Paket lastiğindeki entropi savaşı

Elinize bir paket lastiği aldınız, iki ucundan çektiniz ve bıraktınız. Lastik esnedi, gerildi ve ardından eski haline döndü. Peki, böylesine sıradan görünen bu hareketin ardında aslında karmaşık bir moleküler dans olduğunu biliyor muydunuz? Bugün hayatımızı kolaylaştıran bu minik büro malzemelerinin arkasındaki bilimi beraber keşfedeceğiz! Moleküler Spagetti: Lastiğin Kimyasal Dünyası Paket lastiklerinin neredeyse tamamı, "kauçuk" adı verilen özel bir malzemeden yapılır.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/paket-lastikleri-nasil-esner-elastikiyetin-sirri/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Beklentileriniz başkalarının gerçeğini nasıl şekillendiriyor

Düşünün ki bir öğretmensiniz ve sınıfınızdaki bazı öğrencilerin dâhi olduğunu okul müdüründen öğreniyorsunuz. Bu bilgiyle onlara biraz daha ilgi göstermeye, daha fazla geri bildirim vermeye ve başarılarını takdir etmeye başlardınız öyle değil mi? Peki ya o öğrenciler gerçekten dâhi olmasalardı? İşte, psikolog Robert Rosenthal ve Lenore Jacobson’ın yaptığı bu deneyle, insanların beklentilerinin gerçekliği nasıl şekillendirdiğini birlikte göreceğiz.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/ogretmenler-buyucu-mu-rosenthal-deneyi-ve-beyin-hileleri/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Rastignac ve Paris'in Altın Varaklı Bataklığı

1835’te yayımlanan Goriot Baba Balzac’ın İnsanlık Komedyası adlı derlemesinin en önemli eseridir aslında. Oldukça trajik sayılabilecek bir hikâyeyi gerek karakterleri gerek romanın anlatıcısı aracılığı ile Balzac, bir komedi hissiyatı uyandırarak anlatabiliyor. Paris’te Bir Pansiyon Romanımız bir pansiyonun tanıtımı ile başlar. Önce pansiyonu işleten Madam Vauquer ile tanışan okuyucu daha sonra pansiyon sakinlerini tanır. Böylece roman karakterlerimiz kısaca bizlere tanıtılmış olur.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/goriot-baba-bir-paris-elestirisi/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Mideniz rüyalarınızın gizli yönetmeni

Gece yarısı başımızı yastığa koyup gözlerimizi kapattığımız anda bilinç altımızda yeni bir boyut açılır ve zihnimiz kendi ütopyasını veyahut distopyasını yaratmaya başlar. Bazen bulutların üzerinde hissederiz kendimizi, bazen de korkularımızla yüzleşmek durumunda kalırız. Rüyalar kimi zaman anlamlı kimi zaman ise anlamsız gelebilir.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/ne-yerseniz-onu-gorursunuz-edit-tasarim/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Hayatınızın Kodunu Kim Yazıyor

Tahmin ediyoruz ki herhangi bir kitapçıya girdiğinizde ve “Psikoloji” veya "Nörobilim" kategorisinin çevresinde dolaştığınızda en az bir kez bu ismi görmüşsünüzdür: David Eagleman. Belki daha önce bir kitabını okumuşsunuzdur, belki de kitapçıda sayfalarını karıştırdığınız bir kitabı olmuştur. Hatta tahminlerimizi biraz daha ileri taşıyalım. Muhtemelen karıştırmış, okumuş veya en azından kapağına baktığınız o kitaplar arasında “Incognito” veya “Beyin” vardır.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/bir-okuma-rehberi-david-eagleman/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Russell'ın Çaydanlığı ve İspat Yükü

Düşünün ki, birisi evrenin ortasında, hiç kimsenin göremeyeceği kadar küçük bir çaydanlık olduğunu iddia ediyor. Üstelik, bu çaydanlık o kadar uzakta ki, en güçlü teleskoplarla bile gözlemlenmesi imkansız. Şimdi, bu iddianın doğru olduğuna inanmak için ne gibi bir sebebiniz var? Bertrand Russell, bu düşünce deneyini Tanrı inancına dair oldukça önemli bir eleştiri yapmak için kullanmıştı.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/russellin-caydanligi-bilim-inanc-ve-ispat-yuku/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Radardan mutfağa mikrodalga fırının tesadüfi keşfi

Çok acıktığımızda yemeğin ısınmasını beklemek bir zulüm gibi gelebilir. Bu anlarda yemeğimizi saniyeler içinde ısıtarak imdadımıza koşan bir makineden bahsedeceğiz: Mikrodalga fırınlar. Kullanışlı oluşu ve pratikliğiyle artık mutfaklarımızın vazgeçilmezi olan bu minik kutular adeta bir sihirbazlık gösterisi gibi saniyeler içinde yemeğimizi ısıtabiliyor. Peki ama bunu nasıl yapıyor? Ya da kulaktan kulağa dolaşan mikrodalgaların zararlı olduğu bir gerçek mi yoksa tamamen bir önyargı mı?

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/mikrodalga-firin-yiyecekleri-nasil-isitir/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Özgürlüğe mahkum hayatın senaryosuz başrolü

Hiç kendinizi, kendi hayatınızın başrolü gibi hissettiniz mi? Bazen bu his içimizi sarar öyle değil mi? Birisini dinlerken, bir işi yaparken ve özellikle başarı anlarında başrol gibi hissederiz. Jean-Paul Sartre’a göre, aslında hepimiz böyleyiz. İlginç tarafı şu ki biz başrol olsak da herhangi bir senaryo da yazılmamış. Serimizin bu yazısında, Sartre’ın 1943 yılında yayınlanan "Varlık ve Hiçlik" eseri tam da bu yazılmamış senaryonun, özgürlüğün ve sorumluluğun felsefesini yapacak.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/bir-okuma-rehberi-varlik-ve-hiclik/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

İşine yarayan her şey gerçek midir

Hiç düşündünüz mü, bir fikrin gerçekten "doğru" olup olmadığını nasıl anlarız? Mutlak doğrular var mıdır, yoksa hakikat dediğimiz şey aslında hayatımıza kattığı anlam ve faydayla mı ölçülmelidir? İşte William James tam da bu soruların peşine düşerek felsefeyi katı kuralların ötesine taşıdı. Ona göre bir düşünce, eğer bizim için işe yarıyorsa, bizi hayatta daha ileriye götürüyorsa, "doğru" olarak kabul edilebilir. Kulağa radikal geliyor, değil mi?

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/hakikat-ise-yarayandir-william-james/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.

Erkeklerde Hamilelik Belirtileri Ve Kuvad Sendromu

Hamilelikte bir kadın fiziksel olarak neler yaşar? İlk akla gelenler kilo alır, göbeği çıkar, kendini daha yorgun hisseder, midesi bulanır gibi durumlar olur genelde. Peki hamilelikte erkekler yani babalar ne yaşar? Evet evet, yanlış duymadınız babalar da bazı fiziksel zorluklar yaşayabilir. Bu değişimler tam olarak annenin vücudunda meydana gelen değişimler gibi kilo almak (özellikle göbek kısmının büyümesi), mide bulantısı, halsizlik olabilir.

Yazının tamamı: https://dogafilozofu.com/baba-bedeninin-hamilelige-yaniti-couvade-kuvad-sendromu/

Bu bölüm yapay zeka desteğiyle seslendirilmiştir.