus ile ölümlü Miken kralının kızı Alkmene’nin oğludur, dolayısıyla kendisi bir yarı-tanrıdır. Ancak bu durum hayatını kolaylaştırmak yerine zorlaştırır. Bunun başlıca sebebi Zeus’un eşi tanrıça Hera’dır.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/yari-insan-tam-kahraman-herakles-herkul/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Ağaçlardan bile eski okyanus bilgeleri

Sizlere okyanuslarla ilgili korkutucu bir şey düşünün desek aklınıza ilk ne gelir? Muhtemelen tsunami, yunus, balina veya akıntı gibi birçok şeyden önce aklınıza köpek balıkları gelecektir. En nihayetinde Jaws gibi birçok filmde karşımıza oldukça saldırgan ve tehlikeli yaratıklar olarak sunulmuşlardır. Doğru yanları olmakla birlikte bugün bu dostlarımız hakkında çok daha fazlasını öğrenme şansı bulacağız.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/okyanusun-bekcileri-kopek-baliklari/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Márquez in Poker Suratlı Anlatımı ve Toplumsal Sessizlik

1982 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen Márquez, 1927 yılında Kolombiya’nın küçük bir kasabası olan Aracataca’da doğmuştur. Hayatının ilk sekiz yılını anne tarafından büyükbabası ve büyükannesiyle geçiren yazarımız, daha sonraları eserlerinde gazi olan büyükbabasından ve yaşadığı küçük kasabada anlatılan hikâyelerden beslendiğini söylemiştir. Ortalamanın üzerinde bir eğitim alan Márquez, hukuk eğitimi almış ancak yazar olarak tanınmadan önce hayatını gazetecilik yaparak kazanmıştır.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/yuzyillik-yalnizliktan-nobele-uzanan-bir-hayat-gabriel-garcia-marquez/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Sosyalizm Komünizm ve Marksisizm Farkı

Hepimiz farklı yapıdayızdır değil mi? Kimimiz politika ile yakından ilgiliyken kimimiz de politikadan kaçabildiğimiz kadar kaçarız. Dilediğimiz kadar kaçalım, mutlaka duyduğumuz bir akım vardır: Komünizm Bu isim dışında sanki aynı şeymiş gibi duymuş olabileceğimiz marksizm ve sosyalizmi de unutmayalım. İşte bugün bu kavramları ve onların tarihlerini daha yakından tanıyacağız. Bu yazı aslında ideoloji tarihi serimizin ikinci yazısı olacaktır.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/marksizm-ve-tarihi/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Boş Levhadan Kralları Deviren İsyana

Felsefe tarihine adını altın harflerle yazdırmış birçok filozof vardır. Bu filozoflar, felsefe ile pek ilgilenmeyen insanların bile adlarını bildiği ünlü isimlerdir. Sokrates, Descartes ve Kant gibi filozoflar böyle isimlerdendir. İşte bu isimlerin bir diğeri de John Locke’tur. Akıllara “tabula rasa” kavramıyla kazınan, insan zihninin doğuştan boş olduğunu söylemesiyle herkes tarafından bilinen birisidir ancak Locke bu kavrama sığacak bir filozof değildir.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/insan-zihni-bos-bir-levhadir-john-locke-1632-1704/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Korkudan bayılan dev atların duygusal hafızası

Atları hepimiz tanırız, hiçbirimizin çok da yabancı olduğu hayvanlar değiller. Hemen hepimiz için bu otobur memeliler; güç, görkem, asalet ve özgürlük sembolüdürler. Ama bakalım atlar da kendilerini bu şekilde değerlendiriyorlar mı? Bizim zihnimizde canlandırdığımız ya da prototip olarak kabul ettiğimiz özelliklere gerçekten sahipler mi? Onların gözünden bakarsak aynı şeyi görecek miyiz?

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/asaletin-temsilcisi-atlar/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Abdulrazak Gurnah ve Göçün Kırılan Aynası

1948 yılında Zanzibar’da doğan Tanzanyalı yazar Abdulrazak Gurnah, 2021 yılında, “sömürgeciliğin etkilerine, kültürler ve kıtalar arasındaki uçurumda mültecilerin kaderine tavizsiz ve şefkatli bir şekilde nüfuz ettiği için” Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Zanzibar Devrimi sırasında İngiltere’ye yerleşen ve ana dili Svahili olmasına rağmen İngilizce eserler veren Gurnah, 1986’dan bu yana Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan ilk Afrikalı yazar oldu.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/zanzibarin-nobel-odullu-anlaticisi-abdulrazak-gurnah/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.